Süni intellektlə oyun: Amerika Çinə qarşı

Amerika texnologiya şirkətləri Çinin süni intellekt yarışında liderliyi ələ keçirməsinin qarşısını almaq üçün sosial media “fenomenlərini” gizli şəkildə maliyyələşdirir. Qorxu mühiti yaratmaq üçün edilən ödənişlərin 100 milyon dolları keçdiyi bildirilir. Türkiyə bu hadisələri yaxından izləməlidir-, deyə “Milliyyet “ qəzeti bildirir.

İsmayıl Şahin: - Süni intellekt sektorunda rəqabət indi təkcə laboratoriyalarda deyil, həm də sosial media vasitəsilə həyata keçirilən qavrayış idarəetmə əməliyyatları vasitəsilə formalaşır. WIRED tərəfindən aşkar edilən yeni araşdırma, Silikon Vadisi nəhəngləri tərəfindən dəstəklənən "qaranlıq pul" qruplarının Çin süni intellektini təhlükə kimi təsvir etmək üçün sosial media “fenomenlərindən” istifadə etdiyini ortaya qoyur. Build American AI qeyri-kommersiya təşkilatının Çinin texnoloji irəliləyişlərinə qarşı qorxu mühiti yaratmaq üçün sosial media “fenomenlərinə” pul ödədiyi iddia edilir. WIRED-in hesabatına görə, 1,4 milyon izləyicisi olan Melissa Strahle kimi fiqurlar Amerika bayrağı ilə müşayiət olunan videolarda "innovasiyada liderliyi saxlamaq" üçün yerli süni intellektə sərmayə qoymağa çağırır.

Bunun arxasında nəhəng büdcəsi olan böyük lobbi şəbəkəsi dayanır. American AI Build birbaşa OpenAI prezidenti Greg Brockman və Andreessen Horowitz rəhbərlərindən 100 milyon dollardan çox ianə almış Super PAC (Siyasi Fəaliyyət Komitəsi) ilə əlaqədədir. Kampaniya Çinin süni intellekt sahəsindəki irəliləyişlərini ABŞ üçün milli təhlükəsizlik və məşğulluq riski kimi qələmə verir. Şəbəkənin məqsədi süni intellekt sektorunda tənzimləmələri yumşaltmaq və “Çinə zəiflik göstərməyə” qarşı çıxmaqla ictimai dəstək toplamaqdır. Onların əsas arqumenti ondan ibarətdir ki, əgər ABŞ bu sahədə yavaşlasa, Çin süni intellekti dünyaya hakim olacaq və Amerikanın iş yerlərini oğurlayacaq.

Süni intellekt (AI) dünyası sadəcə “texnologiya tendensiyası”ndan trilyon dollarlıq sənaye tikinti prosesinə çevrilib. Ümumi süni intellekt xərclərinin 2026-cı ilin sonuna qədər 2,02 trilyon dolları keçəcəyi proqnozlaşdırılır ki, bu da 2025-ci illə müqayisədə 36% artım deməkdir. Morgan Stanleyin məlumatlarına görə, məlumat mərkəzlərinə və süni intellekt infrastrukturuna ümumi investisiyanın 2028-ci ilə qədər 2,9 trilyon dollara çatacağı gözlənilir.

Dünyada süni intellektdən istifadə edənlərin sayı 1 milyardı ötüb. Təkcə ChatGPT-nin həftəlik 800 milyon istifadəçisi var. AI yazarı Şule Güner hesab edir ki, Türkiyə bu hadisələri yaxından izləməlidir. Güner, "Tramp 2025-ci ilin yanvarında vəzifəyə gəldikdən bəri süni intellekt bir politexnik məsələdir. Bilirik ki, Amerika şirkətləri Çinlə rəqabət aparmaq üçün infrastruktur sərmayələrini yüz milyardlarla dollar artırıblar. Türkiyə bu hadisələri yaxından izləməlidir. Ən qısa zamanda öz LLM-ni inkişaf etdirməyə başlamalı və sənaye sektoru, eləcə də maliyyə, təhsil və səhiyyə şirkətlərimiz öz proseslərinə süni intellekti daxil etməlidirlər”,- deyib.