“Son 25 ildə ən böyük dəyişiklik İsrailin Vaşinqtonda təsirinin azalmasıdır”

...ABŞ prezidenti Donald Tramp İsrail tərəfdarı lobbiçilərin ABŞ-dakı təsirinin azaldığını elan edib.

Eyni zamanda, o, Demokratların ara seçkilərdə qalib gələcəyi təqdirdə Amerikada mümkün "cihadçı hakimiyyəti" barədə xəbərdarlıq və məhz bu termindən istifadə edib.

SİA xəbər verir ki, Amerikanın "Real America's Voice" şəbəkəsinə verdiyi müsahibədə Tramp deyib: "Dörddə bir əsrdə gördüyüm ən böyük dəyişiklik İsrail və yəhudilərlə baş verənlərdir. Onların Vaşinqtonda ən güclü lobbisi var idi."

Tramp: Şumer "fələstinli olub"…

Amerika prezidenti həmçinin ABŞ tarixinin ən görkəmli yəhudi siyasətçilərindən biri olan Senat Demokratlarının lideri Çak Şumeri tənqid edib.

Tramp onu İsraili dəstəkləyən əvvəlki mövqelərindən imtina etməkdə günahlandırıb.

"Nümayəndələr Palatasına və Şumer kimi insanlara baxın. O, fələstinli olub", - deyə Tramp bildirib.

Bu, ABŞ prezidentinin Konqres Demokratları arasında İsrailə qeyd-şərtsiz dəstəyin zəifləməsinə dair son tənqidi idi. Yəhudi Demokrat Senator Çak Şumer İsrail-Fələstin münaqişəsinin iki dövlətli həllini müdafiə edirdi.

Lakin o, Qəzza müharibəsi zamanı İsrailin hərəkətlərini tənqid etmişdi.

Əvvəlki bəyanatlar…

Tramp ötən il verdiyi açıqlamalarda Şumeri "fələstinli" adlandırmışdı. Bu sözlər həm yəhudi, həm də müsəlman təşkilatları tərəfindən geniş tənqid və qınanma ilə qarşılaşdı, çünki Amerika prezidenti "fələstinli" sözünü ABŞ-ın ən yüksək vəzifəli seçilmiş yəhudi siyasətçisinə təhqir kimi istifadə etdi.

12 mart 2025-ci ildə Oval Ofisdə jurnalistlərə verdiyi müsahibədə Tramp Nyu-York Demokrat senatoru Çak Şumerin "fələstinli" olduğunu elan etdi.

…O, yəhudi idi. O, artıq yəhudi deyil, fələstinlidir, - deyə prezident o vaxt bildirib.

Senat müxalifətinin uzun müddət lideri olan Şumer onilliklərdir İsrailin müdafiəçisidir. Eyni zamanda, o, İsrail-Fələstin münaqişəsinin iki dövlətli həllini dəstəkləyib və İsrailin Qəzza müharibəsi zamanı hərəkətlərini tənqid edib. Trampın sözlərini şərh edən Amerika-İslam Münasibətləri Şurasının (CAIR) icraçı direktoru Nihad Avad ABŞ prezidentini üzr istəməyə çağırıb.

O, "fələstin" sözünün təhqir kimi istifadəsinin irqçi və dövlət başçısına yaraşmayan bir hərəkət olduğunu bildirdi.

Yəhudi Böhtanla Mübarizə Liqası (ADL) da Trampı tənqid etdi. "Prezidentin bir çox səlahiyyətləri var, lakin bunların arasında kimin yəhudi, kimin olmadığını müəyyən etmək səlahiyyəti yoxdur. Bunu etmək və "fələstin" sözünü təhqir kimi istifadə etmək istənilən Amerika prezidentinin səlahiyyətinə ziddir, - təşkilat bildirib.

Tramp Vaşinqtonda "Cihadçı qaydası" ilə bağlı xəbərdarlıq edib…

Müsahibədə Tramp qarşıdan gələn ara seçkilərə də toxunub. "…Əgər qarşı tərəfin ara seçkilərdə qalib gəlməsinə icazə versək, ölkə cihadçı hakimiyyəti altında olacaq", - deyə prezident bildirib.

O, çox güman ki, Miçiqan Demokratlar Partiyasının ilkin seçkilərində müsəlman namizəd Əbdül Əl-Sayedin qələbəsini nəzərdə tuturdu.

Ötən həftə Əl-Sayed partiyasının Senata namizədliyini alıb. Tramp bildirib ki, Respublikaçılar Partiyası ara seçkilərdə qalib gəlmək üçün "yaxşı siyasət" yürütməlidir. "Respublikaçılar Partiyasının yaxşı siyasəti olmalıdır ki, ara seçkilərdə qalib gələk", - deyə o bildirib.

Əli Babayev