Bütün dünya Rəcəb Tayyib Ərdoğanı böyük siyasətçi və Türkiyə kimi nəhəng bir dövlətin Prezidenti kimi tanıyır. O Prezident ki, dövlət başçısı kimi fəaliyyəti dövründə böyük Türkiyə, böyük türk xalqının bu günü və gələcəyi üçün misilsiz xidmətlərinin şahidi olduq. Zamanın qısa kəsiyini əhatə edən və hər birimizin yaxşı xatırladığımız bu dövrün qısa xronikasına nəzər salmaq dediklərimizi təsdiq etmək üçün yetərlidir.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan hökuməti ilə Türkiyədə davam edən iqtisadi böhran dayandı, kəskin inflyasiyanın qarşısı alındı. Ən əsası, Ərdoğan ölkədə böyük korrupsiya qruplarını ifşa edərək məhkəmə önünə çıxardı. Eyni zamanda siyasi sahədə də Türkiyə daha aydın bir xəttə keçdi. Kipr məsələsində atdığı siyasi addımlarla bu məsələnin həllində daha dinamik bir hal nümayiş etdirdi. Eyni zamanda, Amerikanın İraqa müdaxiləsi zamanı Türkiyəni bacardıqca bu məsələdən kənarda tutaraq İraq bataqlığına düşməkdən qorudu. Türkiyənin Ermənistanla əlaqələr qurmasını tələb edən bəzi qüvvələrə qarşı da dayanan Ərdoğan hökuməti bu məsələdə Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad olmasını əsas şərt olaraq irəli sürdü və bu məsələdə iddialı oldu.
Söylənməsi vacib olan məsələlərdən biri isə hakimiyyətin pul siyasəti nəticəsində 2002-ci ildəki 600 milyon dollarlıq xarici borcun tamamilə aradan qalxaraq, 2012-ci ildə 48 milyard dollarlıq müsbət saldoya çatmasıdır. Təbii ki, söylənilən dövrdə Rəcəb Tayyib Ərdoğan Türkiyə Cümhuriyyətinin Baş naziri idi.
Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın 23 Aprel Milli Suverenlik və Uşaq Bayramı münasibətilə Akyazıda İdman Kompleksinin açılış mərasimindəki çıxışında səsləndirdiyi fikirlərdə, toxunduğu məsələlərdə isə onu Türkiyəni sevən, arzusunun yalnız onun intibahı olan bir siyasətçi, dövlət başçısı, əsil türk olaraq gördük. Öz hekayələrinə milləti sevməklə, Vətəni sevməklə başladıqlarını ifadə edən Prezident Ərdoğan, “Hər gün, hər həftə, hər ay, hər il bu sevgi və bu sevgi ilə başladıq, davam etdik” dedi və onu da bildirdi ki, biz bu millətə xidmət etməyə gəlmişik, əfəndi olmağa deyil.
Türkiyə “Covid-19” kimi, zəlzələnin də sınağından uğurla çıxır
Məlum olduğu kimi, 2020-ci ildə başlanan və bütün dünyanı təlatümə gətirən “Covid-19” pandemiyası Türkiyə Cümhuriyyəti üçün də həm böyük iqtisadi tənəzzüllə, həm də kütləvi insan ölümü ilə nəticələndi. Türkiyə Səhiyyə Nazirliyinin açıqlamasına görə 101 mindən artıq vətəndaş “Covid-19”un qurbanı olub.
Bu gözəgörünməyən düşmənlə müharibə bitməmiş Türkiyədə 2023-cü il fevral ayının 6-da baş verən, ölkənin 11 bölgəsini əhatə edən zəlzələ miqyasına və ölüm sayına görə əsrin fəlakəti olaraq tarixin səhifələrinə yazıldı. Son məlumata əsasən, zəlzələ nəticəsində 50 min 783 nəfər həyatını itirib.
Ramazan ayında iftar proqramlarından birində Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan bu məsələlərə münasibət bildirərək “Biz zəlzələ fəlakətinin altında qalmadıq, Allahın izni ilə qalmayacağıq”,- deyib və qeyd edib ki, öncə “Covid-19” qlobal epidemiyasının bir çox böhranı və onun ölkə daxilində əks olunması sınağı ilə üzləşdik. Üstəlik, əsrin fəlakətinin, canımızı alan, şəhərlərimizi yerlə-yeksan edən 6 fevral zəlzələlərinin nəticələri ilə üzləşdik. Adıyaman Millət vəkilimiz Yakup Taş və bütün ailəsi yaşadığımız böyük fəlakətdə həyatını itirdi. Bu münasibətlə bütün vətəndaşlarımıza Allahdan rəhmət diləyirəm. Onu da bilirəm ki, bu zəlzələlərdə yaxınlarını itirən çoxlu deputatlarımız var. Bu münasibətlə onlara bir daha başsağlığı verirəm. Deyirəm ki, Rəbbim ölkəmizi hər cür bəlalardan, qəzalardan, bəlalardan qorusun.
Digər sınaqlar kimi zəlzələ fəlakətinə də düşmədik, Allahın izni ilə düşməyəcəyik. Qısa müddətdə şəhərlərimizi ayağa qaldıracaq, xalqımızın öz gələcəyinə ümidlə baxmasını təmin edəcəyik. Sistemin təmin etdiyi sürətli qərar qəbuletmə və güclü icra qabiliyyəti sayəsində ölkəmiz qlobal böhrandan ən az itki və ən çox fayda ilə çıxmağı bacarmışdır. İnşallah, zəlzələ fəlakətinin də öhdəsindən eyni şəkildə gələcəyik”.
23 apreldə Sakaryada olan Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan zəlzələ bölgəsinə 4-5 dəfə getdiyini və zəlzələdən zərər çəkmiş vətəndaşları heç vaxt tək buraxmayacaqlarını bidirib. “Əsrin fəlakəti”ndə həyatını itirənlərə Allahdan rəhmət diləyən və Sakaryanın bu ağrını yaxşı bildiyini xatırladan Ərdoğan 24 il əvvəl, 1999-cu il avqustun 17-də Sakaryada və demək olar ki, bütün Mərmərə bölgəsində baş verən zəlzələ ilə bağlı ağrılı xatirələrin hələ də ürəklərdə olduğunu dilə gətirib. Qeyd edib ki, zəlzələnin 75-ci günündə, ilk kənd evlərini çatdırmaq üçün kifayət qədər tez çalışdıq. İnşallah 650 min yeni ev tikib zəlzələdən əziyyət çəkən şəhərlərimizi ayağa qaldıracağıq.
Bütün ölkəni zəlzələyə hazırlamaq üçün hərtərəfli şəhər çevrilmə layihələri həyata keçirdiklərini izah edən Prezident Ərdoğan sözlərini belə davam etdirib: “Mümkün bir zəlzələ zamanı ən böyük təhlükə ilə üzləşən İstanbuldan başlayaraq tarixi bir transformasiya kampaniyasına başlayırıq. İstanbulda riskli yaşayış yerlərini dəyişdirmək istəyən vətəndaşlarımıza konvertasiya dəyərinin yarısını qrant olaraq veririk və qalan yarısını çox sərfəli şərtlərlə borc götürmə fürsəti təqdim edirik. 300 min evi bu şəkildə çevirərək İstanbuldakı bütün riskli binaları 5 il ərzində yeniləməyi hədəfləyirik. Təbii ki, ölkəmizin hər yerində riskli strukturları dəyişdirəcəyik. Sülh, təhlükəsizlik, sabitlik, investisiya, istehsal, inkişaf olmadan gələcəyimizə necə etibar edə bilərik? Bu, millətimizə verdiyimiz ən böyük vəddir”.
Türkiyə: gənclərin təhsilinə və ailə qurmasına yeni hədəflər
Rəcəb Tayyib Ərdoğanın fəaliyyət proqramının önəmli hissəsindən biri də gənclərin təhsil almaq, ailə qurmaq, məşğulluğunun təmin edilməsi, ümumilikdə inkişafı məsələləridir. Odur ki, ötən illərin hər birində təhsil sahəsindəki yeniliklərin, gənclərin işlə təminatının və yaşayış şəraitinin yaxılaşdırılmasının hər zaman gündəmdə olduğunu görmək olub.
Ərdoğan 23 apreldə Sakaryada olarkən çıxışında yenidən gənclərlə bağlı məsələyə toxunaraq qarşıda duran vəzifələrdən söhbət açmış, gənclərin gələcəyi naminə planlarını açıqlamışdır. Bütün bunlar isə görülən işlərin davamı, gənclərin diqqət mərkəzində olmasının, onlara göstərilən qayğının təzahürüdür. Elə məhz bu diqqət və qayğının nəticəsidir ki, türk gənclər təhsilin bütün sahələrində fərqlənir, ən yaxşı mütəxəssis kimi fəaliyyətə başlayırlar.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: “Türkiyənin zənginliklərini millətimizin hər bir fərdinin gündəlik həyatında əks etdirmək əzmimizin daha bir mühüm əlaməti olaraq indi nəyi qurduğumuzu bilirsinizmi? Analar, gənclər, Ailə və Gənclik Bankını qururuq. Bu nə deməkdir, onun mənbəyini haradan tapacaqsınız, deyənlərin cavabı: Mənbəyini ölkəmizin Qara dəniz qazı kimi təbii sərvətlərindən götürəcəyik. Bu bankı nə edəcək? Ailə institutunu gücləndirəcək, bir çox işlərin maliyyəsini də buradan əldə edəcəyik”.
Ərdoğan söhbətində xarici ölkələrdən birinin də bu sahədə təcrübəsini əsas gətirərək deyib: Norveç təbii qaz və neftinin müəyyən faizini, məsələn, 25 faizini ehtiyat kimi istifadə edir və gənclərinə ayırır. Ümid edirəm ki, biz də öz ölkəmizdə bunu edəcəyik...Təhsildən tutmuş işə, biznes qurmağa, evlənməyə qədər atdıqları hər addımda gənclərimiz üçün varıq.
Təhsilin hər pilləsində təqaüd imkanlarını genişləndirəcəklərini açıqlayan Prezident Ərdoğan: “Gənclərimizə bir dəfə vergisiz cib telefonu və kompüter hüququ verəcəyik. Gənclərimizin məşğulluğunu asanlaşdıracağıq. Öz biznesini qurmaq istəyən gənclərimizə qrant və kredit dəstəyi verəcəyik.150 min lirə faizsiz 48 ay müddətlə 2 il güzəştlə kredit verəcəyik. Evlənsələr, evlərini rahatlıqla qura bilərlər”.
Prezident Ərdoğan eyni zamanda ev xanımlarının mükafatlarının üçdə birini ödəyərək pensiyaya çıxmasına dəstək verilməsindən bəhs edərək deyib: Beləliklə, istəyən hər ev xanımı çox asan şərtlərlə pensiyaya çıxmaq və öz gəlirinə sahib olmaq imkanı əldə edəcək.
Türkiyənin 60 illik arzusu da artıq reallaşdı
Bu 60 illik arzunun da gənclərin gələcəyinə hesablanmış olduğunu aprelin 28-də səhər saatlarında Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sosial media hesabından paylaşım edərək gənclərə Türkiyənin nüvə enerjisi səyahətindən danışmasında açıqca görmək olur. Gənclərə üz tutaraq ilk cümləsini “Əziz gənc qardaşım” deyərək başlayan Ərdoğan Türkiyənin 60 illik arzusunu gerçəkləşdirməkdən qürur duyduqlarını, Akkuyu Atom Elektrik Stansiyasına nüvə yanacağı gətirdiklərini bildirib.
Elektrik stansiyasının, beləliklə, “nüvə obyekti” kimliyini qazandığına işarə edən Ərdoğan, “Yaxşı, niyə 60 il? Bunun hekayəsini sizə danışım. Türkiyənin nüvə enerji səyahəti ilk dəfə 1956-cı ildə Menderesin sonlarında başladı. Lakin bütün digər inkişaf addımları kimi, bunu da 27 may çevrilişi izlədi. Təəssüf ki, 70-ci illərin sonunda bir Avropa ölkəsi ilə atom elektrik stansiyasının tikintisi layihəsi uğurlu alınmadı, çünki 100 milyon dollar tapılmadı. Təəssüf ki, mərhum Özalın səmimi səyləri məqsədinə çatmadı”,- deyə bildirmişdir.
Türkiyənin buna görə sadəcə vaxt itirmədiyini, milyardlarla dollar enerji borcunu ödədiyini və milyardlarla dollarlıq resursdan məhrum olduğunu qeyd edən Ərdoğan: Hər şeydən əvvəl, enerji təchizatının təhlükəsizliyi və müstəqilliyimiz baxımından əhəmiyyətli bir fürsət boşa çıxdı. Burada 2010-cu ildə imzaladığımız müqavilə ilə bu uğursuz bəxtimizi dəyişdirdik. Maneələrə və qarayaxma kampaniyalarına baxmayaraq, inkişaf etmiş ölkələrin yaşıl enerji texnologiyasını gətirdik. Akkuyu AES tam gücü ilə işlədiyi zaman 35 milyard kilovat-saat elektrik enerjisi istehsal etməklə həm ölkəmizin elektrik istehlakının 10 faizini qarşılayacaq, həm də ixtisaslı kadrların yetişdirilməsinə öz töhfəsini verəcək.
Ümid edirəm ki, siz bizim atom elektrik stansiyasının ən böyük faydasını görəcəksiniz. Siz bizim göz bəbəyimiz, ümidimizsiniz. Biz sizi sevirik, güvənirik, siz işıqlı gələcəyimizsiniz... Türk Əsrini qurana qədər sizin üçün işləməyə davam edəcəyik.
Yeni yüz ilə yeni uğurlarla...
Əsrlərin Türkiyəsi olan bu ölkə 100 ildir ki, cümhuriyyətini yaradıb. 100 ildir ki, Türkiyə müstəqil, azad bir ölkə, vətəndaşları isə bu azad, suveren, müstəqil ölkənin azad insanlarıdır. Respublika dövrünün 100 ilini geridə qoyan Türkiyə bu ildən etibarən yeni-ikinci yüzilliyə qədəm qoyub. Təbii ki, bu yeni başlanğıcda Türkiyənin gözəl gələcəyi üçün vədlər var. Bu vədlərsiz Türkiyə və onun gələcəyi ola bilərmi? Bu baxımdan da bütün siyasi, iqtisadi gedişlər elə bir kontekstdə davam etdirilməlidir ki, Türkiyə dünyada öz nəhəngliyini, əzmini qoruyub saxlaya bilsin.
Bu barədə Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın fikirləri də olduqca maraqlıdır: Coğrafiyamızda min illik varlığımızın və suverenliyimizin hər bir mərhələsi ayrıca mübarizədən keçib. Altı əsrlik Osmanlı İmperatorluğunun tarix səhnəsindən çəkilməsindən sonra qurulan sonuncu dövlət olan Türkiyə Cümhuriyyətinin birinci əsri geridə qaldı. Respublikamızın bu birinci əsri də özlüyündə kifayət qədər enişli-yoxuşlu olub. Bizim təkpartiyalılıq dövründən çoxpartiyalı siyasi həyata keçidimiz, ardınca çevrilişlər, bir sıra memorandumlar, demokratiya və inkişaf addımları, iqtisadi çətinliklər və s. terror hücumları. Buna qonşularımız və müttəfiqlərimizlə yaşadığımız gərginlikdən tutmuş daha çox mövzular əlavə edə bilərik. Türkiyənin bu gün olduğu yerdə geridə qoyduğumuz birinci əsrin zirvəsi olsa da, Türk əsrinin ilk addımıdır. Bundan sonra hədəfləyirik. 2023-cü ildən hədəflərimizin işığında Türkiyənin Əsrin Türkiyəsi kimi görməyə doğru irəlilədik.
Ərdoğan vurğulayıb ki, son illərdə ardıcıl problemlər olmasaydı, bu gün hədəflərə çox daha yaxın olardı: ”Qazandığımız təcrübələr edəcəyimiz bərpa işlərini istiqamətləndirəcək”.
Son 20 ildə qurduqları güclü demokratiya və inkişaf infrastrukturunun verdiyi imkanlardan istifadə edərək itkiləri tez bir zamanda kompensasiya edə biləcəkləri bir dinamizmə nail olduqlarını izah edən Ərdoğan deyib: Heç bir maneənin bu yüksəlişin qarşısını almasına və bizi geri çəkməsinə imkan verməyəcəyik. Allahın izni ilə ölkəmizi qarşıdakı dövrdə dünyanın ən yaxşı 10 iqtisadiyyatı sırasına daxil etmək hədəfinə doğru möhkəm addımlar atacağıq. Bu prosesdə əldə etdiyimiz təcrübələrlə sistemi qarşıdakı dövrdə daha da irəli aparmaq, daha səmərəli işləmək üçün bütün dünyaya birmənalı şəkildə nümayiş etdirdik ki, Prezidentin, deputatların, millətin nümayəndələrinin olduğu dünyada möhkəm durun və məqsədlərinə doğru möhkəm addımlar atın, heç bir tələ Türkiyəni yolundan döndərə bilməz və bizim yolumuzu kəsə bilməz.
Bəli, böyük Türkiyə həm də Azərbaycanın yaxın dostu, qardaşı və tərəfdaşıdır. Bu qardaşlıq və dostluğu bir daha 2020-ci ildə 44 günlük Vətən Müharibəsində Türkiyə xalqının Azərbaycanı dəstəkləməsində, bizimlə həmrəy olmasında gördük. Hərzamankı tərəfdaşlığımızın növbəti nümunəsini isə müharibədən sonra Qarabağın gələcəyi, regionun inkişafı naminə atılan addımlarda gördük. Bu sahədə ölkəmizin Prezidenti cənab İlham Əliyevlə Rəcəb Tayyib Ərdoğanın regionun gələcəyinə hesablanmış proqramları mövcuddur ki, bundan nəinki region, hətta dünya dövlətlərinin də yararlanacağı məlumdur. Ümidvarıq ki, qarşılıqlı tərəfdaşlıq bu iki qardaş ölkənin birgə inkişafı, regionda söz sahibliyinin möhkəmlənməsi ilə nəticələnək.
Mətanət Məmmədova