Bolqarıstan-Azərbaycan dostluq münasibətlərinə malik dövlətlərdir ŞƏRH

Bolqarıstan və Azərbaycan Beynəlxalq iqtisadi münasibətlərdən kənara çıxan sıx tərəfdaşlıq münasibətləri qurublar. Hər iki ölkə fərqli bölgələrdə yerləşsə də, iqtisadi və siyasi maraqları baxımından ortaq cəhətləri var. Son illərdə Bolqarıstan ilə Azərbaycan arasında ikitərəfli münasibətlər çiçəkləndi, bu da möhkəm strateji tərəfdaşlıq və dostluq münasibətlərinin inkişafına səbəb oldu. Bu dissertasiyanın məqsədi bu tərəfdaşlığın mahiyyətini beynəlxalq iqtisadi münasibətlər baxımından öyrənmək, iki ölkə arasında əməkdaşlığın artmasına səbəb olan amilləri təhlil etməkdir. Bolqarıstan və Azərbaycan 1992-ci ildə diplomatik münasibətlərin qurulmasından bəri güclü siyasi və diplomatik münasibətlər qurublar. İki ölkə regional təhlükəsizlik, terrorizmlə mübarizə və mədəni mübadilə də daxil olmaqla bir sıra məsələlərdə əməkdaşlıq edir. Son illərdə Bolqarıstan ilə Azərbaycan arasında siyasi və diplomatik münasibətlər yüksək səviyyəli səfərlər və müxtəlif sazişlərin imzalanması sayəsində möhkəmlənib. Yüksək səviyyəli səfərlər Bolqarıstan ilə Azərbaycan arasında siyasi və diplomatik münasibətlərin möhkəmlənməsində mühüm rol oynayıb. 2017-ci ildə Bolqarıstan Prezidenti Rumen Radev Azərbaycana səfər edərək Azərbaycan Prezidenti İlham əliyev və digər yüksək vəzifəli rəsmi şəxslərlə görüşüb. Səfər zamanı iki ölkə nəqliyyat, energetika və turizm sahəsində əməkdaşlıq haqqında sazişlər imzalayıb.Bolqarıstan və Azərbaycan regional təhlükəsizlik, o cümlədən terrorizm və mütəşəkkil cinayətkarlıqla mübarizə məsələləri üzrə əməkdaşlıq edir. Hər iki ölkə, eyni zamanda, Avropada Təhlükəsizlik və əməkdaşlıq Təşkilatının (ATƏT) üzvüdür və münaqişələrin həlli və insan hüquqları ilə bağlı məsələlər üzərində birgə çalışmışdır.Bolqarıstan və Azərbaycanın nisbətən kiçik iqtisadi münasibətləri var, lakin onlar durmadan inkişaf edir. İki ölkə enerji, nəqliyyat və turizm də daxil olmaqla potensial əməkdaşlıq üçün bir sıra sahələr müəyyənləşdirdi. Son illərdə Bolqarıstan ilə Azərbaycan arasında iqtisadi münasibətlər müxtəlif sazişlər və tərəfdaşlıqlar sayəsində möhkəmlənib. Bolqarıstan ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri enerji sektorudur. Azərbaycan böyük neft və qaz istehsalçısıdır, Bolqarıstan isə Balkanlarda strateji mövqeyə və Qara dənizə çıxışa malikdir. 2013-cü ildə iki ölkə Xəzər dənizi regionundan təbii qazın Türkiyə vasitəsilə Avropaya nəqlini nəzərdə tutan layihə olan Cənub qaz dəhlizinin inkişafında əməkdaşlığa dair anlaşma memorandumu imzalayıb.2018-ci ildə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti SOCAR yunan qaz şəbəkəsi operatoru DESFA-nın səhmlərinin 66% - ni alıb. Bolqarıstan enerji sektorunda Bolqarıstan və Azərbaycan arasında əməkdaşlıq üçün imkanlar yaradan DESFA-nın səhmdarıdır.Azərbaycan Avropa ilə Asiya arasında əsas nəqliyyat marşrutlarının kəsişməsində yerləşir, Bolqarıstanın isə Qara dənizə və Dunay çayına çıxışı var. Bu səbəbdən 2017-ci ildə iki ölkə nəqliyyat infrastrukturunun inkişafını təşviq etmək və Avropa ilə Asiya arasında əlaqəni yaxşılaşdırmaq məqsədi daşıyan nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq müqaviləsi imzaladı.Bolqarıstan və Azərbaycanın əməkdaşlıq imkanlarını müəyyənləşdirdiyi başqa bir sahədir. Bolqarıstan azərbaycanlı turistlər üçün məşhur turizm məkanıdır, 70 000-cu ildə təxminən 2019 azərbaycanlı turist Bolqarıstana səfər edib. İki ölkə turizm infrastrukturunun inkişafına və iki ölkə arasında turist mübadiləsinin stimullaşdırılmasına yönəlmiş turizm sahəsində əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu imzalayıb.Ticarət sahəsində Bolqarıstan və Azərbaycanın nisbətən kiçik ticarət əlaqələri var, lakin onlar artır. 2020-ci ildə iki ölkə arasında ümumi ticarət 58,5 milyon dollar idi, Bolqarıstan 30,4 milyon dollar dəyərində mal ixrac etdi və 28,1 milyon dollar dəyərində mal idxal etdi. Bolqarıstandan Azərbaycana ixrac olunan əsas mallar maşın və avadanlıqlar, kimyəvi maddələr və qida məhsullarıdır, Azərbaycanın Bolqarıstana ixracı isə əsasən neft və qazdır.Nəticə olaraq, Bolqarıstan ilə Azərbaycan arasında iqtisadi münasibətlər nisbətən kiçik olsa da, durmadan artır. İki ölkə enerji, nəqliyyat, turizm və ticarət daxil olmaqla potensial əməkdaşlıq üçün bir sıra sahələr müəyyənləşdirdi. Müxtəlif saziş və tərəfdaşlıqların imzalanması sayəsində Bolqarıstan ilə Azərbaycan arasında iqtisadi münasibətlərin müsbət dinamikada inkişaf edir bunun bariz nümunəsi Cənab prezident İlham Əliyevin 25 aprel tarixində Sofyada olan səfərində bir sıra mühüm sazışlərin imzaladığını vurğulamaq olar.