Kaxovka bəndinin partladılması regionda ekoloji fəlakət yaradıb TƏHLİL

15 aydılr ki, davam edən Rusiya- Ukrayna müharibəsi yeni dağıtılar, kütləvi şəkildə insan ölümləri yaradır. İyunun 6-da Ukrayna ərazisində daha bir faciə yaşandı, Avropanın ən böyük bəndlərindən olan Kaxovka su elektrik stansiyası partladılıb. Faciənin törədilməsinə görə, hər iki tərəf bir-birini günahlandırır. Əksər dünya ölkələri, o cümlədən Avropa İttifaqı Şurasının sədri Şarl Mişel partlayışa görə məsuliyyəti Rusiyanın daşıdığını bildirib. Məlumatlara əsasən, partlayış nəticəsində 10-a yaxın insan itkin düşüb, yüzlərlə insan yaralanıb, təbiətə görünməmiş ziyan dəyib, onlarla vəhşi heyvan məhv olub. Çoxsaylı yaşayış binası və sosial obyektlər su altında qalıb. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Rusiyanı günahlandırıb və Nova Kaxovkadakı bəndin dağıdılmasından sonra 80 şəhər və kəndin su altında qala biləcəyini deyib.Dağılan bəndin üzərində olduğu Dnepr çayının aşağı axarında yerləşən Xerson şəhəri üçün bu daşqın fəlakətlə nəticələnə bilən risk hesab olunur.Rusiya nəzarəti altında olan bəndin dağıdılmasında rolunu inkar edib, əvəzində Ukraynanı atəş açaraq bəndi partlatmaqda günahlandırıb.

Beynəlxalq ictimaiyyət Rusiyanı günahlandırır

BMT Təhlükəsizlik Şurası Ukraynanın tələbi ilə Kaxovka su elektrik stansiyasında baş vermiş partlayışla əlaqədar təcili iclasa toplaşıb. BMT baş katibinin humanitar məsələlər üzrə müavini Martin Qriffits iclasda deyib: “Bugünkü xəbərlər Ukraynada insanların vəziyyətinin daha da pisləşə biləcəyi deməkdir”. M. Qriffits deyib ki, BMT hər an Rusiyanın nəzarətində olan ərazilərə çoxmüəssisə konvoyları və yardım personalı göndərməyə hazırdır. Rusiya və Ukrayna nümayəndələri bir-birini Kaxovka bəndini zədələməkdə ittiham ediblər. Stratpoints Fondunun hərbi eksperti, Polşa hərbi əks-kəşfiyyatının keçmiş rəis müavini Maciej Matysiakın sözlərinə görə, Kaxovka su elektrik stansiyası bəndinin dağılması nəticəsində Rusiya qoşunları Ukraynanın gözlənilən əks-hücumuna qarşı müdafiə mövqelərini yaxşılaşdırıblar.Ekspert hesab edir ki, cəbhə xəttində yerləşən nəhəng bəndin dağıdılması nəticəsində yaranan daşqın Ukrayna silahlı qüvvələrinin bir aya qədər ərazidə tank və ya piyada döyüş maşınları kimi ağır silahlardan istifadə etməsinə mane olacaq."Hər zaman faydalananı axtarın. Hazırda qazanc Rusiya tərəfindədir, çünki Kaxovkada bəndin partlaması Ukrayna ordusundan hücum hərəkəti gözləyən ruslar üçün çox yaxşı müdafiə mövqeləri yaradır", - Maciej Matysiak deyib."Reuters"ə müsahibəsində analitik bildirib ki, Rusiya qoşunlarının daşqın səbəbindən ciddi təchizat problemi olmayacaq."Ruslar öz nəzarətlərində olan cənub dəhlizinə - Rusiya ilə Krım arasındakı quru dəhlizinə nəzarət edirlər, orada onlar xeyli ərazini işğal ediblər, həmin bölgədə çoxlu yollar, körpülər var. Ona görə də onlar üçün problem olmamalıdır", - Maciej Matysiak deyib. Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski çərşənbə axşamı çıxış edərək, bəndin dağıdılmasının Ukraynanın öz ərazisini azad etmək üçün əməliyyatını davam etdirməsinə təsir etmədiyini və Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin hərbi komandanlığının hesabatlarından belə nəticə çıxardığını bildirib.Xerson vilayətinin cənubunda yerləşən, hazırda Rusiya işğalı altında olan Novaya Kaxovka şəhərində minlərlə ev su atında qala bilər.Ukraynanın Baş prokuroru Andrey Kostin bildirib ki, su elektrik stansiyasının bəndinin dağıdılmasından sonra su basmış ərazilərdən 17 mindən çox insan təxliyə edilir."40 mindən çox insan su basmış qalmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir."

NATO Rusiyadan qorxur, yoxsa ehtiyat edir?

“MDBMİ-nin Avropa hüququ kafedrasının dosenti, Avropa İnformasiya Mərkəzinin direktoru Nikolay Topornin NATO ölkələrinin Ukraynaya öz qoşunlarını göndərmək ehtimalı azdır”. Bu fikirləri Alyansın keçmiş baş katibi Anders Foq Rasmussen deyib. NATO-nun keçmiş baş katibi qeyd edib ki, bu gün o, artıq bu təşkilatın rəsmi rəsmisi deyil, xüsusən də hansısa məxfi məlumatlara icazə verilir: “Çox güman ki, o, ictimai məkanda olan, ekspertlərin, ayrı-ayrı hərbi mütəxəssislərin, jurnalistlərin ifadə etdiyi məlumatlarla işləyir. Üstəlik, Polşa ordusunun mümkün yerləşdirilməsi ilə bağlı bu məlumat yeni məlumat deyil, artıq yayılıb”.

Eyni zamanda, Nikolay Topornin hesab edir ki, Ukrayna özü üçün Şimali Atlantika Alyansından zəmanət tələb edəcək: “Onlara daha ciddi siyasi xətt lazımdır ki, kiməsə arxalansınlar və Rusiya ilə tək qalmasınlar, çünki bu qorxu və fobiyalar qalacaq. Öz növbəsində, onlar NATO-ya qəbul edilməsələr, çoxtərəfli formata qoşulmaqda israrlı olacaqlar. Onlara gələcəkdə belə bir qarşıdurmanın olmayacağına əminlik yarada biləcək bir şey lazımdır. Bunun üçün Qərb dövlətlərindən o qədər hərtərəfli təminat vermələrini istəyirlər ki, əgər belə bir şey olarsa, o zaman Qərb ölkələri və onların hərbi potensialı avtomatik olaraq köməyə gələcək. Onlar bu məsələnin üzərində işləyəcəklər və israrlı olacaqlar”.

Bundan əvvəl NATO-nun keçmiş baş katibi Andres Foq Rasmussen etiraf etmişdi ki, blokun qoşunları Moskva ilə Kiyev arasında münaqişədə birbaşa iştirak edə bilər. Onun sözlərinə görə, alyansa üzv dövlətlər Ukrayna ərazisinə öz qüvvələrini göndərə bilər, əgər ölkə təhlükəsizlik zəmanəti almaz. Onun fikrincə, Ukraynaya kömək etmək istəyənlər sırasında Polşa və Baltikyanı ölkələr də var.

Ukraynada ekoloji fəlakətin baş verdiyi və müharibənin getdikcə daha amnsız xarakter aldığı bir vaxtda ABŞ dövlət katibi Antoni Blinken yenidən açıqlama ilə çıxış edərək ABŞ öz müttəfiqləri və tərəfdaşları ilə Kiyev administrasiyasını dəstəklədiyini bildirib: “Bu gün Rusiya hərbi, iqti­sadi və geosiyasi baxımdan Ukraynanı işğal etməzdən əvvəl olduğundan daha pis vəziyyətdədir. Bu, bizim və tərəfdaş­larımızın şüurlu və qətiyyətlə qəbul etdiyi qərarların və Ukrayna xalqının cəsarəti və həmrəyliyinin nəticəsidir. Kreml tez-tez iddia edirdi ki, Rusiya ordusu dünya­da ikincidir. Çoxları buna inanırdı. Bu gün tamamilə fərqli vəziyyət yaranıb. Texni­kası, texnologiyası, rəhbərliyi, strategiya­sı, taktikası və əsgərlərinin mənəviyyatı­na görə indi biz görürük ki, o, Ukraynada belə ikincidir”.

İ.ƏLİYEV