Vladimir Putin Rusiyadakı hadisələri 1917-ci il faciəsi ilə müqayisə edib
Priqojin: “Biz Rostovu bloklayırıq və Moskvaya gedirik”
Son illərin ən böyük siyasi-hərbi hadisəsi Rusiya- Ukrayna müharibəsidir. Artıq 17 aya yaxındır ki, Rusiya Ukraynanı xarabazarlığa çevirən qanlı müharibə aparır. 17 aya yaxındır ki, Ukraynanın şəhərləri, qəsəbələri bombalanır, hər gün yüzlərlə insan öldürülür, şikəst edilir. Müharibə qatilləri isə qanasusamış kimi qanlı cinayətlərini davam etdirirlər. Çalışırlar ki, daha çox insanın ölümünə, daha çox şəhər və kəndlərin dağıdılmasına baiskar olsunlar. Lakin Vaqner özəl hərbi qüvvələrinin Rusiya Müdafiə Nazirliyinə qarşı müharibə élan etməsi onu deməyə əsas verir ki, yaxın vaxtlarda Ukrayna ərazisində müharibə sona çata bilər. Yəni, Rusiyanın başı öz ağır probleminə qarışdığından, Ukrayna asanlıqla torpaqlarını azad edəcək. Yayılan informasiyalara görə, artıq “Vaqner” təsisçisi Yevgeni Priqojin iyunun 24-də səhər saatlarında Rostov-na-Donu şəhərində Rusiya müdafiə nazirinin müavini Yunus-Bek Yevkurov və Baş Qərargah rəisinin müavini Vladimir Alekseyevlə görüşüb. Priqojin söhbətində bildirib ki, "Vaqner" Baş Qərargah rəisi Valeri Gerasimovu və müdafiə naziri Sergey Şoyqunu “ələ keçirənə qədər” muzdlular “Rostov şəhərini blokadaya alacaq və “Moskvaya gedəcəklər”.
Ukrayna kanallarının da yaydığı məlumatlara görə, artıq “Vaqner”çilər Rostovda Rusiya Cənub Hərbi Dairəsinin binasını mühasirəyə alıb və ələ keçirib. Voronej vilayətinin qubernatoru Aleksandr Qusev 464-cü kilometrdən 777-ci kilometrədək M-4 Don şossesi boyunca hərəkətin bağlandığını elan edərək, tıxac yarandıqda bütün vətəndaşlara operativ reaksiya vermək və kömək etmək tapşırıldığını bildirmişdi. Avtomobil yolunun bağlanması ilə əlaqədardır. Bütün Rusiya ərazisində avtomobillərin, qatarların, aviasiyanın hərəkətində məhdudiyyətlər yaranıb. Vəziyyətin getdikcə ağırlaşdığı bildirilir. Bu arada Priqojin bəyan edib ki, Rostova yol boyu artıq 60-70 nəfər asayiş keşikçisi "Vaqner"çilərin tərəfinə keçib. Onun fikrincə, Rusiya ordusunun yarısı muzdluları dəstəkləməyə hazırdır.
“Vaqner” Xüsusi Hərbi Şirkətinin döyüşçüləri Rostov-na-Donu və ətraf şəhərləri, o cümlədən Voronej şəhərində bütün hərbi obyektləri nəzarətə götürüblər. Şəhər qubernatoru məlumatı təkzib etməyə çalışsa da, insanlar KİV-lərə xəbərin doğru olduğunu qeyd ediblər. Voronej vilayətinin qubernatoru Aleksandr Qusev bildirib ki, zirehli maşın karvanının gəldiyinə dair bölgədə yalan məlumatlar yayılıb. Onun sözlərinə görə, Rusiya Silahlı Qüvvələri əvvəlcədən elan edilmiş antiterror əməliyyatı çərçivəsində operativ-döyüş tədbirləri həyata keçirir.
Məlumat üçün qeyd edək ki, “Vaqner” Xüsusi Hərbi Şirkətinin başçısı Yevgeni Priqojin Rusiya hərbçilərinin “Vaqner” muzdlu hərbi təşkilatının arxa düşərgələrinə raket zərbələri endirdiyini, bir çox döyüşçünün öldüyünü açıqlayıb: "Bu vəhşiliyə necə cavab verəcəyimizə qərar verəcəyik. Növbəti addım bizimdir". Bundan sonra Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti Yevgeni Priqojinə qarşı silahlı üsyana təhrik faktı üzrə cinayət işi açıb. Rusiya Federasiyasının Baş Prokurorluğu bildirib ki, Priqojinin əməllərinə lazımi hüquqi qiymət veriləcək. Müdafiə Nazirliyi isə “Vaqner”in arxa düşərgələrinə zərbə endirilməsi ilə bağlı iddiaları yalan məlumat adlandırıb. Nazirlik eyni zamanda, “Vaqner” döyüşçülərinə müraciət edib, silahı yerə qoymağa çağırıb.
Baş verən qarşıdurma ilə bağlı Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski tviterdə yazıb ki, Rusiya uzun müddətdir öz zəifliyini və hökumətinin axmaqlığını ört-basdır etmək üçün təbliğat aparırdı. İndi isə o qədər xaos var ki, heç bir yalanı gizlədə bilməz: “Rusiyanın zəifliyi göz qabağındadır. Rusiya öz qoşunlarını və muzdlu qüvvələrini torpaqlarımızda nə qədər çox saxlasa, sonradan bir o qədər böyük xaos və bir o qədər çox problem yaşayacaq. Bu, göz qabağındadır. Ukrayna Avropanı Rusiyanın gətirdiyi fəlakətdən və xaosun yayılmasından qorumağa qadirdir”. V. Zelenski qeyd edib ki, şər yolunu seçən hər kəs özünü məhv edir: “Biz möhkəmliyimizi, birliyimizi və gücümüzü qoruyuruq. Bütün komandirlərimiz və əsgərlərimiz nə edəcəklərini bilirlər”.
Rusiya vətəndaş müharibəsinə sürüklənir
Şimali Osetiya rəhbəri Sergey Menyailo Rusiyada silahlı üsyana cəhdlə bağlı vəziyyəti şərh edərək, “Vaqner” PMC sıralarında xidmət edən həmyerlilərini Yevgeni Priqojinin cinayətkar əmrlərinə tabe olmamağa çağırıb. Bu barədə o, teleqram kanalında yazıb.“Sərflərində çoxlu oğlanlarımızın olduğu PMC “Wagner”-in döyüşçüləri cəbhədə cəsarətlə vuruşur, ölkəmizi müdafiə edir. Amma Priqojinin bu gün etdiyi şey öz ölkəsinə qarşı cinayətdir! Rusiya xalqına qarşı cinayət. PMC rəhbəri həddən artıq oynadı, öz gücünə həddən artıq inandı”, - Menyailo bildirib. Onun sözlərinə görə, Priqojin Rusiyanı daxildən “qoparmaq”, ölkəni qardaş müharibəsinə sürükləmək qərarına gəlib. Şimali Osetiya rəhbəri PMC-lərdən olan osetinləri Vaqnerin rəhbərinə qulaq asmamağa çağırıb və onun respublikasının bütün sakinlərini xaricə getməməyə və təxribatlara uymamağa çağırıb. Bundan əvvəl KP.RU xəbər vermişdi ki, Rusiya FSB rəhbərliyi də PMC üzvlərini Priqojinin əmrlərinə tabe olmamağa çağırıb.
Vladimir Putin “Vaqner” PMC-nin qaldırdığı silahlı üsyanı rəsmən şərh edib. O, müraciətində həm ordunun əsgərlərinə, həm də özəl hərbi şirkətin döyüşçülərinə müraciət edib: - Mən Rusiya vətəndaşlarına, Silahlı Qüvvələrin, hüquq-mühafizə orqanlarının və xüsusi xidmət orqanlarının şəxsi heyətinə, hazırda öz döyüş mövqelərində vuruşan, düşmənin hücumlarını dəf edən, bunu qəhrəmancasına yerinə yetirən döyüşçü və komandirlərə müraciət edirəm - bilirəm, mən dünən gecə yenə bütün istiqamətlərin komandirləri ilə danışdı. Hiylə və ya hədə-qorxu ilə kriminal avantüraya sürüklənən, ağır cinayət yoluna - silahlı üsyana sövq edilənlərə də müraciət edirəm.Vladimir Vladimiroviç etiraf etdi ki, biz üsyanla üzləşmişik. Üstəlik, elə bir vaxtda “biz xalqımızın həyatı və təhlükəsizliyi, suverenliyimiz və müstəqilliyimiz uğrunda mübarizə aparırıq. Rusiya olmaq və qalmaq hüququ üçün - min illik tarixi olan bir dövlət. Xalqımızın taleyinin həll olunduğu bu döyüş bütün qüvvələrin birləşməsini, birliyi, konsolidasiyasını, məsuliyyətini tələb edir. Prezident xatırladıb ki, bizi zəiflədən hər şey kənara atılmalı, xarici düşmənlərimiz bizi daxildən sarsıtmaq üçün istifadə edə və istifadə edə bilər. O, əlavə edib ki, qaldırılan üsyan “ölkəmizin və xalqımızın arxasına vurulan bıçaqdır”.
Rusiya lideri indiki hadisələri 1917-ci il faciəsi ilə müqayisə edib. - 1917-ci ildə, ölkə Birinci Dünya Müharibəsi gedən zaman Rusiyaya elə bir zərbə vurulmuşdu. Lakin qələbə ondan oğurlandı. İntriqalar, çəkişmələr, ordunun və xalqın arxasınca aparılan siyasət ən böyük sarsıntıya çevrildi, ordunun məhvi və dövlətin dağılması, geniş ərazilərin itirilməsi oldu. Nəticədə - vətəndaş müharibəsinin faciəsi, - V.Putin bildirib. O qeyd edib ki, bütün bunların təkrarlanmasına imkan verməyəcək: “Qarşılaşdığımız şey məhz xəyanətdir. Həddindən artıq ambisiyalar və şəxsi maraqlar xəyanətə gətirib çıxardı. Ölkəmizə, xalqımıza, “Vaqner” qrupunun əsgər və komandirlərinin digər birlik və bölmələrimizlə çiyin-çiyinə vuruşaraq həlak olduğu məqsədə xəyanət etdilər”. Vladimir Putin çıxışında açıq şəkildə "Vaqner" PMC-nin sahibi Yevgeni Priqojinin adını çəkməyib. Amma ittihamları ilə Priqojini qiyamda günahlandırıb: “Üsyan təşkil etməyə çalışanlar ölkəni anarxiyaya, qardaş qırğına sürükləyirlər. Ancaq onlar məğlub olacaqlar. Vətəni belə təhlükədən qorumaq üçün hərəkətlərimiz sərt olacaq. Xəyanət yoluna qəsdən qədəm qoyan, silahlı üsyan hazırlayan, şantaj yoluna, terror üsullarına əl atanların hamısı qaçılmaz cəzalarını çəkəcək, həm qanun qarşısında, həm də xalqımız qarşısında cavab verəcəklər. Silahlı Qüvvələr və digər dövlət qurumları lazımi göstərişlər alıb və hazırda Moskvada, Moskva vilayətində və bir sıra digər regionlarda əlavə antiterror tədbirləri tətbiq edilir”. Rusiya lideri Rostov-na-Donuda çətin vəziyyətin yarandığını etiraf edib. “Vaqner”" PMC-nin döyüşçüləri bir çox hakimiyyəti bloklayıblar: “Rostov-na-Donuda vəziyyətin sabitləşməsi üçün də qətiyyətli addımlar atılacaq. Çətin olaraq qalır, mülki və hərbi orqanların işi faktiki olaraq əngəllənib. Rusiya Prezidenti və Ali Baş Komandan kimi, Rusiya vətəndaşı kimi mən ölkəni müdafiə etmək, konstitusiya quruluşunu, vətəndaşların həyatını, təhlükəsizliyini və azadlığını qorumaq üçün hər şeyi edəcəyəm.
Müharibə canilərini ağır cəza gözləyir
Müraciətin sonunda Vladimir Putin üsyan təşkilatçılarını bir daha “Rusiyaya xain” adlandırıb. Sonra PMC-nin sıravi əsgərlərinə müraciətində əlavə edib: “Bu cinayətə sürüklənənləri ölümcül və faciəvi, bənzərsiz səhvə yol verməməyə, yeganə düzgün seçim etməyə - cinayət əməllərində iştirakdan əl çəkməyə çağırıram. İnanıram ki, biz özümüz üçün əziz və müqəddəs olanı xilas edib müdafiə edəcəyik və Vətənimizlə birlikdə istənilən sınaqdan çıxacağıq, daha da güclənəcəyik”.
“Vaqner” Xusisi Hərbi Şirkətinin rəhbəri Yevgeni Priqojin Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin müraciətinə sərt formada cavab verib. O bildirib ki, “Biz Rusiyanın bundan sonra da korrupsiya şəraitində yaşamasını istəmirik: “Heç kim Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin başçısının təslim olunması fikrində deyil. Biz ölkənin korrupsiya içində yaşamasını istəmirik. Ukrayna ilə müharibə aparıldığı açıqlananda vuruşublar. Ancaq belə çıxır ki, hər şey oğurlanıb. İndi onlar mülki vətəndaşları vururlar, çünki içəri girə bilmirlər. Bizə qarşı çıxanlar isə əclafların ətrafına toplaşanlardır”.
Priqojin V. Putinin təslim olmaq tələblərini də rədd edib və: "Biz etiraf etməyəcəyik. Biz öz vətənimizin vətənpərvərləriyik. Biz istəmirik ki, ölkədə hiylə, korrupsiya və bürokratiya hökm sürsün”.
Bu arada verilən məlumata görə, Ukrayna silahlı qüvvələri genişmiqyaslı əməliyyatları çərçivəsində işğal altında olan torpaqlarını azad etməkdədir. Xerson Vilayəti ilə Krım yarımadasını birləşdirən körpünün partladılmasından sonra Rusiya ordusunun vəziyyəti ağırlaşıb. Vaqner özəl hərbi qüvvələrinin qiyam qaldırmalarından sonra durum daha da ağırlaşıb. Bunulna yanaşı, onlara “Rusiya könüllüləri” korpusu Rusiyanın içərilərinə doğru əməliyyatlarını davam etdirməkdədirlər. Belqorod vilayətində yerləşən Qrayvoron şəhərində yaşayış binasına pilotsuz təyyarə partlayıcı qurğu atıb. Belə bir bəyanatı şənbə günü, iyunun 24-də vilayətin qubernatoru Vyaçeslav Qladkov özünün Telegram kanalında verib və qeyd edib ki, hazırda əməliyyat xidmətləri fəsadları aradan qaldırmağa başlayıb.“Qrayvoron şəhərində şəxsi yaşayış binasına drondan partlayıcı qurğu atılıb. Ölən və yaralananlar olmayıb. Fasad və qaz borularında zədələr var”, - deyə rayon rəhbəri bildirib.
Qeyd edək ki, bir gün əvvəl, iyunun 23-də Qladkov Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin (AFU) Belqorod vilayətində sutka ərzində 100-ə qədər mərmi atdığını bildirmişdi. Region rəhbərinin aydınlaşdırdığı kimi, Ukrayna ordusunun əksər mərmiləri Volokonovski rayonunda atılıb - 48-i, 14-ü Starı fermasının kənarına düşüb. Bütün bu kimi hadisələr onu deməyə əsas verir ki, yaxın vaxtlarda müharibə Ukraynanın xeyrinə dəyişəcək. Nəzərə almaq lazımdır ki, Vaqner hərbi qüvvələri Moskvaya doğru hərəkət etməkdədirlər. Yaxın vaxtlarda, bəlkə də yaxın saatlarda Moskva şəhəri tam şəkildə mühasirəyə alına bilər. Bununla da müharibə ən qısa müddətdə başa çatacaq. Moskvada da müşahidə edilir. Moskva meri Sobyanın Rusiya paytaxtında təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsi barədə məlumat verib. Onun sözlərinə görə, Moskvada antiterror əməliyyatları aparılır, kütləvi tədbirlərə məhdudiyyətlər qoyulur. Moskva vilayətində də təhlükəsizlik tədbirləri görülür. Hüquq-mühafizə orqanları və FTX tərəfindən vəziyyətə nəzarət haqqında Moskva ətrafının qubernatoru Andrey Vorobyov məlumat verib. Baş prokuror İqor Krasnov Rusiya prezidenti Vladimir Putinə Yevgeni Priqojinə qarşı hərbi qiyama cəhdlə əlaqədar cinayət işinin açılması barədə məruzə edib. Müvafiq maddə 12 ildən 20 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutur. Sosial şəbəkələrdə hərbi formada olan adamların Rusiya Müdafiə Nazirliyinin binasını təcili surətdə tərk etdiyi barədə məlumat yayılıb. İnsanların qaçışının nə ilə bağlı olduğu və haraya istiqamət götürdüyü barədə deyilmir.Təbii ki, hər kəsi bir sual düşündürür, müharibəni başlayıb, yüz minlərlə insanı öldürüb, milyonlarla insanı didərgin salanların aqibəti necə olacaq? Söz yox ki, canilərin bir qismi öldürüləcək, digərləri isə hərbi tribunal qarşısına çıxarılaraq ömürlük azadlıqdan məhrum ediləcəklər.
İ.ƏLİYEV