Makronun son çıxış yolu - RAKURS

İslahatlara ümid bağlayan Fransa prezidenti yeni təzyiqlərlə üzləşib

Fransa prezidenti Emmanuel Makron hökumətin tərkibində dəyişikliklərə hazırlaşır. Bunu yaxın vaxtlarda açıqlayacağı barədə anonslar verilir. Bu barədə “France Info” radiosu da xəbər verir. Bu addımın nə ilə əlaqəli olduğu göstərilmir. Lakin Fransanın qeyri-populyar pensiya islahatına müqaviməti və yeniyetmənin polis tərəfindən öldürülməsindən sonra genişmiqyaslı iğtişaşlar Makron üçün ciddi problemlərə çevrilib. Hələlik, “Figaro”-nun məlumatına görə, baş nazir Elizabet Born öz postunu qoruyub saxlayacağı məlumdur.
Qəzetin yazdığına görə, rəhbərlikdə dəyişiklik 10-a yaxın nazirliyə təsir edəcək. Born “sabitliyi və əsaslı işi təmin etmək üçün” hökumət başçısı vəzifəsində qalacaq”, – Makron ötən bazar günü ona telefonla deyib.
Kabinet dəyişikliyi ilə bağlı şayiələr arasında Makron Bornun özünə güvəndiyini vurğulayıb. Bütün Fransada etirazlara səbəb olan pensiya islahatının qəbulundan sonra prezident hökuməti yenidən işə salmaq üçün baş nazirə 100 gün vaxt verib. Bu müddət iyulun 14-də, milli bayramda - Bastiliyanın alınması günündə başa çatıb.
Parisdə çox “zəif” görünən nazirlərin hökumətdən uzaqlaşdırıla biləcəyini etiraf edirlər. Hökumət rəsmilərindən biri vəziyyəti belə şərh edib: "Bizdə təxminən on əlavə nazir və siyasətdən çox da xəbəri olmayan və demək olar ki, görünməz olan eyni sayda nazir var".Çərşənbə axşamı Makron nazirləri Yelisey sarayına nahara dəvət edib. Yay tətili öncəsi bu cür qəbullara Parisdə qayda-qanunla baxılsa da, bu dəfə mətbuat bu görüşü məhz hökumətdə gözlənilən kadr dəyişikliyi ilə əlaqələndirib. Rusiya Elmlər Akademiyasının Primakov İnstitutunun Avropa Araşdırmaları Mərkəzinin baş elmi işçisi Marina Klinova bildirib ki, iyulun 14-dək makronist düşərgənin mərkəzini təmsil edən Elizabeth Bornun taleyi aydın deyildi. “Pensiya islahatlarına etirazlarla bağlı sosial münaqişə baş nazirin mövqeyini zəiflətdi. Parlamentdə yalnız doqquz səs Born hökumətinə etimadsızlıq səsverməsinin qəbulu üçün kifayət etmədi. Müxalifət onu kəskin tənqid edir. Born prezidentin ona həvalə etdiyi çətin işi başa vurdu və "dəmir ledi" Marqaret Tetçerlə dözümlülük baxımından müqayisəyə layiq olan sərt pensiya islahatını həyata keçirdi", deyə ekspert bildirib.Onun sözlərinə görə, Fransanın milli bayramı şərəfinə keçirilən parad zamanı baş nazirin həmişəki kimi tribunada prezidentin yanında deyil, Milli Assambleya sədrinin sağında dayanması diqqət çəkib. Dolayısı ilə bu, “rəğbətsizlik” kimi qəbul edilə bilər. Lakin Yelisey sarayının protokol xidməti səhv elan edib. Bornla bir sıra fikir ayrılıqlarına baxmayaraq, Makron tərəddüddən sonra onu baş nazir postunda saxlamaq qərarına gəlib. Bu qərarı Milli Assambleyadakı Milli Mitinq fraksiyasının rəhbəri Marin Le Pen tənqid edərək bildirib ki, bu, "xalqla bütün əlaqəni itirmiş respublika prezidentinin dramatik parçalanmasını" əks etdirir.İctimai rəyin öyrənilməsi üzrə müstəqil tədqiqat institutu olan Odoxa tərəfindən aparılan sorğulara əsasən, respondentlərin 78%-i hesab edir ki, pensiya islahatının qəbulundan 100 gün keçsə də, prezidentin qarşıya qoyduğu tapşırıqlar yerinə yetirilməyib (onlardan 43%-i son dərəcə sərtdir və onların ümumiyyətlə yerinə yetirilmədiyini bildirir). 65% isə baş nazirin dəyişdirilməsinin tərəfdarı olub. Sorğuda iştirak edən fransalıların ən azı dörddə üçü Born kabinetini təhsil sistemində, səhiyyədə islahatların aparılmasında və əmək münasibətlərinin yaxşılaşdırılmasında nəticələrin olmamasına görə tənqid edir. Təxminən 10 nəfərdən 7-si Fransanın yenidən sənayeləşməsində və ətraf mühitin qorunmasında irəliləyişin olmadığını göstərir.Klinova bildirib ki, artıq baş nazir aparatının rəhbəri ilə dəqiqləşdirmə aparılıb. Bornun sağ əli əmək hüququ üzrə mütəxəssis Jean-Denis Combrexel olacaq. O, təcrübəli menecer sayılır və respublika meritokratiyasının simvolu adlandırılır. Düzdür, o, sahibkarların fikrini daha çox dinlədiyi üçün Ümumi Əmək Konfederasiyası (ÜƏK) həmkarlar ittifaqı tərəfindən də tənqid olunub.Ekspert hesab edir ki, təhsil və gənclərlə iş üzrə nazir Pap Ndiai və Fransada populyar olmayan Born komandasının bir sıra digər zəif bəndləri hökumətdə daha effektiv, prezident administrasiyasının fikrincə, “daha sürətli və daha enerjili” işləyəcək nazirlərlə əvəz edilə bilər. Bu, xüsusilə səhiyyə və təhsil kimi böyük pulların yatırıldığı və ictimai məkanda az nəzərə çarpan rəqəmlərin rəhbərlik etdiyi sahələrə aiddir. Ekoloji keçid naziri Christophe Bechounun mövqeyi aydın deyil. Eyni zamanda, Silahlı Qüvvələr naziri Sebastien Lecornu hökumətdə favorit kimi qeyd olunur, portfeli ənənəvi olaraq nizam-intizamla əlaqələndirilir. İqtisadiyyat naziri Bruno Le Maireyə gəlincə, onu hökumətdə saxlamaq istəyən “rəğbətlilər” və onun getməsinə üstünlük verən opponentlər respondentlər arasında bərabər bölünür – hər biri 37%.Payızda Fransada iki mühüm sənəd - 2024-cü ilin büdcəsi və sosial təminatın maliyyələşdirilməsi haqqında qanun layihəsi qəbul edilməlidir. Onlar həmçinin ölkənin Əsas Qanununun 49-3-cü maddəsi ilə (parlamentin təsdiqi olmadan) pensiya islahatı yolu ilə getmək riskini daşıyırlar. Və bu, artıq yenilənmiş hökumətə etimadsızlıq səsverməsi keçirmək üçün yeni cəhdlərlə doludur.

V.VƏLİ
P.S. Məqalədə xarici mənbələrə istinadlar var