Milyarder İlon Mask və Rusiya prezidenti Vladimir Putin 2022-ci ilin payızında müntəzəm olaraq Ukraynadakı vəziyyətlə bağlı danışıblar. "Səs" qəzeti xarici mənbələrə istinadən xəbər verir ki, sahibkarın özü Pentaqonun yüksək rütbəli rəsmisinə Putinlə təmasları barədə danışıb.
Eyni zamanda Mask ötən ilin oktyabrında Putinlə danışdığını təkzib edib. Məsələni Vice jurnalı da araşdırıb. Milyarderin Rusiya lideri ilə danışıqlardan sonra sülh yolu ilə nizamlanma ideyasını irəli sürdüyü bildirilib. Təşəbbüslər arasında Mask Krımın Rusiya kimi tanınmasını təklif edib.
X sosial şəbəkəsinin (keçmiş Twitter) sahibi, SpaceX və Tesla şirkətlərinin baş direktoru İlon Mask və Rusiya prezidenti Vladimir Putin telefonla 2022-ci ildə Ukraynadakı vəziyyəti müzakirə edərkən Maskın özü o vaxt Rusiya lideri ilə söhbəti müdafiə nazirinin siyasi məsələlər üzrə müavini Kolin Kala (hazırda o, artıq bu vəzifəni tutmur) danışıb.
Jurnalın yazdığı kimi, 2022-ci ildə Maskın şirkəti bir neçə ay ardıcıl olaraq bütün Ukraynanı, o cümlədən Ukrayna Silahlı Qüvvələrini internetlə təmin edib. SpaceX, Pentaqonun ukraynalıları internetlə təmin etmək xərclərini öz üzərinə götürməsini tələb edərək, bu iş xəttinin saxlanmasını hər il təxminən 400 milyon dollar qiymətləndirib. ABŞ Müdafiə Nazirliyi bundan "bir az çaxnaşmaya düşüb", çünki Mask istənilən vaxt interneti söndürə bilərdi.
Həmin telefon danışığında, milyarder Kala sosial şəbəkəsində Ukrayna üçün sülh planının öz versiyasını dərc etməzdən bir neçə həftə əvvəl Putinlə danışdığını söyləyib. Söhbətin hansı formatda (şəxsən və ya telefonla) baş verdiyini nəşr qeyd etməyib.
“Xeyr, elə deyil. Mən Putinlə cəmi bir dəfə danışdım və bu, təxminən 18 ay əvvəl olub. Mövzu kosmos idi "deyib. Pentaqondakı mənbələrdən birinin "New Yorker"-ə verdiyi məlumata görə, Mask və Putin Ukraynadakı münaqişəni müzakirə ediblər və həmin dövrdə müzakirələr müntəzəm olub. Mənbə jurnala bildirib ki, Kal bu məlumata "dəhşətlə" reaksiya verib.
2022-ci il oktyabrın əvvəlində İlon Mask Krımın Rusiyanın regionu kimi tanınması, Ukraynanın neytral statusu və Donbassda BMT-nin himayəsi altında təkrar referendumların keçirilməsi, eləcə də Krımın Rusiyanın ərazisi kimi tanınması ilə bağlı bəndləri özündə əks etdirən sülh planı təklif edib.
Eyni zamanda, sahibkar Rusiya ilə “total müharibə” olacağı təqdirdə Ukraynanın qələbəsinin çətin olacağını deyib. Maskın sözlərinə görə, DXR, LPR, Zaporojye və Xerson vilayətlərində keçirilən referendumun nəticələri “ölkənin bəzi şərq vilayətlərində əhalinin əksəriyyətinin rus olması və onların Rusiyaya üstünlük verməsi” ilə bağlıdır. Təklifləri fonunda Mask Twitter-də sorğu dərc edib və orada Ukraynadakı münaqişənin sülh yolu ilə həllinə dair baxışının lehinə və ya əleyhinə səs verməyi təklif edib.
Milyarderin təklifləri Kiyevin xoşuna gəlməyib. Prezident Volodymyr Zelensky Twitter-də "hansı İlon Maskı daha çox bəyənirsən" sorğusu hazırlayıb: "Ukraynanı dəstəkləyən" və ya "Rusiyanı dəstəkləyən".