Həqiqət və mənəvi bərpa uğrunda mübarizə simvolu

1992-ci ilin fevralında Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zamanı baş vermiş Xocalı soyqırımı Azərbaycan tarixinin ən faciəli səhifələrindən biri olaraq qalır. Yüzlərlə dinc sakinin, çoxu qadın, uşaq və qocanın ölümü ilə nəticələnən bu qanlı hadisə Azərbaycan xalqının qəlbində təsvir olunmaz ağrı və iztirablar buraxdı. Azərbaycan Rspublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin bu il fevralın 26-da Xocalıda bu qanlı faciənin qurbanlarının xatirəsinə Xocalı Soyqırımı Memorialının təməlqoyma mərasimində çıxışı geniş miqyaslı aspektlər əhatə edir, o cümlədən keçmişin xatirəsi, ədalətə çağırış və regionun geosiyasi dinamikası. Bu çıxışın təhlili bizə təkcə tarixi hadisələri deyil, həm də onların həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq aləmdə müasir siyasətə təsirini anlamağa imkan verir.

Cənab İlham Əliyevin çıxışının əsas məqamlarından biri də Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə ehtiramın ifadəsidir. Bu şəhərdə abidə kompleksinin təməli qoyulmaqla tarixi yaddaşın qorunub saxlanılmasının və gələcək nəsillərə çatdırılmasının vacibliyi vurğulanır.Bu tarixi addım, Azərbaycanın milli kimliyini qoruyub saxlamaq, tarixinin nəticələrini dərk edən vətəndaşlar yetişdirmək istəyini nümayiş etdirir.

Ölkə Başçısı Xocalı soyqırımının beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən lazımi səviyyədə tanınmamasını və reaksiyasını da diqqətdən kənarda qoymur. Onun çıxışı həm bu faciənin qurbanları, həm də ölkənin özü üçün ədalət tələbləri ilə doludur. Yalnız 18 ölkənin bu soyqırımı tanıması, böyük dövlətlərin və beynəlxalq təşkilatların biganə qalması bu qanlı akta beynəlxalq səviyyədə reaksiyanın olmamasından xəbər verir.

Həqiqətən də, müasir Azərbaycan tarixinin ən faciəli hadisələrindən birinə çevrilmiş Xocalı soyqırımı dünya ictimaiyyəti tərəfindən hələ də tanınma və qınaq tələb edən mövzu olaraq qalır. Lakin hökumətin və ictimai təşkilatların səylərinə baxmayaraq, bu soyqırımın yekdilliklə tanınmasına hələ də nail olunmayıb. Hər halda proses gedir və bu prosesin kifayyət qədər arqumentləri və perspektivləri var. Məsələn, Xocalı soyqırımının tanınmasının əsas arqumentlərindən biri - baş vermiş hadisələrlə bağlı beynəlxalq məlumatlılığın artırılmasıdır. Son illər Azərbaycanın geniş informasiya kampaniyası ilə dəstəklənən fəal diplomatik fəaliyyəti bir çox dairələrin diqqətini bu faciəyə daha da cəlb edib.Beynəlxalq ictimaiyyətin hərəkətləri və regionda baş verən hadisələrə reaksiyası, o cümlədən insan hüquqlarının pozulması və soyqırım aktlarının pislənməsi Ermənistana əlavə təzyiqlər göstərə və Xocalı soyqırımının tanınmasına töhfə verə bilər.İnsan hüquqları təşkilatlarının və beynəlxalq institutların insan hüquqlarının müdafiəsi sahəsində aktiv fəaliyyəti Xocalı soyqırımı haqqında məlumatların daha geniş yayılmasına və onun insanlığa qarşı cinayət kimi tanınmasına təsir edə bilər.Azərbaycanın beynəlxalq arenada diplomatik fəaliyyətini davam etdirməsi, o cümlədən müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarda və forumlarda iştirakı Xocalı soyqırımının tanınması üçün daha əlverişli şəraitin yaradılmasına cidd təkan verir.Xocalı soyqırımının tanınması uğrunda mübarizədə ictimai təşkilatların, elmi ictimaiyyətin, KİV-in və sadə vətəndaşların fəal iştirakı beynəlxalq ictimai rəyin formalaşmasında, müxtəlif ölkələrin hökumətlərinə təzyiqlərin yaradılmasında mühüm rol oynayır.

Xocalı soyqırımının tanınması uğrunda mübarizənin ən mühüm iştirakçılarından biri də Heydər Əliyev Fondudur. Ədalət və mənəvi bərpa uğrunda mübarizədə Heydər Əliyev Fondu əsas oyunçuya çevrilir.Bu fond baş verənlər haqqında həqiqəti dünya birliyi çatdırmağa yönəlmiş “Xocalıya ədalət!” genişmiqyaslı kampaniyanın təşkilində və keçirilməsində mühüm rol oynamışdır. Onun "Xocalıya ədalət!" tədbirlər və təqdimatların təşkilindən tutmuş, kitab və məqalələrin nəşrinə qədər müxtəlif fəaliyyət sahələrini əhatə edir. Bu kampaniya təkcə həqiqəti dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq deyil, həm də Xocalı soyqırımı qurbanları üçün ədalətin tanınması vacibliyiinə diqqəti fəal şəkildə cəlb etmək məqsədi daşıyır. Xocalı soyqırımının tanınması uğrunda mübarizədə Heydər Əliyev Fondunun səyləri milli maraqların və tarixi həqiqətlərin qorunmasında vətəndaş fəallığının və diplomatik işin nümunəsidir. Çətinliklərə və maneələrə baxmayaraq, bu səylər beynəlxalq ictimai rəyin formalaşmasına və Xocalı soyqırımı qurbanları üçün ədalətin təmin olunmasına mühüm təsir göstərir.

Lakin Xocalı soyqırımının mənəvi tərəfi ilə yanaşı, geosiyasi əhəmiyyəti də var. Region ölkələri və onların beynəlxalq tərəfdaşları arasında münasibətlər ciddi sınaqlardan keçirilir və bu faciəyə, beynəlxalq alyansları tarixin ən ciddi sinaqlarından kimi, çağrışlarla üz-üzə qoyur. Bu kontekstdə susmaqdan imtina etmək və haqq-ədalət uğrunda mübarizədə fəal iştirak etmək təkcə mənəvi saflıq deyil, həm də beynəlxalq sabitliyin, asayişin qorunmasında strateji addımdır.

Beləliklə, Xocalı soyqırımı ədalətə və mənəviyyata çağrış etməyə davam edir. Bu faciənin tanınması uğrunda mübarizə həm yerli, həm də beynəlxalq səviyyədə həqiqət və mənəvi bərpa uğrunda mübarizəyə sadiqliyimizin simvoluna çevrilir.

Cənab İlham Əliyevin Xocalı Soyqırımı Memorialının təməlqoyma mərasimindəki çıxışı təkcə keçmişə xatirə və ehtiram aktı deyil, həm dəbeynəlxalq aləmdə ədalət uğrunda mübarizədə tanınmanın və dəstəyin gücləndirilməsinə yönəlmiş siyasi manifestdir. Bu tarixi hadisə ədalətli və sülhsevər gələcəyin formalaşdırılması üçün tarixi faktları başa düşmək və onlara hörmətlə yanaşmağın vacibliyini vurğulayaraq, regiondakı geosiyasi dəyişikliklərin və perspektivlərin daha geniş mənzərəsinin bir hissəsinə çevrilir.

Masil Dəmirov

YAP Yasamal rayon təşkilatının fəal üzvü