Rusiyalı politoloq: “Ermənistan riskli oyuna qoşulub, bunun nəticəsində parçalanacaq” - MÜSAHİBƏ

Tanınmış rusiyalı politoloq Aleksandr Razuvayev “İlham Əliyevin Rusiyanı ABŞ və Fransaya niyə nümunə göstərməsi və rəsmi İrəvanın Rusiyaya qarşı son qalmaqallı bəyanatları barədə “Moskva-Baku” portalına müsahibəsində maraqlı məqamlara toxunub. Müsahibəni oxucularımıza təqdim edirik.

- Azərbaycan prezidenti dünən bildirdi ki, Rusiya bu gün ABŞ və Fransadan fərqli olaraq Cənubi Qafqazda yaranmış reallıqları yaxşı anlayır və qəbul edir. Və o, bu ölkələri Rusiya Federasiyasından nümunə götürməyə çağırıb. “Əks halda vəziyyət onların planlaşdırdıqları kimi olmayacaq. Bu ölkələr iqtisadiyyatı, ordusu, geniş beynəlxalq əlaqələri ilə Cənubi Qafqazın lider ölkəsi olan Azərbaycanla işləməlidir”.

- Həqiqətən də, Rusiya bu gün bir sıra amillərə görə İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra ortaya çıxan reallıqları və Azərbaycanın Cənubi Qafqazda antiterror tədbirlərini qəbul edib. Rusiya hər zaman Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünü tanıyıb. Moskvanın reallıqları qəbul etməsinə İrəvanın Ermənistan-Azərbaycan prosesində atdığı addımlar, Ermənistanın indiki sürətlə Qərbə doğru hərəkəti, anti-Rusiya bəyanatları ilə müşayiət olunan və uçqun kimi böyüyən addımları təsirsiz qala bilməzdi. Bu qəbulda Rusiya ilə Qərb arasında qlobal münaqişə və bu baxımdan Moskvanın Azərbaycanın da daxil olduğu “Qlobal Cənub”un suveren dövlətləri ilə münasibətlərini gücləndirməsi də rol oynadı. Xatırladığımız kimi, bu yaxınlarda Rusiyanın Azərbaycandakı səfiri bəyan etmişdi ki, sanksiyalar və Rusiya ilə Qərb arasında münaqişə Moskva ilə Bakı arasında münasibətləri daha da gücləndirib.

Lakin Moskva ilə İrəvan arasında münasibətlər Rusiya tərəfinin təqsiri üzündən yox, təbii ki, sınaqlar fonunda uğursuzluğa düçar oldu. Rusiyanın müttəfiq dövlətinin Zaqafqaziyada Qərb kuratorları tərəfindən getdikcə daha çox nəzarət altına alınan qeyri-dost dövlətə çevrilməsi faktı artıq Moskva üçün problemə çevrilib. Həm də təkcə Rusiya üçün deyil, Ermənistanın digər qonşuları üçün də. Bu gün Ermənistan açıq şəkildə Rusiyanı müttəfiq kimi mənfi səciyyələndirməyə çalışır. Həm də Azərbaycan üçün mənfi xarakteristika verir. Beləliklə, İrəvan özü Rusiya və Azərbaycanı barrikadaların eyni tərəfində qoyur. Və reallıqda hadisələr belə cərəyan edir.

Rusiya və Azərbaycan bu gün suveren dövlətlər, çoxqütblü dünyanın quruculuğunda iştirak edən ölkələrdir. Rusiya və Azərbaycanı, eləcə də Ermənistanı tarixi, mədəni və sosial bağlar birləşdirir. Amma əgər Azərbaycan bu əlaqələrin saxlanmasının vacibliyini anlayırsa, o zaman İrəvan bu gün onlardan qurtulmaq və açıq şəkildə tapdalamaq üçün hər şeyi edir.

Məsələn, cənab Lukaşenko ötən gün bir daha dedi ki, Azərbaycan KTMT ölkələri üçün yad deyil. Bundan başqa, KTMT-yə türk dövlətləri daxildir. Bu doğrudur. Rusiyanın qonşuları bu və ya digər dərəcədə möhkəmlənməyə çalışsa da, Ermənistan barrikadaların o biri tərəfində dayanır.

ABŞ və Fransanın Azərbaycana münasibətinə gəlincə, bu, mənim üçün təəccüblü deyil, çünki onlar nəinki suveren dövlətlərə dözə bilmirlər, hətta Qərbdə də antitürkçülük və islamofobiyadan əziyyət çəkirlər.

Qərb kuratorlarına ilişən İrəvan üçün əlverişlidir ki, Ermənistan indi Qərb dövlətləri- Fransa, ABŞ, Böyük Britaniya tərəfindən “qidalansın” və müdafiə olunsun. Qərbdə özlərini elə göstərirlər ki, erməniləri sevirlərvə tədricən Ermənistana qucaq açırlar, amma əslində bu, qucaqlaşma deyil, ölümcül öpüşlərdir. Onlar hərbi texnika tədarük etməyə başladılar- hələlik çox ciddi ölçüdə deyil, lakin sonradan daha ciddi bir şey təmin edəcəklər. Onlar həmçinin erməni hərbçilərinə təlim keçmək və Azərbaycanla bağlı kəşfiyyat məlumatlarını Ermənistana ötürmək niyyətindədirlər. Ermənistan isə Rusiya, İran və s.-lə bağlı mövcud kəşfiyyat və digər məxfi məlumatları Qərbə ötürəcək. Ümumiyyətlə, Qərb Paşinyanın timsalında regiona “bomba” hazırlayıb.

​ Amma Fransa və ya digər Aİ ölkələri Ermənistanı silahla, öz ordusu ilə, kəşfiyyatı ilə doldursalar belə, yeni müharibə başlasa belə, bu müharibədə Ermənistan sadəcə olaraq parçalanacaq, real müharibədə olmasa da, geosiyasi müharibədə dövlətçiliyini itirəcək. Ora Amerika-Fransa hərbi bazası olacaq. Amma bu, ölkəyə bəlalardan və Rusiya ilə Qərb arasında geosiyasi mübarizənin dəyirman daşları arasında ilişib qalmaq taleyindən başqa heç nə gətirməyəcək. Paşinyan isə ən yaxşı halda Qərbə qaçacaq.

Azərbaycanda isə oxşar vəziyyət yarana bilməz, çünki ölkədə güclü, ağıllı hökumət var. Qərb isə ona təzyiq edə bilməz. Və bu gün rəsmi Bakı nümayiş etdirir ki, o, həm diplomatik, həm də hərbi səviyyədə mübarizə aparmağa hazırdır.

Cənab Əliyev ABŞ və Fransa ilə bağlı öz şərhində haqlıdır. Amma onu eşitməyəcəklər. Necə ki, Rusiyanı eşitmirlər, daha doğrusu eşitmək istəmirlər. Təkəbbür, öz hegemonluğuna inanmaq xəstəliyi.

Vladimir Putinin dünən Federal Məclisə müraciətində səsləndirdiyi fikirlərə baxın- Azərbaycanda da bunun çox hissəsi oxşar şəkildə qəbul edilir. Prezidentin dediyi kimi, “Qərbə Rusiyanın əvəzinə asılı, ölməkdə olan məkan lazımdır”. Qərbə həm ölməkdə olan Azərbaycan, həm də ölməkdə olan Cənubi Qafqaz lazımdır.

- Berlində iki gün dalbadal Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri arasında sülh müqaviləsi üzrə danışıqlar aparıldı. Nəticələrə əsasən bir sıra məqamlar üzrə işlərin davam etdiriləcəyi bildirilib. Danışıqların birbaşa olmasına baxmayaraq, Berlin onların təşkilatçısı kimi bu məsələdə də müəyyən siyasi məqamlar qazanmağa çalışır.

- Hələlik, görüşün konkret qlobal nəticələrə gətirib çıxaracağını görmürük. Və Yerevanın davam edən anti-Azərbaycan bəyanatları ənənəvi olaraq İrəvanın Bakı ilə sülh imzalamaq istəyinin səmimiliyinə şübhələr yaradır. Məncə, Almaniyaya etibar etmək olmaz, o, Ermənistan-Azərbaycan prosesində Aİ siyasətinin bir hissəsi olmaya bilməz. Və Aİ-nin bu mövzuda siyasəti çoxlu suallar doğurur. Hər ehtimala qarşı Azərbaycan Berlində danışıqlara razılıq verdi, çünki Bakı Ermənistanı sülh müqaviləsinin imzalanmasında irəliləməyə təşviq etmək üçün istənilən potensial platformalardan istifadə etməyə çalışır.

- Ermənistan hakimiyyətindən sözün əsl mənasında pulemyot atəşi kimi anti-Rusiya bəyanatları eşidilir. Cəmi bir həftə ərzində onlardan ibarət tam bir dolu yağdı. Azərbaycan-Ermənistan sərhədində son günlər yaranmış gərginliyin qarşısını almamaqda günahkarın Rusiya sərhədçilərinin olması, sərhədçilərin ümumiyyətlə orada olmaq mandatının olmaması və Ermənistan üçün “təhlükə” yaratması kimi fikirlər. Və dünən Paşinyan Ermənistanın KTMT-dəki üzvlüyünün qanuni olaraq dayandırılmasının mümkünlüyünü açıqlayıb.

- Bu, təbliğatın bir hissəsidir. Qərbin sxemi üzrə hər şeydə ruslar günahkardır. Aydındır ki, rəsmi İrəvana Qərbdə belə taktika öyrədilib, ona görə də həyata keçirir. Həmçinin, cənab Putinin dünən Federal Məclisə müraciətində qeyd etdiyi kimi, Qərb Rusiyanın ona hücuma hazırlaşdığı fikrini yayımlayır. Eyni taktikanı biz Ermənistanda da görürük- axı bu taktika Qərbdən götürülüb. İndi rəsmi İrəvan az qala hər gün tezis irəli sürür ki, Azərbaycan istənilən qonşusuna hücum edə bilər. Bu, sadəcə olaraq, Qərb kuratorlarının iştirakı ilə onların regiondakı təxribatlarına ərazidə informasiya dəstəyi verməkdir.

Halbuki, bu, onilliklərlə təsdiqlənmiş məlum faktdır ki, eskalasiyanı hər zaman Ermənistan tərəfi təhrik edir.

KTMT-dən çıxmaqla bağlı dünən Ermənistan parlamentinin spikeri bildirib ki, Ermənistan Aİ-yə üzv olmaq üçün namizəd ölkə statusunu almağa hazırdır. Bunlar hamısı “danışan” ifadələrdir. İrəvanda Qərbə doğru getdiklərini belə nümayiş etdirirlər. Bu isə o deməkdir ki, onlar ölkəni Rusiyadan ayırmaq vəzifəsini yerinə yetirirlər.

Tərcümə - Elçin Bayramlı