Azərbaycan-Qazaxıstan münasibətləri: yeni zirvələrə doğru

Prezident İlham Əliyev: "Qazaxıstan bizim etibarlı dostumuz və müttəfiqimizdir"

Azərbaycan Respublikasına dövlət səfərinə gələn Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin martın 11-də rəsmi qarşılanma mərasimi olub. Hər iki ölkənin Dövlət bayraqlarının dalğalandığı meydanda Qazaxıstan Prezidentinin şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülüb. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevi qarşılayıb.

Qazaxıstan və Azərbaycanın Dövlət himnləri səsləndirildikdən sonra nümayəndə heyətləri prezidentlərə təqdim olunub. Bundan sonar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev ilə məhdud tərkibdə görüşü olub. Kasım-Jomart Tokayev dövlətimizin başçısı İlham Əliyevi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçkilərində inamlı qələbəsi və COP-29 sammitinin 2024-cü ildə Bakıda keçirilməsi münasibətilə təbrik edib.

Qasım-Jomart Tokayev çox dinamik inkişaf edən, yeni məzmun və birgə iri layihələrlə zəngin olan Qazaxıstan-Azərbaycan əməkdaşlığının səviyyəsini yüksək qiymətləndirib. Azərbaycan Prezidenti Qazaxıstanla qardaşlıq əlaqələrinin möhkəmləndiyini vurğulayıb. Danışıqlar zamanı liderlər ticarət-iqtisadi, tranzit-nəqliyyat, enerji, mədəni-humanitar əməkdaşlıq, o cümlədən rəqəmsallaşma, ərzaq təhlükəsizliyi, bərpa olunan enerji mənbələri sahələrində qarşılıqlı fəaliyyət məsələlərini müzakirə ediblər. Bundan əlavə, Qazaxıstan və Azərbaycan iqtisadiyyatları üçün yeni artım nöqtələrinə çevriləcək sıçrayışlı investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi perspektivləri nəzərdən keçirilib.

Dövlətlərarası Şuranın birinci iclası

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin iştirakı ilə Azərbaycan-Qazaxıstan Ali Dövlətlərarası Şuranın birinci iclası keçirilib. SİA xəbər verir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev qardaş ölkənin rəhbərini bir daha səmimi-qəlbdən salamlayıb. Bildirib ki, biz indi çox maraqlı söhbət etdik, gündəliyin ikitərəfli və regional problematikası üzrə bir çox məsələləri müzakirə etdik. İndi Dövlətlərarası Şuranın birinci iclasına başlayırıq. Şuranın yaradılması qərarı özlüyündə tarixidir. Bu, münasibətlərimizin yüksək səviyyəsini və hər iki tərəfin qarşılıqlı əməkdaşlıq potensialının möhkəmləndirilməsi istəyini bir daha sübut edir. Hesab edirik ki, səfərin nəticələri və Dövlətlərarası Şuranın iclası bir çox hallarda münasibətlərimizin gələcək gündəliyini müəyyən edəcək.

Qazaxıstan və Azərbaycan iki qardaş dövlətdir. Xalqlarımız ictimai-siyasi formasiyadan asılı olmayaraq, uzun əsrlər boyu sülh, qardaşlıq, əməkdaşlıq şəraitində yaşayır. İki müstəqil dövlət olaraq isə artıq 30 ildən çoxdur ki, həm beynəlxalq strukturlarda, həm də ikitərəfli formatda fəal qarşılıqlı fəaliyyət göstərir. Son vaxtlar qarşılıqlı səfərlərimizin dinamikası çox illüstrativdir və bu, münasibətlərə yeni dinamizm verildiyini göstərir.

Qazaxıstanın uğurları bizi sevindirir. Sizi və bütün qardaş Qazaxıstan xalqını sosial-iqtisadi inkişafda, innovativ tərəqqidə çox böyük nailiyyətlər münasibətilə təbrik etmək istərdim. Qazaxıstanın iqtisadi inkişafı və ümumi daxili məhsulun artması düzgün və düşünülmüş iqtisadi siyasətdən xəbər verir. Həmçinin Sizin ölkənin modernləşdirilməsinə, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə yönəlmiş və artıq bir çox nailiyyətlərin əldə edildiyi islahatlarınızı tam dəstəkləyirik.

Bu gün regional problematika məsələlərini ətraflı müzakirə etdik. Mən Kasım-Jomart Kemeleviçə Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh danışıqları prosesi haqqında məlumat verdim və ümidvar olduğumu bildirdim ki, bu proses sülh sazişinin imzalanması, tariximizin bu ağır və qara səhifəsinin çevrilməsi ilə başa çatacaq.

Həmçinin bizi birləşdirən layihələrdən də ətraflı danışdıq. Mən Qazaxıstan Prezidentinə Qarabağın bərpasında göstərilən qardaş köməyinə, məhz qazax xalqının Azərbaycan xalqına hədiyyəsi və Prezident Tokayevin təşəbbüsü olan Füzuli şəhərindəki Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzinə görə təşəkkürümü bildirdim. Sabah biz dostluğumuzun da mərkəzi olacaq bu Mərkəzin açılışını edəcəyik.

Azərbaycanın suverenliyinin bərpası məsələsində həmrəylik sözlərinə görə minnətdarıq. Əlbəttə, zənnimcə, Azərbaycanda hamı bilir ki, Qazaxıstan bizim etibarlı dostumuz və müttəfiqimizdir.

Bugünkü gündəliyimizdə çoxlu mövzular var. Nəqliyyat-logistika, energetika, rəqəmsallaşma, humanitar əməkdaşlıq sahələrində məsələləri aydınlaşdırmaq üçün nümayəndə heyətinin üzvlərinə söz verəcəyik. Bütün istiqamətlər üzrə işlər uğurla aparılır. Bu yaxınlarda Astanada keçirilmiş Hökumətlərarası Komissiyanın iclası Sizin dövlət səfərinizə hazırlıq xarakteri daşıyırdı. Bu səfəri məzmunca zənginləşdirmək və sonradan onların reallaşdırılmasına nəzarəti asanlaşdırmaq üçün ona çox ciddi hazırlaşırdıq. Zənnimcə, biz müvafiq tapşırıqlar verəcəyik və razılaşmalarımızın necə həyata keçirilməsi haqqında müntəzəm məlumat alacağıq.

Qazaxıstan Prezidenti çıxışında göstərilən qonaqpərvərliyə görə Azərbaycan tərəfinə minnətdarlığını bildirib. Dövlət başçısı İlham Heydər oğlu Əliyevi prezident seçkilərində inamlı qələbəsi münasibətilə bir daha təbrik edib. Onun sözlərinə görə, səsvermənin nəticələri Azərbaycan liderinin strateji kursuna yüksək etimadın və xalqın dəstəyinin əyani sübutudur.

"Siz Azərbaycan xalqının ümumən tanınmış liderisiniz və beynəlxalq aləmdə məhz bu keyfiyyətlə qəbul olunursunuz. Bundan əlavə, biz Azərbaycanın tarixi qələbəsinə və öz ərazisi üzərində suverenliyin bərpasına ürəkdən sevinirik", - deyə Kasım-Jomart Tokayev bildirib.

Qazaxıstan Prezidenti xüsusilə vurğulayıb ki, Astana və Bakı yüksək səviyyəli əməkdaşlıq nümayiş etdirir və birgə işin yeni sahələrini inkişaf etdirir. "Biz indicə ticarət-iqtisadi, investisiya əməkdaşlığımız, beynəlxalq aləmdə qarşılıqlı fəaliyyətimizlə bağlı sözün əsl mənasında bütün məsələləri ətraflı müzakirə etdik və ümumi nəticələrə gəldik. Bu onu deməyə əsas verir ki, Qazaxıstan və Azərbaycan əslində strateji tərəfdaş, müttəfiq dövlətlərdir. Hökumətlərin bu gün imzalanmış sənədlər və sazişlər şəklində əldə olunacaq razılaşmaları həyata keçirəcəklərini başa düşsək, perspektivlər çox yaxşıdır. Əməkdaşlıq və qarşılıqlı fəaliyyət səviyyəsi kifayət qədər yüksəkdir. COP29 sammitində iştirak etmək dəvətini böyük minnətdarlıq hissi ilə qəbul edirəm. Bu, Azərbaycan dövlətinin və onun diplomatiyasının böyük tarixi nailiyyətidir. Sammit mövcud iqlim problemlərinin həlli və qlobal əməkdaşlıq baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bakı bu vəzifənin öhdəsindən sözsüz ki, öhdəsindən gələcək", - deyə Tokayev vurğulayıb.

Qazaxıstan lideri Azərbaycanla ticarət-iqtisadi əlaqələrin inkişafında müsbət dinamikanın olduğunu qeyd edib. 2020-ci ildən Qazaxıstanla Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi 5 dəfə artıb. Təbii ki, mütləq rəqəmlər o qədər də təsiredici olmaya bilər. Burada görüləsi işlər var, lakin dinamikanın özü müsbət qiymətləndirmələrə səbəb olmaya bilməz. Ölkələrimiz mühüm iqtisadi potensiala malikdir. Və düşünürəm ki, növbəti uğurlar az qala yaxındır. Doğrudan da, əməkdaşlığın diapazonu çox genişdir, biz bu gün nəqliyyat və logistikadan başlayaraq, neft və qazı demirəm, rəqəmsallaşma məsələlərinə qədər bu barədə danışdıq. Mən məmnunam ki, biz beynəlxalq arenada uğurla işləyirik. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və digər beynəlxalq təşkilatlardakı nümayəndə heyətlərimiz uğurla qarşılıqlı fəaliyyət göstərir. Hesab edirəm ki, bu xətt davam etdiriləcək", - Qazaxıstan Prezidenti vurğulayıb.

Onun fikrincə, Qazaxıstan-Azərbaycan əməkdaşlığının möhkəmlənməsinə mədəniyyət sahəsində sazişlərimizin həyata keçirilməsi kömək edir. Beləliklə, müqəddəs Türküstan və Şuşa şəhərləri, eləcə də Uralsk ilə Mingəçevir, Çimkənd və Gəncə arasında qardaşlaşmış şəhərlər yaradılmışdır. "Mən ölkələrimiz arasında mədəni əlaqələrə böyük diqqət yetirirəm. Bu, xalqların bir-birinə yaxınlaşması baxımından son dərəcə vacibdir. Sumqayıt şəhərində Axmet Baytursınovun, Astanada isə Heydər Əliyevin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi və küçələrinin açılması bizim ölkələrimiz üçün əlamətdar oldu. Ötən il Azərbaycanda Qazaxıstanın Mədəniyyət Günləri böyük uğurla keçirilib. Və qeyd etdiyiniz kimi, sabah biz Füzuli şəhərində Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzini açacağıq. Bu, həm də bizim qarşılıqlı fəaliyyətimizin və əməkdaşlığımızın simvolu olacaq", - deyə Kasım-Jomart Tokayev bildirib.

Qazaxıstan Prezidenti qeyd edib ki, Ali Dövlətlərarası Şuranın fəaliyyəti iki ölkə arasında əməkdaşlığa güclü təkan verəcək və Qazaxıstan-Azərbaycan münasibətlərinin yeni zirvələrə yüksəlməsinə töhfə verəcək.
Azərbaycan Prezidenti öz növbəsində Ali Dövlətlərarası Şuranın ilk iclasının tarixi əhəmiyyətini qeyd edib. Prezident İlham Əliyevin fikrincə, Qasım-Jomart Tokayevin səfərinin nəticələri və Dövlətlərarası Şuranın iclası əsasən iki ölkə arasında gələcək münasibətlərin gündəliyini müəyyən edəcək. "Qazaxıstan və Azərbaycan iki qardaş dövlətdir. Əsrlər boyu xalqlarımız sülh, qardaşlıq və əməkdaşlıq şəraitində yaşayıb. Son zamanlar qarşılıqlı səfərlərimizin dinamikası çox illüstrativdir və əlaqələrə yeni dinamizm verildiyini göstərir. Biz Qazaxıstanın uğurlarına sevinirik. Sizi və bütün qardaş Qazaxıstan xalqını sosial-iqtisadi və innovativ inkişafda çox təsirli nailiyyətləriniz münasibətilə təbrik etmək istərdim. Bizi birləşdirən layihələr haqqında da ətraflı danışdıq. Qarabağın bərpasında göstərdiyi qardaşlıq köməyə görə Qazaxıstan Prezidentinə minnətdarlığımı bildirdim. Füzuli şəhərindəki Kurmanqazı Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi qazax xalqının Azərbaycan xalqına hədiyyəsidir və Prezident Tokayevin təşəbbüsüdür. Sabah biz bu mərkəzi açacağıq ki, o da dostluğumuzun mərkəzi olacaq. Biz Azərbaycanın suverenliyinin bərpasında həmrəylik sözlərinə görə minnətdarıq. Və təbii ki, Azərbaycanda hər kəs bilir ki, Qazaxıstan bizim etibarlı dostumuz və müttəfiqimizdir", - İlham Əliyev qeyd edib.

Qazaxıstan və Azərbaycan Ali Dövlətlərarası Şurasının birinci iclası zamanı ticarət-iqtisadi, investisiya, neft-qaz, nəqliyyat və logistika sahələrində, eləcə də bərpa olunan enerji mənbələri, rəqəmsal kommunikasiyalar və mədəniyyət və turizm sahələrində əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi məsələləri müzakirə olunub, humanitar qarşılıqlı fəaliyyət nəzərdə tutulub.

Abşeron stansiyasına gələn konteyner qatarı

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev Çinin Siyan terminalından Bakının Abşeron stansiyasına konteyner qatarının gəlişi mərasimini videobağlantı ilə izləyiblər. İlham Əliyev və Qasım-Jomart Tokayev telekörpü vasitəsilə Sian şəhərindəki Qazaxıstan-Çin yeni nəqliyyat-logistika mərkəzindən Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu ilə Abşeron stansiyasına (Azərbaycan) konteyner bloku qatarının gəlişi mərasimində iştirak ediblər. Bu tədbirdən əvvəl Qazaxıstan terminalının açılışı və cari il fevralın 28-də Çin-Qazaxıstan-Azərbaycan marşrutu üzrə ilk qatarın hərəkətinə başlanılıb.

Qazaxıstanın dövlətimizin başçısı nitqində vurğulayıb ki, bu gün qlobal geosiyasi turbulentlik şəraitində Avrasiyanın yeni nəqliyyat-logistika çərçivəsi qurulur. Onun fikrincə, Qazaxıstanla Azərbaycan arasında sıx və səmərəli əməkdaşlıq bu prosesdə əsas rol oynayır. Birgə səylər nəticəsində iki ölkənin ticarət-iqtisadi potensialı genişlənir.

Prezident İlham Əliyev bu əlamətdar hadisə münasibətilə nəqliyyat işçilərini təbrik edib. O qeyd edib ki, Qazaxıstan və Azərbaycan əməkdaşlığın bir çox sahələrində, o cümlədən tranzit-nəqliyyat sektorunda qarşılıqlı fəaliyyəti gücləndirmək üçün fəal işləyirlər.

Sonda hər iki ölkənin rəhbərləri birgə səmərəli fəaliyyətlərinə görə bütün qazaxıstanlı və azərbaycanlı mütəxəssislərə minnətdarlıqlarını bildiriblər və onlara gələcək uğurlar arzulayıblar.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər.

Sənədlərin imzalanma mərasimi

Azərbaycan və Qazaxıstan prezidentləri İlham Əliyevin və Kasım-Jomart Tokayevin iştirakı ilə Azərbaycan-Qazaxıstan sənədlərinin imzalanması mərasimi olub. Prezidentlər "Azərbaycan Respublikasının və Qazaxıstan Respublikasının Ali Dövlətlərarası Şurasının 1-ci iclasının Qərarı"nı imzalayıblar. Azərbaycan Respublikasının Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Orxan Məmmədov və Qazaxıstan Respublikasının "Damu" Sahibkarlığın İnkişafı Fondunun İdarə Heyətinin sədri Qauxar Buribayeva "Azərbaycan Respublikasının Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi (KOBİA) ilə "Damu" Sahibkarlığın İnkişafı Fondu" Səhmdar Cəmiyyəti arasında Anlaşma Memorandumu"nu imzalayıblar.
Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin icraçı direktoru Əhməd İsmayılov və Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti yanında "Mərkəzi Kommunikasiyalar Xidməti"nin direktoru Askar Umarov "Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi və Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti yanında "Mərkəzi Kommunikasiyalar Xidməti" Respublika Dövlət Müəssisəsi arasında Əməkdaşlığa dair Memorandum"u imzalayıblar.

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Şirkətinin prezidenti Rövşən Nəcəf və Qazaxıstan Respublikasının "KazMunayQaz" Milli Şirkəti"nin İdarə Heyətinin sədri Maqzum Mirzaqaliyev "Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Şirkəti ilə "KazMunayQaz" Milli Şirkəti" Səhmdar Cəmiyyəti arasında Qazaxıstan neftinin alqı-satqısı sahəsində strateji əməkdaşlıq haqqında Memorandum"u və "Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Şirkəti ilə "KazMunayQaz" Milli Şirkəti" Səhmdar Cəmiyyəti arasında Qazaxıstan neftinin Azərbaycan Respublikası ərazisindən tranzit edilən həcmlərinin mərhələli artırılması haqqında Saziş"I, Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin baş icraçı direktoru Ruslan Əlixanov və "Samruk Kazyna" Səhmdar Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri Nurlan Jakupov "Azərbaycan İnvestisiya Holdinqi və "Samruk Kazyna" Səhmdar Cəmiyyəti arasında strateji tərəfdaşlıq Sazişi"ni, Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət naziri Adil Kərimli və Qazaxıstan Respublikasının mədəniyyət və informasiya naziri Aida Balayeva "Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Gənclər və İdman Nazirliyi və Qazaxıstan Respublikasının Mədəniyyət və İnformasiya Nazirliyi arasında 2024-2025-ci illər üçün Tədbirlər Planı"nı, Azərbaycan Respublikasının rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat naziri Rəşad Nəbiyev və Qazaxıstan Respublikasının rəqəmsal inkişaf, innovasiya və aerokosmik sənaye naziri Baqdat Musin "Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi və Qazaxıstan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf, İnnovasiyalar və Aerokosmik Sənaye Nazirliyi arasında kosmosun dinc məqsədlərlə tədqiq edilməsi və istifadəsi sahəsində Anlaşma Memorandumu"nu, Azərbaycan Respublikasının elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev və Qazaxıstan Respublikasının elm və ali təhsil naziri Sayasat Nurbek "3 aprel 2017-ci il tarixli Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyi ilə Qazaxıstan Respublikasının Elm və Ali Təhsil Nazirliyi arasında təhsil sahəsində əməkdaşlıq haqqında Sazişə dəyişikliklər edilməsi haqqında Protokol"u, Azərbaycan Respublikasının rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat naziri Rəşad Nəbiyev və Qazaxıstan Respublikasının nəqliyyat naziri Marat Karabayev "Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi ilə Qazaxıstan Respublikasının Nəqliyyat Nazirliyi arasında dəniz gəmilərinin heyətinin ixtisas diplomlarının qarşılıqlı tanınması haqqında Saziş"i imzalayıblar.

SİA-nın siyasət şöbəsi