Azərbaycanın Bərpaolunan Enerji Strategiyası və “Xızı–Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının açılışı - ŞƏRH

Azərbaycanın enerji siyasəti müstəqillik dövründə strateji əhəmiyyət daşıyan sahələrdən biri kimi formalaşdırılıb. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkənin enerji potensialı sistemli şəkildə inkişaf etdirilib və enerji təhlükəsizliyi milli təhlükəsizlik prioriteti kimi qəbul olunub. İlk illərdə əsas diqqət ənənəvi enerji mənbələrinin inkişafına yönəlmişdi. Lakin qlobal çağırışlar və iqlim dəyişikliyi məsələləri Azərbaycanın enerji strategiyasına yeni yanaşma gətirdi. Dövlət yaşıl enerji siyasətini prioritet olaraq müəyyən etdi. Bu siyasət çərçivəsində “Xızı–Abşeron” Külək Elektrik Stansiyası strateji layihə kimi həyata keçirildi. Layihə yalnız enerji istehsalının artırılmasını deyil, həm də ekoloji, sosial və iqtisadi dayanıqlılığı təmin edir. Prezident İlham Əliyev açılış mərasimində çıxış edərək bu layihənin əhəmiyyətini geniş izah etdi. O, layihənin milli enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi sabitlik və ekoloji məsuliyyət baxımından strateji rolunu vurğuladı.

“Xızı–Abşeron” stansiyasının yerləşdiyi ərazi Azərbaycan üçün əlverişli coğrafi şərtlərə malikdir. Külək potensialı yüksək olan bu region uzunmüddətli enerji istehsalını təmin edir. Layihənin texniki baxımdan müasir standartlara uyğunluğu təmin edilib. Rəqəmsal idarəetmə və avtomatlaşdırılmış sistemlər enerjinin səmərəli və təhlükəsiz istehsalını mümkün edir. Stansiya elektrik şəbəkəsinə qoşulduqdan sonra həm daxili tələbatı ödəyəcək, həm də ixrac potensialını artıracaq. Dövlətin məqsədi yalnız enerji istehsalını artırmaq deyil, həm də enerji balansını şaxələndirməkdir. Bu, enerji asılılığını minimuma endirir və iqtisadi sabitliyi gücləndirir. Prezidentin çıxışında qeyd etdiyi kimi, bu yanaşma gələcək risklərin qabaqcadan idarə olunmasına xidmət edir.

Layihənin ekoloji əhəmiyyəti böyükdür. Külək enerjisi atmosferə zərərli qazların buraxılmasını azaltmaqla ətraf mühitin qorunmasına xidmət edir. Karbon emissiyaları minimuma enir, bu da Azərbaycanın iqlim dəyişikliklərinə qarşı məsuliyyətli mövqeyini göstərir. Prezident İlham Əliyev çıxışında ekoloji tarazlığın qorunmasının həm sosial, həm də iqtisadi əhəmiyyətini vurğuladı. Təmiz enerji istehsalı insan sağlamlığı üçün də vacibdir. Layihə həmçinin yerli ekosistemlərin qorunmasına töhfə verir. Cəmiyyətin yaşıl enerji ilə bağlı şüuru artır. İnsanlar ekoloji məsuliyyətin önəmini daha dərindən anlayır. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə davamlı inkişafı təmin edir.

“Xızı–Abşeron” stansiyasının sosial təsiri də əhəmiyyətlidir. Layihə bölgədə yeni iş yerlərinin yaradılmasına xidmət edir. Yerli əhali məşğulluqla təmin olunur, sosial rifah yüksəlir. Layihənin icrası zamanı həm yerli, həm də xarici mütəxəssislər birgə çalışaraq bilik və təcrübə mübadiləsi aparır. Gənclər enerji sektoruna maraq göstərir və gələcəkdə bu sahədə fəaliyyətə cəlb olunur. Dövlətin bu strategiyası regionların inkişafına töhfə verir. Sosial infrastruktura sərmayə yatırılır, təhsil və peşə hazırlığı sahələri genişlənir. İnsan kapitalı inkişaf edir və region iqtisadiyyatının dayanıqlığı güclənir.

Enerji təhlükəsizliyi məsələsi bu layihə ilə daha da möhkəmlənir. Dövlət enerji şəbəkəsinin dayanıqlığını və sabitliyini təmin edir. Alternativ mənbələr enerji təminatının fasiləsizliyini artırır. Bu, iqtisadiyyatın və sosial həyatın dayanıqlığını gücləndirir. Xarici təsirlərdən asılılıq azalır. Enerji ixracı üçün əlavə imkanlar yaranır və dövlət büdcəsinə əlavə gəlir daxil olur. Prezidentin çıxışında bu baxışın strateji əhəmiyyəti vurğulanıb. Dövlət enerji siyasətini uzunmüddətli perspektivdə planlaşdırır.

Layihə həmçinin beynəlxalq əməkdaşlıq baxımından vacibdir. Xarici tərəfdaşlar stansiyanın texnologiyaları ilə maraqlanır və əməkdaşlıq təcrübəsi bölüşdürülür. Bu layihə Azərbaycanın qlobal enerji bazarında nüfuzunu artırır. Dövlət beynəlxalq standartlara uyğunluğu təmin etməklə tərəfdaşlar üçün etibarlı mühit yaradır. Enerji siyasəti diplomatik alət kimi də istifadə olunur. Azərbaycan beynəlxalq enerji gündəmində nüfuzlu mövqeyini gücləndirir.

Texnoloji baxımdan “Xızı–Abşeron” stansiyası qabaqcıl sistemlərlə təchiz olunub. Avadanlıqların keyfiyyəti yüksəkdir. Enerji istehsalında rəqəmsal idarəetmə tətbiq olunur. Avtomatlaşdırma prosesləri səmərəliliyi artırır. Texniki itkilər minimuma endirilir. Təhlükəsizlik sistemləri müasir tələblərə cavab verir. Yerli mütəxəssislər layihədə iştirak edərək texnoloji biliklər əldə edir. Bu biliklər gələcək layihələrdə tətbiq olunacaq. Texnoloji yeniliklər ölkəyə daxil olur və gənclər bu sahədə təcrübə qazanır. Bu isə uzunmüddətli texniki müstəqilliyin təminatıdır.

Layihənin iqtisadi səmərəliliyi də diqqətəlayiqdir. Külək enerjisi yanacaq xərci tələb etmədiyi üçün büdcəyə qənaət edir. Enerji istehsalı sabit xarakter daşıyır. Qiymət dalğalanmaları minimuma enir. Dövlət əlavə sərmayələri digər sahələrə yönəldə bilir. İxrac imkanları genişlənir. Qaz ehtiyatları digər prioritet sahələr üçün saxlanılır. Layihə sahibkarlığın inkişafına töhfə verir. Yeni biznes sahələri yaranır. Rəqabət mühiti güclənir. İnsan kapitalına sərmayə yatırılır və iqtisadi struktur daha çevik olur.

Gələcək nəsillərin rifahı və davamlı inkişaf layihənin əsas məqsədlərindəndir. Dövlət gələcək riskləri əvvəlcədən qiymətləndirir. Enerji siyasəti uzunmüddətli perspektivə yönəlir. Təmiz enerji ekoloji və sosial rifahı qoruyur. İnsanların sağlamlığı təmin edilir. Gənclər enerji sahəsində bilik və təcrübə qazanır. Layihə ekoloji, iqtisadi və sosial baxımdan nümunəvi model yaradır. Prezident İlham Əliyevin çıxışı bu konsepsiyanı aydın şəkildə nümayiş etdirir.

Nəticədə, “Xızı–Abşeron” Külək Elektrik Stansiyası Azərbaycanın enerji strategiyasının, bərpaolunan enerji siyasətinin, regional və beynəlxalq nüfuzunun, texnoloji inkişafının, sosial rifahının və gələcək nəsillərin rifahının real təzahürüdür. Layihə həm müasir dövlət idarəçiliyi, həm də uzunmüddətli dayanıqlılıq üçün nümunədir. Prezidentin çıxışı Azərbaycanın strateji düşüncəsini, gələcəyə baxışını və yaşıl enerji yolunu konkret və aydın şəkildə ortaya qoyur. Layihə gələcəkdə ölkənin enerji balansını sabit saxlayacaq, regionun inkişafına töhfə verəcək, ekoloji və sosial məsuliyyətin təminatını göstərəcək.

Zaur Mehdiyev,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədr müavini