“Xızı-Abşeron” külək elektrik stansiyası Azərbaycanın enerji strategiyasında yeni mərhələdir - ŞƏRH

Yanvarın 8-də Bakıda “Gülüstan” sarayında keçirilən “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının rəsmi açılışı Azərbaycan Respublikasının enerji siyasətində keyfiyyətcə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilə bilər. Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının “ACWA Power” şirkəti tərəfindən inşa edilmiş 240 MVt gücündə bu stansiya təkcə istehsal obyektinin istismara verilməsi deyil, Azərbaycanın uzunmüddətli inkişaf prioritetlərinin konkret nəticəyə çevrilməsinin göstəricisidir.

Cənab Prezident İlham Əliyevin açılış mərasimindəki çıxışı bu layihənin mahiyyətini yalnız texniki göstəricilər müstəvisində deyil, enerji təhlükəsizliyi, investisiya siyasəti və beynəlxalq əməkdaşlıq kontekstində təqdim etdi. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, bu stansiya ölkənin enerji potensialını gücləndirməklə yanaşı, ümumi iqtisadi inkişaf prosesinə xidmət edəcək. “Xızı-Abşeron” layihəsinin 2022-ci ildə təməl qoyuluşundan 2026-cı ildə istismara verilməsinə qədər keçən yol Azərbaycanda strateji planlaşdırma ilə icra mexanizmi arasında uyarlığın mövcud olduğunu nümayiş etdirir. Dörd illik müddətdə layihənin vaxtında və tam həcmdə reallaşdırılması dövlət–özəl sektor əməkdaşlığının effektivliyini təsdiqləyir. Cənab Prezident İlham Əliyevin bu layihəni “ACWA Power”in Azərbaycandakı ilk, lakin sonuncu olmayan investisiyası kimi xarakterizə etməsi onu göstərir ki, ölkə xarici investorlarla uzunmüddətli tərəfdaşlıq modelini formalaşdırıb. Xəzər dənizinin suyunun duzsuzlaşdırılması kimi strateji əhəmiyyətli layihələrin də bu əməkdaşlıq çərçivəsində icrası planlaşdırılır. Layihədə Səudiyyə Ərəbistanının investisiya potensialı ilə yanaşı, Çinin “Power China” şirkətinin baş podratçı qismində iştirakı Azərbaycanın qlobal enerji və texnologiya zəncirlərinə inteqrasiyasını göstərir. Cənab Prezidentin qeyd etdiyi kimi, bu şirkətin gələcəkdə investor kimi də Azərbaycanda fəaliyyət göstərməsi gözlənilir. Bu amil bərpaolunan enerji sahəsində texnoloji transferin və idarəetmə təcrübəsinin ölkəyə gətirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda, Azərbaycan energetiklərinin bu prosesdəki rolu daxili kadr potensialının formalaşdırıldığını və beynəlxalq layihələrin yerli resurslarla icra oluna bildiyini təsdiqləyir. Cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışında əsas məntiq xətlərindən biri ənənəvi və bərpaolunan enerji mənbələrinin paralel inkişafı idi. Mingəçevirdə istismara verilmiş 2000 MVt gücündə ənənəvi stansiya ilə yanaşı, günəş və külək elektrik stansiyalarının mərhələli şəkildə sistemə qoşulması enerji təhlükəsizliyinin risklərdən sığortalanması strategiyasını ortaya qoyur. Bu gün Azərbaycanın ümumi generasiya gücünün 10 min meqavata yaxınlaşması ölkənin həm daxili tələbatını tam ödəməsinə, həm də ixrac imkanlarını genişləndirməsinə şərait yaradır. Bu yanaşma Azərbaycanın enerji siyasətinin qısamüddətli effektlərə deyil, davamlılığa hesablandığını göstərir. Cənab Prezidentin çıxışında vurğulanan məqamlardan biri də bərpaolunan enerji layihələrinin ölkə üzrə balanslı şəkildə yerləşdirilməsidir. Qaradağ, Xızı, Abşeron, Biləsuvar, Neftçala, Naxçıvan və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə icra olunan layihələr vahid enerji xəritəsinin formalaşdırıldığını göstərir. Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda 157 giqavatlıq külək potensialının mövcudluğu isə ölkənin yalnız regional deyil, beynəlxalq enerji bazarlarında da rolunun artacağını deməyə əsas verir. Bu potensialın mərhələli şəkildə reallaşdırılması Azərbaycanın uzunmüddətli enerji ixrac strategiyasının əsas elementlərindən biridir.

Cənab Prezident İlham Əliyevin maliyyə göstəricilərinə toxunması layihənin iqtisadi əsaslarının möhkəm olduğunu nümayiş etdirdi. 300 milyard dollardan artıq cəlb edilmiş xarici sərmayə, ÜDM-in təxminən 6 faizi səviyyəsində olan xarici borc və onu dəfələrlə üstələyən valyuta ehtiyatları Azərbaycanın makroiqtisadi sabitliyini təmin edən əsas faktorlardır. Kredit reytinqinin investisiya və müsbət proqnoz səviyyəsinə yüksəldilməsi beynəlxalq maliyyə institutlarının Azərbaycana etimadının rəsmi təsdiqi kimi özünü göstərir. Dövlət başçısının kontraktlara toxunulmazlıqla bağlı mesajı isə hüquqi sabitliyin investisiya mühitində həlledici rol oynadığını göstərir.

“Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının istismara verilməsi Azərbaycan üçün ayrı-ayrı enerji layihələrinin cəmi deyil, enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi dayanıqlıq və beynəlxalq etibarlılıq arasında qurulan sistemli əlaqənin nəticəsidir. Cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışı bu layihəni cari hadisədən çıxararaq uzunmüddətli dövlət strategiyasının tərkib hissəsi kimi təqdim etdi.

Rüstəm Nağıyev,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədri