Son illər ərzində ölkəmizdə yeni generasiya güclərinin istismara verilməsi mürəkkəb və məsuliyyətli bir proses olmuşdur - ŞƏRH

Müasir dövrdə enerji təhlükəsizliyi dövlətlərin milli təhlükəsizlik strategiyalarının ayrılmaz tərkib hissəsinə çevrilmişdir. Xüsusilə sənayeləşmə, urbanizasiya və əhalinin artımı fonunda elektrik enerjisinə olan tələbatın davamlı şəkildə yüksəlməsi enerji sektorunda yeni yanaşmaların tətbiqini zəruri edir. Bu baxımdan son illər ərzində Azərbaycanda yeni generasiya güclərinin istismara verilməsi həm texnoloji, həm iqtisadi, həm də institusional baxımdan olduqca mürəkkəb və yüksək məsuliyyət tələb edən bir proses kimi xarakterizə olunur.

Yeni generasiya gücləri əsasən yüksək səmərəliliyə malik, ekoloji cəhətdən daha təmiz, müasir texnologiyalara əsaslanan istilik və bərpa olunan enerji mənbələri hesabına istehsal olunan elektrik enerjisi gücləri nəzərdə tutulur. Bu tip güclərin əsas üstünlükləri yanacaq sərfiyyatının azaldılması, istixana qazı emissiyalarının minimuma endirilməsi və enerji istehsalında dayanıqlılığın təmin edilməsidir. Azərbaycan kimi enerji ixracatçısı olan ölkə üçün isə bu yanaşma daxili enerji balansının optimallaşdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Bu baxımdan yeni generasiya elektrik stansiyalarının istismara verilməsi yalnız tikinti mərhələsi ilə məhdudlaşmır. Bu proses layihələndirmə, texniki-iqtisadi əsaslandırma, müasir avadanlıqların seçimi, beynəlxalq standartlara uyğunluq, kadr potensialının hazırlanması və enerji sisteminə inteqrasiya kimi çoxşaxəli mərhələləri əhatə edir. Xüsusilə enerji sisteminin sabitliyinin qorunması, yüklərin balanslaşdırılması və ötürmə şəbəkələrinin uyğunlaşdırılması mühəndislik baxımından yüksək peşəkarlıq tələb edir.Bununla yanaşı, normativ-hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi, dövlət-özəl tərəfdaşlığı mexanizmlərinin tətbiqi və beynəlxalq enerji bazarlarının tələblərinə uyğun fəaliyyət də institusional məsuliyyət yaradır.Eləcə də yeni generasiya güclərinin istismara verilməsi prosesində ekoloji faktorlar mühüm yer tutur. Ətraf mühitə təsirin minimuma endirilməsi, alternativ enerji mənbələrinin payının artırılması və “yaşıl enerji” konsepsiyasının təşviqi Azərbaycanın beynəlxalq öhdəliklərinə uyğun olaraq həyata keçirilir. Eyni zamanda bu layihələr regionlarda yeni iş yerlərinin açılmasına, sosial rifahın yüksəldilməsinə və infrastrukturun inkişafına müsbət təsir göstərir.Son illərdə həyata keçirilən iri enerji layihələri Azərbaycanın enerji strategiyasında keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçidi nümayiş etdirir. Yeni generasiya gücləri ölkənin enerji ixrac potensialını artırmaqla yanaşı, daxili tələbatın etibarlı və fasiləsiz şəkildə ödənilməsinə xidmət edir. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə iqtisadi sabitliyin və dayanıqlı inkişafın əsas təminatlarından biri hesab olunur. Ümumiyyətlə son illər ərzində Azərbaycanda yeni generasiya güclərinin istismara verilməsi həm texniki mürəkkəbliyi, həm də strateji əhəmiyyəti baxımından yüksək məsuliyyət tələb edən bir prosesdir. Bu sahədə əldə olunan nailiyyətlər ölkənin enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə, ekoloji tarazlığın qorunmasına və beynəlxalq enerji sistemində mövqelərinin güclənməsinə əhəmiyyətli töhfə verir.

Əjdər Məmmədhəsənov

YAP Sədərək rayon təşkilatının fəalı,

Sədərək rayon 1 nömrəli tam orta məktəbin direktor müavini, tarix müəllimi