“Beynəlxalq hüquq normaları dünya ictimaiyyətinin bütün üzvləri üçün artıq mütləq görünmür” ŞƏRH

Qloballaşan dünyada beynəlxalq hüquq normaları uzun illər ərzində dövlətlərarası münasibətlərin əsas tənzimləyici mexanizmi kimi qəbul edilmişdir. Lakin son dövrlərdə baş verən geosiyasi proseslər, regional münaqişələr və ikili standartlara əsaslanan yanaşmalar bu prinsiplərin universallığına ciddi suallar yaratmaqdadır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 20 yanvar 2026-cı ildə Davos İqtisadi Forumu çərçivəsində “Euronews” televiziyasına verdiyi müsahibə də məhz bu qlobal tendensiyalara diqqət çəkən mühüm siyasi və hüquqi mesajlarla yadda qalmışdır.

Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, beynəlxalq hüquq normaları artıq dünya ictimaiyyətinin bütün üzvləri üçün mütləq və birmənalı şəkildə tətbiq edilən prinsip kimi qəbul edilmir. Bu fikir müasir beynəlxalq sistemdə yaranmış dərin böhranın mahiyyətini açıq şəkildə ifadə edir.Müsahibədə səsləndirilən əsas tezislərdən biri beynəlxalq hüququn selektiv şəkildə tətbiq olunması ilə bağlıdır. Prezident İlham Əliyev uzun illər ərzində Azərbaycanın üzləşdiyi ədalətsiz yanaşmaları xatırladaraq, BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin icrasız qalmasını beynəlxalq hüquq sisteminin zəifliyinin bariz nümunəsi kimi təqdim etmişdir.Bu kontekstdə dövlət başçısı beynəlxalq institutların qərarlarının yalnız bəzi hallarda icra olunmasını, digər hallarda isə siyasi maraqlara qurban verilməsini qlobal ədalətsizliyin əsas səbəblərindən biri kimi dəyərləndirmişdir. Bu yanaşma beynəlxalq hüquqa inamı sarsıdır və beynəlxalq münasibətlərdə güc amilini ön plana çıxarır.Prezident İlham Əliyev müsahibəsində Azərbaycanın öz haqq və suverenliyini beynəlxalq hüquq çərçivəsində təmin etdiyini xüsusi vurğulamışdır. Azərbaycan nümunəsi göstərir ki, beynəlxalq hüquq normalarına əsaslanan mövqe, hər nə qədər uzun və çətin olsa da, nəticə etibarilə tarixi ədalətin bərpasına gətirib çıxara bilər.Beynəlxalq hüququn yalnız kağız üzərində deyil, real mexanizmlərlə işləməsi vacibdir. Əks halda bu normalar zəif dövlətlər üçün formal təsəlli, güclü aktorlar üçün isə siyasi alətə çevrilir.Prezident İlham Əliyevin məhz Davos kimi nüfuzlu beynəlxalq platformada bu mövzulara toxunması xüsusi siyasi məna daşıyır. Davos İqtisadi Forumu təkcə iqtisadi deyil, həm də qlobal siyasi diskursun formalaşdığı məkandır. “Euronews” kimi beynəlxalq auditoriyaya malik media qurumuna verilən müsahibə Azərbaycanın mövqeyini dünya ictimaiyyətinə birbaşa və aydın şəkildə çatdırmaq baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.Bu müsahibə Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə hüquq, ədalət və bərabərlik prinsiplərinə sadiqliyini nümayiş etdirməklə yanaşı, mövcud qlobal sistemin çatışmazlıqlarına konstruktiv tənqid kimi də çıxış edir.Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, dünya yeni beynəlxalq düzənə doğru irəliləyir. Bu düzəndə beynəlxalq hüququn taleyi onun bütün dövlətlər üçün bərabər və dəyişməz tətbiqindən asılı olacaqdır. Əks halda beynəlxalq münasibətlərdə xaos, etimadsızlıq və qarşıdurma meyilləri daha da dərinləşə bilər.

Azərbaycanın mövqeyi isə aydındır: beynəlxalq hüquq güclülərin maraqlarına deyil, ədalətə xidmət etməlidir.21 yanvar 2026-cı il tarixli qiymətləndirmə baxımından Prezident İlham Əliyevin Davosda “Euronews” televiziyasına verdiyi müsahibə müasir beynəlxalq münasibətlərin əsas problemlərinə işıq salan mühüm siyasi sənəd kimi dəyərləndirilə bilər. “Beynəlxalq hüquq normaları dünya ictimaiyyətinin bütün üzvləri üçün artıq mütləq görünmür” fikri qlobal miqyasda ciddi düşüncə və islahat çağırışı kimi səslənir.

Bu müsahibə bir daha göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq hüquqa selektiv yanaşmaya qarşıdır və ədalətli, bərabərhüquqlu beynəlxalq sistemin formalaşmasının tərəfdarıdır.

Süleyman Tağıyev

YAP Sədərək rayon təşkilatının məsləhətçisi