Azərbaycan–ABŞ münasibətlərində yeni siyasi mərhələ - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Amerika Birləşmiş Ştatlarının Vitse-prezidenti Cey D. Vensin Azərbaycana səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasında münasibətlərin mahiyyətini və perspektivlərini əks etdirən mühüm siyasi sənəd xarakteri daşıyır. Bu bəyanat təkcə diplomatik protokol çərçivəsində verilmiş açıqlama deyil, eyni zamanda regional və qlobal proseslər fonunda Azərbaycanın strateji baxışını ortaya qoyan prinsipial mövqedir.

Dövlət başçısının çıxışı ilk növbədə Azərbaycan–ABŞ münasibətlərinin tarixi inkişaf dinamikasına söykənərək gələcək əməkdaşlıq modelini müəyyənləşdirdi. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Azərbaycan müstəqil xarici siyasət kursuna malikdir və bütün tərəfdaşlarla münasibətlərini qarşılıqlı hörmət, suverenlik və bərabərhüquqluluq prinsipləri əsasında qurur. ABŞ ilə münasibətlər də məhz bu siyasi xəttin davamı olaraq formalaşıb və inkişaf edir.

Bəyanatda diqqət çəkən əsas məqamlardan biri regional təhlükəsizlik məsələləri oldu. Cənubi Qafqazda yeni reallıqların formalaşdığı post-münaqişə dövründə Azərbaycanın təşəbbüskar mövqeyi beynəlxalq səviyyədə qəbul edilir. Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, ölkəmiz bölgədə davamlı sülhün təmin olunması, kommunikasiyaların açılması və iqtisadi inteqrasiyanın gücləndirilməsi istiqamətində ardıcıl siyasət yürüdür. ABŞ-ın bu proseslərdə konstruktiv yanaşması və dəstəyi regional sabitliyin möhkəmlənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Enerji təhlükəsizliyi məsələsi də dövlət başçısının bəyanatında xüsusi yer tutdu. Azərbaycan uzun illərdir ki, qlobal enerji təhlükəsizliyinə töhfə verən etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, enerji sahəsində əməkdaşlıq artıq ənənəvi formatdan çıxaraq yeni mərhələyə qədəm qoyur. Xüsusilə bərpa olunan enerji, yaşıl texnologiyalar və alternativ enerji mənbələri sahəsində əməkdaşlıq perspektivləri iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin şaxələndirilməsinə xidmət edir.

Azərbaycanın geostrateji mövqeyi və tranzit imkanları da bəyanatda ön plana çəkildi. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, ölkəmiz Şərq ilə Qərb, Şimal ilə Cənub arasında etibarlı nəqliyyat və logistika qovşağıdır. Bu reallıq ABŞ ilə iqtisadi və ticarət əlaqələrinin daha da genişlənməsi üçün əlavə imkanlar yaradır. Orta Dəhliz və digər beynəlxalq nəqliyyat layihələri Azərbaycanın regional əməkdaşlıq platformasında aparıcı rolunu daha da möhkəmləndirir.

Humanitar əməkdaşlıq və dəyərlər məsələsi Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi vurğulandı. Təhsil, elm, mədəniyyət və vətəndaş cəmiyyəti sahələrində həyata keçirilən proqramlar xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirir. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, münasibətlərin möhkəm təməli yalnız siyasi və iqtisadi maraqlara deyil, eyni zamanda humanitar və mədəni əlaqələrə söykənməlidir.

Bəyanatın siyasi çəkisi həm də Azərbaycanın beynəlxalq arenadakı rolunun artmasını göstərir. Prezident İlham Əliyev açıq şəkildə bildirdi ki, Azərbaycan qlobal proseslərdə fəal iştirak edir, beynəlxalq təşəbbüslərə töhfə verir və çoxtərəfli əməkdaşlıq mexanizmlərinin gücləndirilməsində maraqlıdır. ABŞ ilə tərəfdaşlıq bu kontekstdə qlobal çağırışlara birgə cavab vermək baxımından əhəmiyyətlidir.

İqtisadi münasibətlərin dərinləşdirilməsi istiqamətində yeni investisiya imkanları da müzakirə mövzusu olmuşdur. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, Azərbaycanda əlverişli biznes mühiti formalaşıb, qanunvericilik bazası beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılıb və xarici investorlar üçün şəffaf şərait yaradılıb. Bu isə ABŞ şirkətlərinin ölkəmizdə fəaliyyətini genişləndirməsi üçün real zəmin yaradır.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi olaraq vurğulanan məqamlardan biri də qarşılıqlı etimad faktorudur. Dövlətlərarası münasibətlərdə etimad və prinsipial mövqe əsas şərtlərdən biridir. Azərbaycan öz milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə etməklə yanaşı, tərəfdaşlıq münasibətlərində konstruktiv və açıq dialoqa üstünlük verir. Bu siyasi xətt ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu daha da möhkəmləndirir.

Səfər çərçivəsində aparılan danışıqlar göstərdi ki, Azərbaycan–ABŞ münasibətləri yalnız mövcud əməkdaşlıq çərçivəsi ilə məhdudlaşmır. Qarşıda duran yeni qlobal çağırışlar, texnoloji inkişaf, enerji transformasiyası və regional təhlükəsizlik məsələləri iki ölkə arasında daha sıx koordinasiyanı tələb edir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatı məhz bu strateji koordinasiyanın əsas konturlarını müəyyənləşdirir.

Ümumilikdə, dövlət başçısının mətbuata verdiyi açıqlama Azərbaycanın xarici siyasət kursunun ardıcıllığını və prinsipiallığını bir daha nümayiş etdirdi. Bu bəyanat göstərdi ki, Azərbaycan müstəqil siyasət yürüdən, milli maraqlarını qoruyan və beynəlxalq tərəfdaşlıq münasibətlərini balanslı şəkildə inkişaf etdirən dövlətdir. ABŞ ilə münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyması regional və qlobal əməkdaşlıq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Beləliklə, ABŞ-ın Vitse-prezidenti Cey D. Vensin Azərbaycana səfəri və Prezident İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasında strateji dialoqun dərinləşdiyini, əməkdaşlığın keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçdiyini və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan uzunmüddətli tərəfdaşlıq modelinin formalaşdığını təsdiq edir. Bu siyasi hadisə Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin güclənməsi və regional sabitliyin möhkəmlənməsi baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir.

Aidə İsgəndərli

Gədəbəy Şəhər 2 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin ƏPT sədri