“Milli rəqəmsal arxitekturanın formalaşması: yeni inkişaf mərhələsi” - ŞƏRH

Müasir dövrdə rəqəmsallaşma dövlətlərin sosial-iqtisadi inkişaf strategiyalarının əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. İnformasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı, qlobal rəqabətin güclənməsi və innovasiya əsaslı iqtisadi modelə keçid idarəetmədə yeni yanaşmaların tətbiqini zəruri edir. Azərbaycanda da rəqəmsal transformasiya dövlət siyasətinin mühüm prioritetlərindən biri kimi müəyyən olunmuş, dövlət idarəçiliyinin modernləşdirilməsi, elektron xidmətlərin genişləndirilməsi və innovativ texnologiyaların tətbiqi istiqamətində ardıcıl addımlar atılmışdır.Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturasına dair keçirilmiş müşavirə

ölkənin gələcək inkişaf strategiyasının formalaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Müşavirədə rəqəmsal hökumət modelinin təkmilləşdirilməsi, dövlət xidmətlərinin daha əlçatan və şəffaf formada təşkili, informasiya təhlükəsizliyinin

gücləndirilməsi, habelə innovasiya və texnologiyaların iqtisadi inkişafda rolunun artırılması kimi məsələlər geniş müzakirə olunmuşdur.

Rəqəmsal arxitekturanın formalaşdırılması ilk növbədə vahid elektron idarəetmə mühitinin yaradılmasını nəzərdə tutur. Dövlət qurumları arasında məlumat mübadiləsinin sürətləndirilməsi, elektron xidmət platformalarının inteqrasiyası və rəqəmsal identifikasiya sistemlərinin inkişafı bu istiqamətdə əsas prioritetlər sırasındadır. Bu tədbirlər vətəndaşlara göstərilən xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə, bürokratik maneələrin azaldılmasına və dövlət idarəçiliyində operativliyin artırılmasına xidmət edir.

Rəqəmsallaşma iqtisadi sahədə də mühüm təsirlərə malikdir. İnnovativ texnologiyaların tətbiqi yeni biznes modellərinin yaranmasına, startap mühitinin inkişafına və qeyri-neft sektorunun genişlənməsinə şərait yaradır. Elektron ticarət, rəqəmsal maliyyə xidmətləri və texnoloji innovasiyalar iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə, rəqabət qabiliyyətinin

artırılmasına və yeni iş yerlərinin yaradılmasına töhfə verir. Eyni zamanda regionlarda rəqəmsal infrastrukturun inkişafı sosial-iqtisadi bərabərliyin təmin olunmasına müsbət təsir göstərir.

Müşavirədə kiber təhlükəsizlik məsələləri də xüsusi diqqət mərkəzində olmuşdur. Rəqəmsal texnologiyaların geniş tətbiqi informasiya təhlükəsizliyinin gücləndirilməsini strateji prioritetə çevirir. Dövlət informasiya sistemlərinin qorunması, kritik infrastrukturun təhlükəsizliyinin təmin olunması və rəqəmsal risklərin minimuma endirilməsi məqsədilə müasir texnoloji həllərin tətbiqi zəruridir. Bu sahədə beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi və yerli mütəxəssis potensialının gücləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Rəqəmsal transformasiya sosial sahədə də mühüm yeniliklərə səbəb olur. Elektron səhiyyə sistemləri tibbi xidmətlərin keyfiyyətini və əlçatanlığını artırır, rəqəmsal təhsil platformaları təhsil imkanlarını genişləndirir, sosial xidmətlərin avtomatlaşdırılması isə vətəndaş məmnunluğunu yüksəldir. Bu dəyişikliklər ümumilikdə insan kapitalının inkişafına, cəmiyyətin rifah səviyyəsinin yüksəlməsinə və innovativ düşüncə tərzinin formalaşmasına xidmət edir.

Rəqəmsal inkişaf prosesində ictimai institutların və siyasi təşkilatların da rolu böyükdür. İctimai maarifləndirmə, innovasiyaların təşviqi, gənclərin texnologiya sahəsinə marağının artırılması və dövlət təşəbbüslərinə ictimai dəstəyin formalaşdırılması bu baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu proses bütövlükdə cəmiyyətin inkişafına xidmət edən ümummilli strateji istiqamət kimi qiymətləndirilə bilər.

Ümumilikdə Prezidentin sədrliyi ilə keçirilmiş müşavirə Azərbaycanın rəqəmsal inkişaf strategiyasının sistemli və ardıcıl şəkildə davam etdirildiyini bir daha nümayiş etdirmişdir. Rəqəmsallaşma dövlət idarəçiliyinin effektivliyini artırmaqla yanaşı, iqtisadi artımın sürətlənməsinə, sosial xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəlməsinə və ölkənin beynəlxalq mövqelərinin möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Gələcək perspektivlər baxımından rəqəmsal transformasiya Azərbaycanın dayanıqlı inkişafına, innovativ iqtisadiyyatın formalaşmasına və bilik əsaslı cəmiyyətin inkişafına mühüm töhfə verəcəkdir. Dövlət, özəl sektor və cəmiyyət arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi, yeni texnologiyaların tətbiqi və insan kapitalının inkişafı bu prosesin uğurla davam etdirilməsinin əsas şərtlərindən hesab olunur. Azərbaycanın rəqəmsal gələcəyə doğru atdığı addımlar ölkənin strateji mövqeyini daha da gücləndirəcək və müasir çağırışlara adekvat cavab vermək imkanlarını genişləndirəcəkdir.

Vəli Sərxanlı

YAP Culfa rayon təşkilatının fəalı