Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədə çıxışı ölkəmizdə rəqəmsal transformasiyanın yeni mərhələsinin başlandığını bir daha nümayiş etdirdi. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, müasir dövrdə güclü dövlət quruculuğu artıq yalnız ənənəvi idarəetmə mexanizmləri ilə deyil, innovasiya və yüksək texnologiyalarla sıx bağlıdır.
Bu gün dünyada rəqabət qabiliyyətinin əsas meyarlarından biri süni intellekt texnologiyalarının tətbiq səviyyəsidir. Qlobal çağırışlar, artan informasiya axını və vətəndaş məmnunluğunun yüksəldilməsi zərurəti dövlət idarəçiliyində yeni yanaşmalar tələb edir. Məhz bu baxımdan, süni intellektin dövlət qurumlarında geniş tətbiqi zamanın tələbidir.
Prezident İlham Əliyev müşavirədə rəqəmsal idarəetmənin səmərəliliyinin artırılmasını, şəffaflığın və operativliyin təmin olunmasını əsas prioritetlərdən biri kimi müəyyənləşdirdi. Süni intellekt alqoritmlərinin tətbiqi sənəd dövriyyəsinin optimallaşdırılması, müraciətlərin daha qısa müddətdə və obyektiv şəkildə cavablandırılması, sosial xidmətlərin ünvanlılığının artırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu, həm də insan faktorundan qaynaqlanan subyektiv halların minimuma endirilməsinə şərait yaradır.
“Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” vahid fəaliyyət planı dövlət informasiya resurslarının inteqrasiyasını, böyük məlumat bazalarının təhlilini və strateji qərarların daha dəqiq proqnozlar əsasında qəbulunu nəzərdə tutur. Süni intellekt sistemləri vasitəsilə sosial-iqtisadi göstəricilərin təhlili, risklərin əvvəlcədən müəyyən edilməsi və çevik idarəetmə mexanizmlərinin qurulması mümkün olacaq.
Eyni zamanda, süni intellektin tətbiqi korrupsiyaya qarşı mübarizədə də mühüm rol oynaya bilər. Elektron nəzarət və avtomatlaşdırılmış audit mexanizmləri dövlət vəsaitlərinin xərclənməsində şəffaflığı artırar, hesabatlılığı gücləndirər. Bu isə vətəndaşların dövlətə olan etimadının daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Rəqəmsal transformasiya yalnız texniki yenilik deyil, həm də idarəetmə fəlsəfəsinin dəyişməsidir. Bu proses kadr potensialının gücləndirilməsini, dövlət qulluqçularının rəqəmsal bacarıqlarının artırılmasını və innovativ düşüncə tərzinin formalaşdırılmasını tələb edir. Süni intellektin tətbiqi paralel olaraq milli kadr hazırlığı strategiyası ilə müşayiət olunmalıdır ki, texnologiya ilə insan resursları arasında balans təmin edilsin.
Hesab edirəm ki, dövlət başçısının müəyyən etdiyi yeni rəqəmsal inkişaf kursu Azərbaycanın dayanıqlı və rəqabətqabiliyyətli dövlət modelinin formalaşmasına xidmət edir. Süni intellektin dövlət qurumlarında geniş vüsət alması isə bu strategiyanın əsas sütunlarından biri olmalıdır. Bu, daha çevik, şəffaf və vətəndaş yönümlü idarəetmə sisteminin qurulmasına mühüm töhfə verəcəkdir.
Qeyd olunmalıdır ki, “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” ölkəmizin gələcək inkişaf trayektoriyasını müəyyən edən mühüm sənəddir. Süni intellekt texnologiyalarının geniş tətbiqi ilə Azərbaycan dövlət idarəçiliyində keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyacaq və regionda rəqəmsal lider mövqeyini daha da möhkəmləndirəcəkdir.
Mansur Quliyev,
YAP Ağdam rayon təşkilatının sədri