Azərbaycanın rəqəmsal inkişaf strategiyası - ŞƏRH

Rəqəmsal transformasiya yalnız texniki platformaların qurulması ilə məhdudlaşmır. Bu proses həm maddi resurslara, həm də insan kapitalına söykənir. Azərbaycan yeni mərhələyə məhz bu iki dayağı paralel şəkildə gücləndirməklə daxil olur. Enerji təminatı və kadr hazırlığı arasında qurulan strateji əlaqə ölkənin uzunmüddətli rəqəmsal hədəflərinin reallığa çevrilməsini mümkün edir.

Bu gün Azərbaycan özünü əsas enerji mənbələri ilə tam təmin etməklə yanaşı, onları beynəlxalq bazarlara çıxaran ölkələr sırasındadır. Regionda bu cür imkanlara malik dövlətlərin sayı məhduddur. Enerji təhlükəsizliyi və ixrac potensialı ölkəyə iqtisadi sabitlik qazandırmaqla yanaşı, yüksək enerji tutumlu texnoloji layihələr üçün də etibarlı baza yaradır. Cənab Prezident İlham Əliyevin bu mövzuya dair keçirdiyi müşavirədə qeyd etdiyi kimi, gələcəkdə imzalanmış müqavilələr əsasında generasiya gücünün daha da artması planlaşdırılır. Bu isə data mərkəzlərinin və süni intellekt infrastrukturlarının inkişafı üçün zəruri şərtləri formalaşdırır.

Eyni zamanda, ölkə daxilində elektrik enerjisinə artan tələbat da diqqət mərkəzində saxlanılır. Sənayeləşmə siyasəti, xüsusilə qeyri-neft sektorunun dinamik inkişafı enerji balansının strateji planlaşdırılmasını tələb edir. Əhali artımı və istehsal həcmlərinin yüksəlməsi fonunda enerji güclərinin düzgün istiqamətləndirilməsi həm iqtisadi artımı, həm də rəqəmsal layihələrin davamlılığını təmin etməlidir. Bu baxımdan enerji siyasəti ilə rəqəmsal strategiyanın uzlaşdırılması mühüm dövlət yanaşması kimi çıxış edir.

Xarici tərəfdaşlarla yaşıl enerji kabelləri və elektrik ixracı istiqamətində atılan addımlar Azərbaycanın regional enerji qovşağı rolunu gücləndirir. Bununla yanaşı, fiber-optik bağlantıların genişləndirilməsi də paralel şəkildə həyata keçirilir. Xəzər dənizinin dibi ilə Şərq istiqamətində çəkilən kabel layihəsi və Qərbə doğru planlaşdırılan yeni bağlantılar ölkənin informasiya axınında da mərkəzi mövqeyini möhkəmləndirə bilər. Bu infrastruktur bir tərəfdən enerji, digər tərəfdən məlumat ötürülməsi baxımından inteqrasiya olunmuş model formalaşdırır.

Lakin texnoloji inkişafın ən həlledici elementi insan resursudur. Cənab Prezident İlham Əliyev kadr hazırlığını əsas vəzifələrdən biri kimi müəyyənləşdirərək göstərdi ki, rəqəmsal transformasiya uzunmüddətli və genişlənən prosesdir. Ali məktəblərdə informasiya texnologiyaları və süni intellekt sahəsinə diqqətin artırılması, xaricdə təhsil proqramlarının bu istiqamətdə gücləndirilməsi və orta məktəblərdə ilkin biliklərin formalaşdırılması gələcək ehtiyaclara cavab verən sistemli yanaşmadır.

Bu siyasət sadəcə ixtisaslı mütəxəssislərin sayını artırmaq məqsədi daşımır. Məqsəd yeni düşüncə tərzinə malik, innovativ yanaşmanı mənimsəmiş nəsil formalaşdırmaqdır. Çünki rəqəmsal iqtisadiyyat daim yenilənən bilik və bacarıqlar tələb edir. Dövlət səviyyəsində bu ehtiyacın əvvəlcədən nəzərə alınması strateji uzaqgörənliyin göstəricisidir.

Natiq Quluzadə

YAP Zəngilan rayon təşkilatının sədri