Süni intellekt əsaslı idarəetmə – Azərbaycanın rəqəmsal inkişaf prioriteti - MƏQALƏ

Müasir dövrdə rəqəmsal transformasiya dövlətidarəçiliyinin əsas prioritet istiqamətlərindən birinəçevrilmişdir. Xüsusilə süni intellekt texnologiyalarınıninkişafı dövlət xidmətlərinin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, şəffaflığın artırılması və vətəndaş məmnunluğunun təminolunması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu baxımdan Azərbaycanda da dövlət idarəçiliyində süniintellektin tətbiqinin genişləndirilməsi strateji məqsədlərsırasındadır.Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevçıxışlarında və keçirdiyi müşavirələrdə rəqəmsallaşmanın, innovativ texnologiyaların və xüsusilə süni intellektin dövlətsektorunda tətbiqinin vacibliyini dəfələrlə vurğulamışdır. Prezident dövlət idarəçiliyində müasir texnologiyalarıntətbiqinin yalnız texniki yenilənmə deyil, həm də idarəetməfəlsəfəsinin dəyişməsi olduğunu qeyd etmişdir. Onuntapşırıqlarına əsasən dövlət xidmətlərininelektronlaşdırılması, məlumat bazalarının inteqrasiyası, “bir pəncərə” prinsipinin genişləndirilməsi və rəqəmsalhökumət modelinin inkişafı istiqamətində ardıcıl addımlaratılmışdır.Son illərdə keçirilən hökumət müşavirələrində rəqəmsalidarəetmə, süni intellekt əsaslı qərar qəbuletməmexanizmlərinin hazırlanması xüsusi diqqət mərkəzindəolmuşdur. Prezident vurğulamışdır ki, dövlət orqanlarıməlumatların analizini avtomatlaşdırmalı, proqnozlaşdırmasistemləri qurmalı və xidmətlərin göstərilməsində insanfaktorundan asılılığı minimuma endirməlidir. Bu isəkorrupsiya risklərinin azalmasına, xidmət sürətininartmasına və dövlət resurslarının daha səmərəli idarəolunmasına imkan yaradır.Azərbaycan süniintellekt sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığa da xüsusiönəm verir. Bu istiqamətdə xüsusilə Amerika BirləşmişŞtatları ilə texnoloji əməkdaşlıq perspektivləri mühüməhəmiyyət daşıyır. ABŞ dünyada süni intellekttexnologiyalarının inkişafında aparıcı mövqedədir və buölkənin qabaqcıl təcrübəsinin öyrənilməsi Azərbaycanüçün böyük imkanlar açır. Birgə texnoloji layihələr, innovasiya proqramları, startap mühitinin inkişafı, universitetlərarası əməkdaşlıq və rəqəmsal idarəetməsahəsində təcrübə mübadiləsi dövlət sektorununmodernləşdirilməsinə ciddi töhfə verə bilər.Bundanəlavə, beynəlxalq texnologiya şirkətləri ilə əməkdaşlıq, yerli mütəxəssislərin hazırlanması və gənclərin IT sahəsinə cəlb edilməsi də dövlət siyasətinin mühümistiqamətlərindəndir. Prezident çıxışlarında gənclərinrəqəmsal bacarıqlarının artırılmasının ölkənin gələcəkinkişafı üçün strateji əhəmiyyət daşıdığını vurğulamışdır. Bu siyasət nəticəsində ölkədə texnoparklar, innovasiyamərkəzləri və startap ekosistemi formalaşmaqda davamedir. Dövlət idarəçiliyində süni intellektin tətbiqi yalnıztexnoloji məsələ deyil, həm də milli təhlükəsizlik, məlumatların qorunması və etik standartların müəyyənolunması kimi mühüm məsələləri də gündəmə gətirir. Bu səbəbdən hüquqi baza formalaşdırılmalı, şəxsiməlumatların qorunması gücləndirilməli və AI sistemlərininistifadəsi üzrə milli strategiya davamlı şəkildəyenilənməlidir.Nəticə etibarilə, süniintellektin dövlət qurumlarında geniş tətbiqi Azərbaycanınrəqəmsal inkişafının növbəti mərhələsini təşkil edir. Prezident İlham Əliyevin bu sahədə müəyyən etdiyi stratejixətt dövlət idarəçiliyinin daha çevik, şəffaf və vətəndaşyönümlü modelə keçidini təmin etməyə yönəlmişdir. Beynəlxalq əməkdaşlıq, xüsusilə ABŞ və digər texnolojilider ölkələrlə tərəfdaşlıq, yerli kadr potensialınıngücləndirilməsi və innovativ idarəetmə modellərinin tətbiqisayəsində Azərbaycanda rəqəmsal dövlət quruculuğununyeni mərhələsi formalaşmaqdadır.

YAP Qəbələ rayon təşkilatının sədri Abil Ağasəfov