Uzunmüddətli inkişaf strategiyası - ŞƏRH

XXI əsrdə qlobal rəqabət qabiliyyətinin əsas göstəricilərindən biri insan kapitalının keyfiyyəti, rəqəmsallaşma səviyyəsi və texnoloji adaptasiya imkanlarıdır. Azərbaycan Respublikasında son illər həyata keçirilən islahatlar kadr hazırlığının modernləşdirilməsi, rəqəmsal iqtisadiyyatın formalaşdırılması, genişmiqyaslı rəqəmsallaşma prosesinin sürətləndirilməsi və süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi istiqamətində sistemli yanaşma ilə xarakterizə olunur. Bu istiqamət dövlət siyasətinin prioritet sahələrindən biri kimi müəyyən edilmiş və uzunmüddətli inkişaf strategiyası ilə uzlaşdırılmışdır.

Azərbaycanda rəqəmsallaşma prosesi dövlət idarəçiliyi, təhsil, səhiyyə, maliyyə və nəqliyyat sektorlarını əhatə edir. Bu sahədə əsas icraedici qurumlardan biri olan Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi tərəfindən rəqəmsal infrastrukturun genişləndirilməsi, elektron xidmətlərin artırılması və innovativ texnologiyaların tətbiqi istiqamətində mühüm layihələr həyata keçirilir. Elektron hökumət platformalarının inkişafı, dövlət xidmətlərinin onlayn mühitə inteqrasiyası və məlumat bazalarının vahid sistemdə birləşdirilməsi rəqəmsallaşmanın institusional əsasını təşkil edir.

Paralel olaraq Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən təhsil sistemində rəqəmsal transformasiya istiqamətində addımlar atılır. Məktəblərdə və ali təhsil müəssisələrində rəqəmsal resurslardan istifadənin genişləndirilməsi, distant təhsil imkanlarının artırılması, proqramlaşdırma və süni intellekt əsaslarının tədrisi kadr hazırlığında yeni mərhələ formalaşdırır. Bu yanaşma əmək bazarının dəyişən tələblərinə uyğun çevik və rəqabətqabiliyyətli insan kapitalının yetişdirilməsinə xidmət edir.

Ali təhsil müəssisələri rəqəmsallaşma və innovasiya prosesinin aparıcı subyektlərindəndir. ADA Universiteti, Bakı Dövlət Universiteti və Azərbaycan Texniki Universiteti kimi ali məktəblərdə rəqəmsal texnologiyalar, kompüter elmləri və süni intellekt sahəsində ixtisaslaşma genişləndirilmiş, elmi-tədqiqat fəaliyyəti gücləndirilmişdir. Rəqəmsallaşma burada yalnız texniki biliklərin ötürülməsi deyil, həm də rəqəmsal düşüncə tərzinin və innovativ yanaşmanın formalaşdırılması deməkdir.

Süni intellekt və rəqəmsallaşma bir-birini tamamlayan proseslərdir. Böyük verilənlərin analizi, avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri, ağıllı şəhər konsepsiyası və rəqəmsal bankçılıq kimi istiqamətlər iqtisadiyyatın səmərəliliyini artırır. Rəqəmsallaşma nəticəsində əməliyyat xərcləri azalır, qərar qəbuletmə mexanizmləri sürətlənir və şəffaflıq güclənir.

Əmək bazarında rəqəmsallaşmanın təsiri ilə yeni ixtisas sahələri meydana çıxır və ənənəvi peşələr transformasiyaya uğrayır. Data analitik, proqram təminatı mühəndisi, kibertəhlükəsizlik üzrə mütəxəssis və süni intellekt tədqiqatçısı kimi sahələrə tələbat artır. Bu isə təhsil və peşə hazırlığı sistemində davamlı yenilənmə və innovativ metodların tətbiqini zəruri edir.

Beləliklə, Azərbaycanda kadr hazırlığı, rəqəmsallaşma, rəqəmsal inkişaf və süni intellekt vahid strateji çərçivədə qarşılıqlı şəkildə inkişaf edir. Bu proseslər ölkənin iqtisadi şaxələndirilməsinə, innovasiya potensialının gücləndirilməsinə və qlobal rəqabət mühitində mövqeyinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edən əsas inkişaf istiqamətləridir.

Tural Sadıxov

Yeni Azərbaycan Partiyası Culfa rayon təşkilatının əməkdaşı