“Sülh və sabitlik Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas prioritetidir” - DEPUTAT DANIŞDI

“Azərbaycan hər zaman Fələstin xalqının hüquqlarını beynəlxalq arenada dəstəkləmiş, paytaxtı Şərqi Qüds olmaqla müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılmasını müdafiə etmişdir”.Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında millət vəkili Naqif Həmzəyev bildirib.Onun sözlərinə görə, bu dəstək yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmamış, eyni zamanda konkret humanitar yardım addımlarında da öz əksini tapmışdır:

“2023-cü ilin oktyabrından başlayan Qəzza münaqişəsi fonunda bu münasibətlər daha da önəmli müstəviyə çıxmışdır. Azərbaycan həm BMT institutları vasitəsilə, həm də ikitərəfli əsasda Fələstinə humanitar yardım göstərmiş, beynəlxalq sülh proseslərinə aktiv şəkildə qoşulmuşdur.Azərbaycan Fələstinə humanitar yardımı iki əsas kanal vasitəsilə həyata keçirmişdir.Birincisi, BMT institutları vasitəsilə edilən yardımdır. Azərbaycan BMT-nin Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi İdarəsi (OCHA), UNRWA (BMT-nin Fələstin Qaçqınlarına Yardım Agentliyi) və digər beynəlxalq mexanizmlər çərçivəsində Fələstin əhalisinə maliyyə dəstəyi göstərmişdir. Azərbaycanın BMT platformalarında Fələstin məsələsinə verdiyi siyasi dəstək hər zaman iqtisadi yardım ilə müşayiət olunmuşdur.İkincisi isə ikitərəfli yardım kanallarıdır. Azərbaycan ilə Fələstin arasında birbaşa humanitar əməkdaşlıq həyata keçirilmişdir. Bu çərçivədə iki ölkə arasında səhiyyə, ərzaq təminatı və digər sahələrdə əməkdaşlıq mövcuddur. Fələstin səfiri Azərbaycana göstərilən humanitar yardımlara görə rəsmi minnətdarlığını bildirmişdir. Eyni zamanda, Fələstinin Azərbaycandakı səfirliyinin bütün xərcləri dövlətimiz tərəfindən qarşılanır. Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyi isə Fələstin həmkarları ilə əməkdaşlığın inkişafı üçün geniş potensialın mövcud olduğunu qeyd etmişdir.Millət vəkili qeyd etdi ki, Prezident İlham Əliyev Şarm əl-Şeyxdə keçirilən Yaxın Şərq Sülh Sammitindən sonra verdiyi açıqlamada demişdir: “Biz bundan sonra da Fələstinə lazımi humanitar yardım göstərməyə davam edəcəyik.” Bu bəyanat Azərbaycanın Fələstinə dəstəyinin davamlı dövlət siyasəti çərçivəsində həyata keçirildiyini bir daha təsdiqləmişdir.2026-cı ilin fevral ayında Vaşinqtonda Qəzza üzrə Sülh Şurasının ilk iclası keçirilmişdir. ABŞ Prezidenti Donald Tramp iclasda çıxış edərək bir qrup ölkənin Qəzza zolağının yenidən qurulması üçün 7 milyard ABŞ dollarından artıq vəsait ayırdığını elan etmişdir. Tramp bu ölkələrin liderlərinə birgə sənəd imzalatdırmış və bu addımı “möhtəşəm” adlandırmışdır.Sülh Şurasının iclasında, həmçinin BMT-nin Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi İdarəsinin Qəzzaya dəstək üçün 2 milyard dollar toplamaq niyyətindən, Yaponiyanın isə irimiqyaslı xeyriyyə vəsaiti toplamaq öhdəliyindən bəhs edilmişdir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu iclasda şəxsən iştirak etmişdir.Bununla belə, Azərbaycan tərəfi 7 milyard dollarlıq paketlə bağlı mühüm aydınlıq gətirmişdir. Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev açıqlamışdır ki, sənədin imzalanma mərasimindən fərqli olaraq, həmin maliyyə paketinin birbaşa maliyyələşdirilməsində Azərbaycanın iştirakı nəzərdə tutulmur.“Sülh Şurasının bugünkü iclasında səsləndirilən 7 milyard ABŞ dolları məbləğində Qəzzaya dair maliyyə layihəsində Azərbaycanın iştirakı nəzərdə tutulmur”, deyə Hikmət Hacıyev bildirmişdir.Bu açıqlama bəzi media qurumlarının Azərbaycanın həmin məbləğdə birbaşa iştirak etdiyi barədə yayımladığı məlumatların həqiqəti əks etdirmədiyini göstərmişdir. Azərbaycan iclasda iştirak etmiş, sülhə dəstək sənədinə imza atmış, lakin konkret maliyyə paketinin iştirakçısı olmamışdır.Azərbaycan tərəfi gələcək baxışını da aydın şəkildə ifadə etmişdir. Rəsmi mövqeyə görə, gələcəkdə Azərbaycan Sülh Şurası vasitəsilə Qəzzada kommersiya şərtləri və investisiya layihələri əsasında iştirak edə bilər. Bu isə ölkənin humanitar mərhələdən iqtisadi bərpa mərhələsinə keçid imkanlarını nəzərdən keçirdiyini göstərir.Bu yanaşma Azərbaycanın geosiyasi maraqları baxımından da məntiqlidir. Azərbaycan Körfəz ölkələri, Türkiyə və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının üzvləri ilə sıx əməkdaşlıq əlaqələri saxlayır. Qəzza zolağının bərpasında potensial iştirak ölkəyə həm siyasi nüfuzunu artırmaq, həm də perspektivli iqtisadi layihələrə qoşulmaq imkanı verə bilər. Bununla belə, Azərbaycan bu mərhələdə konkret maliyyə öhdəliyi götürməmişdir.Azərbaycan həm İsrail, həm də Fələstin ilə münasibətlərini balanslı şəkildə aparmağa çalışır. Bir tərəfdən, ölkə müsəlman əksəriyyətli dövlət və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının üzvü kimi Fələstin xalqının hüquqlarını açıq şəkildə müdafiə edir. Digər tərəfdən isə Azərbaycan ilə İsrail arasında neft ticarəti və müdafiə sənayesi sahələrini əhatə edən mühüm iqtisadi əməkdaşlıq mövcuddur.Hikmət Hacıyev Qəzzada beynəlxalq sabitləşdirmə missiyasında Azərbaycanın potensial iştirakı ilə bağlı qeyd etmişdir ki, mandatın konkret çərçivəsi müəyyənləşdirilmədən qəti qərar qəbul edilməyəcəkdir. Azərbaycanın uzun müddət Ermənistanla silahlı münaqişə şəraitində olması da bu qərarı mürəkkəbləşdirən amillərdən biridir.Azərbaycanın Fələstin məsələsinə münasibəti çoxşaxəli xarici siyasət yanaşmasını əks etdirir. Ölkə həm beynəlxalq platformalarda -BMT, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və Qoşulmama Hərəkatı çərçivəsində - həm də ikitərəfli əsasda Fələstinə dəstəyini davam etdirir.2026-cı ilin fevralında Vaşinqtonda keçirilən Qəzza üzrə Sülh Şurasının iclasında Prezident İlham Əliyevin şəxsi iştirakı bu siyasətin yüksək səviyyədə həyata keçirildiyini göstərir. Azərbaycan hazırda 7 milyard dollarlıq maliyyə paketinin iştirakçısı olmasa da, gələcəkdə kommersiya əsaslı investisiya layihələrində iştirak imkanını açıq saxlayır.Bu mövqe Azərbaycanın həm prinsipial siyasi dəstəyini qoruduğunu, həm də iqtisadi maraqları nəzərə alan praqmatik xarici siyasət kursu həyata keçirdiyini nümayiş etdirir. Azərbaycanın balanslaşdırılmış yanaşması, humanitar yardım, siyasi dəstək və məhdud maliyyə öhdəliyi, ölkənin beynəlxalq arenada müstəqil və çevik xarici siyasət xəttini uğurla davam etdirdiyini göstərir”.

Müəllif: Günay Hacıyeva