Xocalıda ucaldılan memorial: tarixə hörmət, gələcəyə mesaj - ŞƏRH

Fevralın 26-da Xocalı şəhərində açılışı həyata keçirilən Xocalı Soyqırımı Memorialı həm memarlıq baxımından, həm də ideya yükü etibarilə milli yaddaşın qorunmasına xidmət edən möhtəşəm bir məkandır. Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə iki il əvvəl təməli qoyulan bu kompleks bu gün ədalətin təntənəsinin rəmzinə çevrilmişdir.

Memorialın layihəsi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən hazırlanmış konsepsiya əsasında reallaşdırılmışdır. Bu fakt xüsusi əhəmiyyət daşıyır, çünki Fond uzun illərdir Xocalı həqiqətlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması istiqamətində sistemli fəaliyyət göstərir.

Kompleksin memarlıq həllində əsas ideya qoruma və yaddaş anlayışlarıdır. Memorialı dörd tərəfdən əhatə edən monolit konstruksiya soyqırımı zamanı Xocalı sakinlərini qorumağa çalışan rəmzi əllər formasında layihələndirilmişdir. Bu rəmzi əllər bir tərəfdən müdafiəni, digər tərəfdən isə xalqın öz tarixini qorumaq iradəsini ifadə edir.

Memorialın həyətində əkilmiş badam ağacları xüsusi simvolik məna daşıyır. Qış fəslinin sonunda çiçək açan badam ağacı yenilənməni, həyatın davamlılığını və ümidin dirçəlişini simvolizə edir. “Xocalıya ədalət!” kampaniyasının rəmzi kimi badam çiçəyinin seçilməsi də təsadüfi deyil. Bu, fevral ayında törədilmiş soyqırımına münasibətdə ədalətin təmin olunmasına çağırışdır.

Ekspozisiya zallarında “Faciənin siması” instalyasiyası ziyarətçiləri qarşılayır. Rəşad Ələkbərov və Azər Rüstəmovun müəllifliyi ilə yaradılan bu instalyasiya 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə baş vermiş faciəni emosional və təsirli formada təqdim edir.

Tavan boyunca uçuşan göyərçin maketləri isə sülh və ümid rəmzidir. Onlar bütün dünyaya Xocalının sülh arzusunu çatdırır.

Memorialın digər bölmələrində Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin tarixi kökləri, işğalçılıq siyasəti və beynəlxalq hüquq normalarının pozulması sənədlər əsasında təqdim olunur. İnteraktiv Xocalı maketi faciə günü baş verən hadisələri real məlumatlarla ziyarətçilərə çatdırır.

Bu kompleks təkcə bir memarlıq abidəsi deyil. O, milli yaddaşın canlı saxlanıldığı, gələcək nəsillərin tarixi öyrəndiyi və ədalətin gec də olsa təntənə çaldığını göstərən məkandır.

Abbas Pənahov
Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi rayon təşkilatının sədr müavini