Azərbaycanın enerji diplomatiyasında yeni mərhələ

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Bakıda keçirilən Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 12-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 4-cü iclasında etdiyi çıxış Azərbaycan enerji diplomatiyasının mövcud mərhələdəki prioritetlərini və regional enerji təhlükəsizliyi kontekstində ölkənin strateji rolunu aydın şəkildə ortaya qoydu. Çıxışda həm ənənəvi enerji resurslarının, həm də bərpa olunan enerji potensialının paralel inkişaf etdirilməsi siyasəti diqqət mərkəzində idi. Bu yanaşma Azərbaycanın qlobal enerji bazarındakı mövqeyini gücləndirməklə yanaşı, Avropa və region ölkələri üçün etibarlı tərəfdaş kimi rolunu daha da möhkəmləndirir.

Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi artıq yalnız enerji infrastrukturu layihəsi deyil, həm də geosiyasi və iqtisadi əməkdaşlıq platformasına çevrilmişdir. Bu layihə vasitəsilə Xəzər regionunun enerji resursları Avropa bazarlarına çatdırılır və bu proses Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi siyasətində mühüm rol oynayır. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən bu dəhliz region ölkələri arasında qarşılıqlı asılılıq və əməkdaşlıq mexanizmini gücləndirərək enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir. Prezidentin çıxışından aydın olur ki, Azərbaycan bu layihənin uzunmüddətli davamlılığını təmin etmək üçün həm hasilatın artırılması, həm də nəqliyyat infrastrukturunun genişləndirilməsi istiqamətində ardıcıl siyasət aparır.

Çıxışda diqqət çəkən əsas məqamlardan biri də Azərbaycanın enerji siyasətində balanslı yanaşmanın qorunmasıdır. Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, qlobal enerji keçidi prosesinə baxmayaraq, ənənəvi enerji resursları hələ uzun müddət dünya enerji balansında mühüm rol oynayacaq. Bu baxımdan Azərbaycan həm təbii qaz ixracını artırmaq, həm də paralel şəkildə bərpa olunan enerji layihələrini inkişaf etdirmək strategiyasını həyata keçirir. Bu siyasət ölkənin enerji sektorunun dayanıqlığını artırmaqla yanaşı, beynəlxalq enerji bazarında dəyişən tendensiyalara uyğunlaşmağa imkan verir.

Yaşıl Enerji Məşvərət Şurasının iclası çərçivəsində səsləndirilən fikirlər isə Azərbaycanın gələcək enerji modelinə dair baxışlarını əks etdirir. Dövlət Başçısı ölkənin xüsusilə günəş və külək enerjisi sahəsində böyük potensiala malik olduğunu qeyd etdi. Xəzər dənizinin külək enerjisi ehtiyatları və Azərbaycanın cənub və qərb bölgələrinin günəş enerjisi imkanları ölkənin bərpa olunan enerji istehsalında regional mərkəzə çevrilməsi üçün əlverişli şərait yaradır. Bu kontekstdə beynəlxalq şirkətlərlə əməkdaşlıq və yeni enerji layihələrinin reallaşdırılması Azərbaycanın enerji strategiyasında mühüm istiqamət kimi təqdim edildi.

Çıxışın digər mühüm aspekti isə enerji diplomatiyasının geosiyasi ölçüsüdür. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın tərəfdaş ölkələrlə etibarlı və praqmatik əməkdaşlıq modelinə sadiq qaldığını vurğuladı. Bu model qarşılıqlı maraqlara əsaslanır və enerji sahəsində uzunmüddətli tərəfdaşlıqların qurulmasını təmin edir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi enerji layihələri regionda sabitliyin və iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsinə də xidmət edir. Enerji infrastrukturu layihələrinin yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi və strateji əhəmiyyət daşıdığı Prezidentin çıxışında xüsusi vurğulandı.

Analitik baxımdan çıxış Azərbaycanın enerji siyasətinin üç əsas istiqamət üzərində qurulduğunu göstərir: enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, enerji mənbələrinin və marşrutlarının şaxələndirilməsi, həmçinin yaşıl enerji keçidinə mərhələli inteqrasiya. Bu üç istiqamət Azərbaycanın regional və qlobal enerji sistemində rolunu uzunmüddətli perspektivdə qorumağa və gücləndirməyə hesablanmış strateji xətt kimi qiymətləndirilə bilər.

Nəticə etibarilə cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın enerji strategiyasının həm cari mərhələsini, həm də gələcək istiqamətlərini kompleks şəkildə təqdim etdi. Bu çıxış göstərdi ki, Azərbaycan yalnız enerji resurslarının ixracatçısı kimi deyil, həm də enerji təhlükəsizliyi və enerji keçidi proseslərində fəal iştirak edən strateji tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirmək niyyətindədir. Bu yanaşma ölkənin beynəlxalq enerji sistemində rolunun daha da artmasına və regionda enerji əməkdaşlığının genişlənməsinə mühüm zəmin yaradır.

Rövşən Bayramov

YAP Ağcabədi rayon təşkilatı üzrə,

Pedoqoji Kollec ərazi partiya təşkilatının sıdri