Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 12-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 4-cü iclaslarında çıxışı zamanı Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində artan roluna diqqət çəkmişdir. Dövlət başçısı bildirmişdir: “Artıq Avropanın daha iki ölkəsinə – Almaniya və Avstriyaya qaz tədarükünə başlamışıq. Beləliklə, hazırda Avropa İttifaqının 10 üzv dövləti Azərbaycandan qaz alır. Qarşıdakı illərdə Azərbaycanın yataqlarından yeni qaz hasilatı ilə əlaqədar olaraq hasilat həcmlərini artırmaq imkanımız mövcuddur”.
Müasir mərhələdə Azərbaycan Respublikası zəngin enerji ehtiyatlarından səmərəli və məqsədyönlü istifadə etməklə beynəlxalq miqyasda enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm aktorlardan birinə çevrilmişdir. Milli maraqlara əsaslanan praqmatik enerji siyasəti nəticəsində ölkəmiz miqyasına görə regional, əhəmiyyətinə görə isə qlobal xarakter daşıyan transmilli layihələrin əsas iştirakçısı və təşəbbüskarlarından biri kimi çıxış edir. Hazırda regionda reallaşdırılan iri enerji və nəqliyyat layihələrində Azərbaycanın iştirakı həlledici amil kimi qiymətləndirilir.
Azərbaycanın enerji strategiyası regional sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsində mühüm strateji faktor rolunu oynayır. Qlobal enerji bazarlarında baş verən geosiyasi transformasiyalar və artan tələbat fonunda ölkəmizin etibarlı tərəfdaş imici daha da möhkəmlənmişdir. Bu siyasət nəticəsində Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində rolu əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır.
Hazırda Azərbaycan qazı Avropanın enerji xəritəsində mühüm yer tutur. Almaniya və Avstriyanın da idxalçı ölkələr sırasına qoşulması ilə Avropa İttifaqına üzv 10 dövlət Azərbaycan qazı ilə təmin edilir. Bu göstərici ölkəmizin etibarlı və uzunmüddətli strateji tərəfdaş statusunu təsdiqləyən mühüm faktorlardan biridir.
Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında enerji əməkdaşlığı qarşılıqlı etimad, davamlılıq və strateji maraqlar prinsiplərinə əsaslanır. Xüsusilə son illərdə Avropada enerji təhlükəsizliyi məsələlərinin aktuallaşması Azərbaycan qazına olan tələbatı artırmışdır. Rəsmi Bakı mövcud bazar şəraitini və qlobal çağırışları nəzərə alaraq ixrac imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində sistemli tədbirlər həyata keçirir.
Azərbaycan qazının Avropaya nəqlində əsas rol oynayan Cənub Qaz Dəhlizi hazırda tam gücü ilə fəaliyyət göstərir. Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorundakı yataqlardan hasil olunan təbii qaz bu strateji infrastruktur vasitəsilə Avropa bazarlarına çatdırılır. Bununla belə, mövcud ötürmə gücü artıq maksimum həddə yaxınlaşmışdır.
Bu reallıq qarşıdakı mərhələdə qaz nəqli infrastrukturlarının genişləndirilməsini prioritet vəzifə kimi müəyyən edir. Mövcud kəmərlərin ötürmə qabiliyyətinin artırılması, yeni interkonnektorların inşası və texniki modernləşdirmə tədbirləri artan tələbatın dayanıqlı şəkildə ödənilməsinə xidmət edəcəkdir.
Azərbaycanın zəngin qaz yataqları hasilat həcmlərinin artırılması üçün əlverişli potensial yaradır. Yeni mərhələli işlənmə proqramlarının icrası əlavə qaz hasilatını təmin etməklə ixrac coğrafiyasının genişləndirilməsinə və ümumi həcmlərin artırılmasına imkan verəcəkdir. Bu strategiya Azərbaycanın ixrac imkanlarını maksimum səviyyəyə çatdırmaqla yanaşı, Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfəsini daha da gücləndirəcəkdir. Gerçəklik bundan ibarətdir ki, Azərbaycan qlobal enerji bazarında məsuliyyətli, etibarlı və uzunmüddətli tərəfdaş mövqeyini möhkəmləndirməkdə davam edir. Enerji diplomatiyası ölkənin xarici siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi regional və beynəlxalq əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə mühüm töhfə verir.
Şamo Qasımov
Yeni Azərbaycan Partiyası Laçın rayon təşkilatının sədr müavini