Qadınların cəmiyyətdə hüquqi, sosial və iqtisadi statusu - ŞƏRH

8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü qadınların cəmiyyətdə hüquqi, sosial və iqtisadi statusunun qorunması, dövlət idarəçiliyində iştirakı və bərabər imkanların təmin olunması baxımından beynəlxalq səviyyədə tanınmış gündür. Bu günün yaranması XX əsrin əvvəllərində qadınların hüquqlar uğrunda apardıqları mübarizəyə əsaslanır. 1908-ci ildə ABŞ-da qadınların iş saatlarının məhdudlaşdırılması və seçki hüququ uğrunda təşkil olunmuş yürüşlər, 1910-cu ildə Kopenhagendə keçirilmiş Beynəlxalq Sosialist Qadın Konfransı 8 Martın beynəlxalq təqvimdə rəsmi tanınmasının əsasını yaratmışdır. Həmin dövrdə qadınların hüquqlarının qorunması, sosial müdafiənin təmin edilməsi və hüquqi bərabərliyin təşviqi ilk dəfə sistemli şəkildə gündəmə gətirilmişdir.

Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, qadınların təhsil, iqtisadi fəaliyyət və siyasi idarəetmədə iştirakı ölkələrin sosial-iqtisadi inkişaf göstəricilərinə birbaşa təsir edir. Bu, qadınların dövlət və cəmiyyət həyatında rolunun strateji əhəmiyyətini təsdiqləyir. Qadınların hüquqlarının qorunması və təşəbbüskarlıq potensialının inkişaf etdirilməsi dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi qəbul olunur.

Azərbaycan qadınları tarixi boyunca həm ailə, həm də dövlət strukturlarında mühüm rol oynayıb. Onlar milli-mənəvi dəyərlərin qorunması, elmi və mədəni irsin inkişafına verdiyi töhfələr, həmçinin sosial və siyasi sahədə iştirakı ilə tanınır. XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Azərbaycan qadınları həm təhsil sahəsində, həm də ictimai həyatda fəal iştirak etmişlər. Müasir dövrdə qadınların dövlət idarəçiliyi, təhsil, elmi fəaliyyət, iqtisadiyyat və mədəniyyət sahələrində iştirakı ölkənin strateji inkişaf planlarının ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir.

Azərbaycanın inkişaf strategiyasının formalaşdırılmasında Ulu Öndər Heydər Əliyevin dövrü xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Onun dövlət qadın siyasətinə verdiyi önəm, qadınların hüquqlarının qorunması və sosial-iqtisadi sahədə iştirak imkanlarının genişləndirilməsi, həmçinin milli və humanitar layihələrin təşkili Azərbaycan qadınlarının cəmiyyətdəki rolunun möhkəmlənməsinə zəmin yaratmışdır. Heydər Əliyev siyasəti qadınların təhsil, elmi və mədəni fəaliyyətlərinin inkişafını təşviq etmiş, onların liderlik potensialının artırılması istiqamətində strateji addımlar atmışdır.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qadınların hüquqlarının qorunması və bərabər imkanlarının təmin olunması prioritet dövlət siyasəti kimi həyata keçirilir. Dövlət qadınların hər sahədə iştirakını dəstəkləyir, onların təşəbbüskarlıq və liderlik potensialının inkişafını təmin edir. Bu yanaşma qadınların cəmiyyətdəki rolunun gücləndirilməsi, eləcə də sosial və iqtisadi sahədə dövlətin dayanıqlı inkişaf strategiyasının həyata keçirilməsi üçün zəruridir.

Azərbaycan qadınlarının iqtisadi fəaliyyəti cəmiyyətin dayanıqlı inkişafının mühüm elementidir. Onların sahibkarlıq təşəbbüskarlığı, elmi-tədqiqat fəaliyyəti, startap və innovasiya layihələrində iştirakı ölkəmizin sosial-iqtisadi dinamizmini gücləndirir. Dövlət qadınların iqtisadi təşəbbüskarlığını dəstəkləyir, uğurlarını milli və beynəlxalq səviyyədə nümunəvi hesab edir. Sosial layihələrdə qadınların iştirakı humanitar və mədəni sahələrdə ədalətin və bərabərliyin təmin olunmasına töhfə verir.

Qadınların liderlik və təşəbbüskarlıq keyfiyyətləri, dövlət strukturlarında və idarəetmə sahələrində iştirakı gənc nəsillər üçün strateji motivasiya mənbəyidir. Onların fəaliyyətləri ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun yüksəlməsinə, cəmiyyətin davamlı inkişafının təmin olunmasına və sosial stabilliyin qorunmasına xidmət edir. Qadınların humanist və sosial fəaliyyəti milli və hüquqi normaların tətbiqinin gücləndirilməsinə töhfə verir, cəmiyyətin idarəçiliyi və sosial strukturunun möhkəmlənməsində əhəmiyyətli rol oynayır.

Azərbaycan qadınlarının mədəniyyət və təhsil sahəsində iştirakı, həmçinin elmi və texnoloji layihələrdə fəallığı ölkəmizin inkişaf strategiyasına mühüm töhfə verir. Onlar milli irsin qorunması, təhsilin modernləşdirilməsi və elmi-tədqiqat fəaliyyətlərinin inkişaf etdirilməsində aktiv iştirak edirlər. Bu, ölkənin beynəlxalq səviyyədə tanınması və sosial-iqtisadi inkişafın təmin olunması baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycan qadınlarının cəmiyyətdəki rolunun gücləndirilməsində, onların sosial, humanitar və mədəni təşəbbüskarlıq imkanlarının genişləndirilməsində Birinci Vitse-Prezident Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi və dəstəyi strateji əhəmiyyət daşıyır. Onun təşəbbüsləri qadınların dövlət və cəmiyyət həyatında aktiv iştirakını stimullaşdırır və ölkənin davamlı inkişaf strategiyasının həyata keçirilməsinə töhfə verir. Bu yanaşma qadınların təşəbbüskarlıq imkanlarını artırmaqla həm sosial, həm mədəni, həm də elmi sahədə nəticələrini gücləndirir.

8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə qadınların cəmiyyətdəki rolunun, hüquqlarının qorunmasının və sosial-iqtisadi imkanlarının əhəmiyyəti rəsmi dövlət baxışı ilə qeyd olunur. Azərbaycan qadınlarının nailiyyətləri ölkəmizdə və beynəlxalq səviyyədə nümunəvi sayılır. Onların liderlik və təşəbbüskarlıq fəaliyyəti, sosial və elmi sahələrdə iştirakı, dövlətin strateji inkişaf planlarının həyata keçirilməsinin ayrılmaz elementidir.

Anar Məmmədov,

YAP Gədəbəy Rayon Təşkilatının əməkdaşı