Azərbaycan təkcə zəngin enerji ehtiyatlarına malik ölkə deyil, eyni zamanda bu ehtiyatların dünya bazarlarına təhlükəsiz və fasiləsiz çatdırılmasını təmin edən etibarlı tranzit mərkəzidir. Coğrafi mövqeyi baxımından Şərqlə Qərbin kəsişməsində yerləşən ölkəmiz uzun illərdir ki, enerji diplomatiyasını uğurla həyata keçirir və beynəlxalq tərəfdaşlıq platformasında mühüm mövqe tutur.
Azərbaycanın yerləşdiyi strateji coğrafiya Xəzər hövzəsi ilə Avropa bazarları arasında təbii körpü rolunu oynayır. Məhz bu üstünlük düzgün və uzaqgörən enerji siyasəti ilə birləşdirilərək ölkəmizi regionun əsas enerji qovşaqlarından birinə çevirib. Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən əsası qoyulan neft strategiyası Azərbaycanın beynəlxalq enerji xəritəsində mövqeyini möhkəmləndirmiş, ölkəmizin müstəqil və balanslı enerji siyasətinin təməlini yaratmışdır. Bu strateji xətt hazırda Cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir, yeni layihələr və tərəfdaşlıqlar vasitəsilə daha da genişləndirilir.
Azərbaycanın tranzit ölkə kimi rolunu gücləndirən əsas amillərdən biri iri beynəlxalq boru kəməri layihələrinin reallaşdırılmasıdır. Xüsusilə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri Xəzər neftinin Aralıq dənizi vasitəsilə dünya bazarlarına birbaşa çıxışını təmin etməklə regionun enerji xəritəsini dəyişdirmişdir. Bu layihə yalnız iqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edir və Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirir.
Bununla yanaşı, Cənub Qaz Dəhlizi çərçivəsində həyata keçirilən layihələr Azərbaycan qazının Avropa bazarına nəqlini təmin edir. Enerji təhlükəsizliyinin qlobal miqyasda aktuallaşdığı bir dövrdə bu dəhliz Avropa üçün alternativ və sabit mənbə rolunu oynayır. Layihənin mühüm tərkib hissəsi olan Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri isə qazın regional və beynəlxalq bazarlara çatdırılmasında xüsusi əhəmiyyətə malikdir.
Azərbaycan bu günə qədər bütün enerji müqavilələrinə sadiqliyini nümayiş etdirmiş, tranzit öhdəliklərini vaxtında və tam şəkildə yerinə yetirmişdir. Bu amil ölkəmizin beynəlxalq aləmdə etibarlı və məsuliyyətli tərəfdaş kimi qəbul olunmasına səbəb olmuşdur. Sabit siyasi mühit, təhlükəsizlik və qarşılıqlı hörmət prinsipləri enerji sahəsində qurulan əməkdaşlığın əsasını təşkil edir.
Enerji layihələri yalnız iqtisadi gəlir mənbəyi deyil, eyni zamanda regional əməkdaşlıq və sabitlik üçün mühüm platformadır. Bu layihələr region ölkələri arasında qarşılıqlı asılılıq yaradır, dialoq mühitini gücləndirir və uzunmüddətli tərəfdaşlıq münasibətlərini təşviq edir. Qlobal enerji bazarında baş verən dəyişikliklər fonunda Azərbaycanın tranzit imkanları daha da strateji əhəmiyyət qazanır.
Beləliklə, Azərbaycan zəngin enerji ehtiyatlarına malik olmaqla yanaşı, bu ehtiyatların dünya bazarlarına təhlükəsiz, sabit və davamlı şəkildə çatdırılmasını təmin edən strateji tranzit ölkə kimi çıxış edir. Uzaqgörən enerji siyasəti, beynəlxalq əməkdaşlıq və etibarlılıq prinsiplərinə sadiqlik sayəsində ölkəmiz qlobal enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynamaqda davam edir.
Cəmilə Hüseynova
YAP Naxçıvan şəhər təşkilatının fəalı