2026-cı il martın 11-də Bakıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə Antonio Costa arasında keçirilən görüş və verilən birgə bəyanat Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasındakı münasibətlərin inkişafında mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilir. Bu səfər tərəflər arasında siyasi dialoqun yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərməklə yanaşı, regional təhlükəsizlik, enerji əməkdaşlığı və iqtisadi tərəfdaşlıq kimi məsələlərin də gündəmdə olduğunu nümayiş etdirdi. Görüş zamanı tərəflər regional vəziyyət, sülh prosesi, enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi kimi mühüm mövzular ətrafında fikir mübadiləsi apardılar.
Azərbaycan müstəqil xarici siyasət kursu həyata keçirərək beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Son illərdə ölkənin həyata keçirdiyi siyasi və iqtisadi layihələr onun regional və qlobal miqyasda rolunu əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır. Bu baxımdan Avropa İttifaqı ilə münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın xarici siyasət strategiyasında mühüm yer tutur. Prezident İlham Əliyevin Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti ilə görüşü də məhz bu strateji əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Prezident İlham Əliyev mətbuata verdiyi bəyanatda regionda formalaşmış yeni geosiyasi reallıqlara diqqət çəkərək vurğulamışdır ki, Cənubi Qafqaz artıq yeni mərhələyə qədəm qoyur. Dövlət başçısı qeyd etmişdir ki, region cəmi yeddi aydır ki, sülh şəraitində yaşayır. Bu fikir uzun illər davam etmiş münaqişənin sona çatdığını və regionun yeni inkişaf mərhələsinə daxil olduğunu göstərən mühüm siyasi mesajdır. Münaqişədən sonrakı dövrdə regionda sülh və sabitliyin möhkəmləndirilməsi, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və yeni nəqliyyat-kommunikasiya layihələrinin həyata keçirilməsi üçün geniş imkanlar yaranmışdır.
Prezident İlham Əliyev və Antonio Koştanın birgə mətbuat bəyanatı Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında əməkdaşlığın strateji xarakter daşıdığını bir daha nümayiş etdirdi. Birgə bəyanatda tərəflər siyasi dialoqun davam etdirilməsi, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və regional sabitliyin möhkəmləndirilməsi istiqamətində ortaq maraqlarını ifadə etdilər. Xüsusilə enerji sahəsində əməkdaşlıq məsələsi müzakirələrin əsas mövzularından biri oldu. Avropa İttifaqı Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynadığını vurğuladı. Bu kontekstdə Azərbaycanın həyata keçirdiyi enerji layihələri və Avropa bazarına qaz ixracının genişləndirilməsi məsələləri diqqət mərkəzində oldu.
Bununla yanaşı, nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da mühüm istiqamətlərdən biri kimi qeyd edildi. Azərbaycanın geostrateji mövqeyi Avropa ilə Asiya arasında mühüm nəqliyyat qovşağı kimi çıxış etməsinə imkan yaradır. Xüsusilə Orta Dəhliz layihəsi çərçivəsində həyata keçirilən təşəbbüslər Avropa ilə Asiya arasında yük daşımalarının artırılmasına və iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə xidmət edir. Bu layihələr Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat və logistika sistemində rolunu daha da gücləndirir.
Azərbaycanın Avropa strukturları ilə münasibətləri uzun illərdir inkişaf etməkdədir. Ölkə Avropa siyasi və hüquqi məkanında müxtəlif təşkilatlarla əməkdaşlıq edir və bu əməkdaşlıq qarşılıqlı hörmət, suverenlik və bərabərlik prinsiplərinə əsaslanır. Azərbaycan Avropa institutları ilə siyasi dialoqun inkişafına, hüquqi və institusional islahatların həyata keçirilməsinə və humanitar sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsinə xüsusi önəm verir.
Bu baxımdan Azərbaycan ilə Avropa Şurası arasında münasibətlər də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Avropa Şurası ilə əməkdaşlıq çərçivəsində demokratik institutların inkişafı, insan hüquqlarının qorunması və hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində müxtəlif proqramlarda iştirak edir. Bu münasibətlər Azərbaycanın Avropa siyasi məkanında fəal iştirakını təmin etməklə yanaşı, ölkənin beynəlxalq nüfuzunun artmasına da töhfə verir.
Azərbaycan və Avropa İttifaqı arasında əməkdaşlığın digər mühüm istiqaməti iqtisadi münasibətlərdir. Avropa İttifaqı Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biri hesab olunur. Enerji sahəsi ilə yanaşı, nəqliyyat, rəqəmsal iqtisadiyyat, yaşıl enerji və investisiya layihələri də tərəfdaşlığın mühüm komponentləri sırasına daxildir. Bu sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi həm Azərbaycanın iqtisadi inkişafına, həm də Avropanın enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verir.
Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı və məsuliyyətli tərəfdaş kimi çıxış edir. Ölkənin həyata keçirdiyi regional layihələr və təşəbbüslər təkcə milli maraqlara deyil, həm də geniş beynəlxalq əməkdaşlığa xidmət edir. Bu baxımdan Avropa İttifaqı ilə münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın xarici siyasət prioritetləri arasında mühüm yer tutur.
Nəticə etibarilə, 2026-cı il martın 11-də Bakıda keçirilən görüş və verilən birgə bəyanat Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətlərinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Prezident İlham Əliyev və Antonio Koştanın çıxışları regionda sülhün möhkəmləndirilməsi, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və siyasi dialoqun inkişaf etdirilməsi istiqamətində ortaq baxışların mövcud olduğunu nümayiş etdirdi. Bu görüş həm də onu göstərir ki, Azərbaycan regional sabitliyin təmin olunmasında və beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafında mühüm rol oynayan dövlət kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir.
Mehman Ramazanov,
Yeni Azərbaycan Partiyası Oğuz rayon təşkilatının sədr müavini