Cənub Qaz Dəhlizi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir ŞƏRH

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemi böyük dəyişikliklər və yeni çağırışlarla üz-üzədir. Qlobal miqyasda baş verən geosiyasi gərginliklər, enerji bazarlarında qeyri-sabitlik və iqtisadi transformasiya dövlətləri yeni əməkdaşlıq mexanizmləri axtarmağa vadar edir. Belə bir dövrdə qarşılıqlı dialoq, etimad və əməkdaşlıq beynəlxalq münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayır. Məhz bu baxımdan Bakıda keçirilən XIII Qlobal Bakı Forumu dünyanın müxtəlif ölkələrindən siyasətçiləri, dövlət və hökumət nümayəndələrini, beynəlxalq təşkilatların rəhbərlərini və ekspertləri bir araya gətirən mühüm platforma kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Forum çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev 12 mart 2026-cı ildə “Keçid dövründə olan dünyada fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması” mövzusunda çıxış edərək qlobal təhlükəsizlik, iqtisadi əməkdaşlıq və xüsusilə enerji təhlükəsizliyi məsələlərinə toxunmuşdur. Cənab Prezident çıxışında vurğulamışdır ki, hazırkı dövrdə enerji təhlükəsizliyi dövlətlərin milli təhlükəsizliyinin ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir və bu məsələ heç vaxt indiki qədər mühüm əhəmiyyət kəsb etməmişdir.

Dünya iqtisadiyyatının dayanıqlı inkişafı üçün enerji resurslarının etibarlı və fasiləsiz təminatı vacib şərtlərdən biridir. Son illər beynəlxalq enerji bazarında baş verən hadisələr, müxtəlif regionlarda yaranan gərginliklər və enerji marşrutlarının təhlükəsizliyi ilə bağlı məsələlər bu sahənin nə qədər strateji olduğunu bir daha nümayiş etdirir. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, enerji təhlükəsizliyi yalnız iqtisadi məsələlər çərçivəsində deyil, həm də siyasi sabitlik və regional təhlükəsizlik baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycan bu istiqamətdə uzun illərdir ardıcıl və məqsədyönlü siyasət həyata keçirir. Ölkəmiz zəngin enerji resurslarına malik olmaqla yanaşı, bu resursların beynəlxalq bazarlara təhlükəsiz və etibarlı şəkildə çatdırılması üçün mühüm infrastruktur layihələrini reallaşdırmışdır. Azərbaycanın təşəbbüsü və iştirakı ilə həyata keçirilən böyük enerji layihələri regionun və Avropanın enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfələr verməkdədir.

Bu baxımdan Cənub Qaz Dəhlizi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu strateji layihə Xəzər regionunun enerji resurslarını Avropa bazarına çıxaran mühüm enerji marşrutudur və bir neçə ölkəni birləşdirən geniş infrastruktur şəbəkəsindən ibarətdir. Layihə sayəsində Azərbaycan qazı artıq Avropanın bir sıra ölkələrinə ixrac olunur və bu, qitənin enerji təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsində mühüm rol oynayır.

Prezident İlham Əliyev forumdakı çıxışında vurğulamışdır ki, Azərbaycanın enerji siyasəti hər zaman etibarlılıq və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanır. Məhz bu səbəbdən Azərbaycan beynəlxalq enerji bazarında etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Bu gün ölkəmiz bir çox dövlətlərin enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır və müxtəlif regionlar arasında enerji əməkdaşlığının inkişafına töhfə verir.

Eyni zamanda dövlət başçısı qeyd etmişdir ki, dünya hazırda enerji keçidi dövrünü yaşayır. Ənənəvi enerji resursları ilə yanaşı, bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı və istifadəsi də qlobal gündəliyin əsas məsələlərindən biridir. Bu baxımdan Azərbaycan yeni enerji strategiyasını formalaşdıraraq bərpa olunan enerji sahəsində də mühüm layihələr həyata keçirir.

Xüsusilə işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində geniş bərpa və quruculuq işləri aparılır və bu ərazilərin “yaşıl enerji zonası”na çevrilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılır. Günəş, külək və su enerji potensialından səmərəli istifadə olunması ölkəmizin enerji siyasətinin yeni mərhələsini formalaşdırır. Bu yanaşma həm ekoloji təhlükəsizliyin təmin olunmasına, həm də enerji resurslarının daha səmərəli idarə olunmasına xidmət edir.

Prezident İlham Əliyevin forumdakı çıxışı bir daha göstərdi ki, qlobal problemlərin həlli yalnız beynəlxalq əməkdaşlıq və qarşılıqlı anlaşma yolu ilə mümkündür. Dünyada mövcud olan fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması üçün dialoq platformalarının rolu getdikcə artır. Məhz buna görə də Qlobal Bakı Forumu kimi beynəlxalq tədbirlər müxtəlif ölkələrin nümayəndələri arasında fikir mübadiləsi aparılması və yeni əməkdaşlıq imkanlarının formalaşdırılması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Forum çərçivəsində müzakirə olunan məsələlər göstərir ki, enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi sabitlik və beynəlxalq əməkdaşlıq bir-biri ilə sıx bağlı olan amillərdir. Dövlətlərin qarşılıqlı etimad və əməkdaşlıq şəraitində fəaliyyət göstərməsi qlobal sabitliyin qorunması üçün vacib şərtlərdən biridir.

Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin XIII Qlobal Bakı Forumunda səsləndirdiyi fikirlər müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində enerji təhlükəsizliyinin strateji əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirdi. Azərbaycanın həyata keçirdiyi uğurlu enerji siyasəti isə ölkəmizi regionda və dünyada etibarlı tərəfdaş kimi tanıdır və qlobal enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasına mühüm töhfə verir.

Beləliklə, Azərbaycanın təşəbbüsləri və beynəlxalq əməkdaşlığa verdiyi töhfələr qlobal miqyasda sabitliyin və inkişafın təmin olunmasına xidmət edir. Enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi, yeni enerji marşrutlarının yaradılması və bərpa olunan enerji sahəsinin inkişafı Azərbaycanın gələcək strategiyasının əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır.

Varis Rüstəmov,

Yeni Azərbaycan Partiyası Sabirabad rayon təşkilatının sədri