Tarixin unudulmayan faciəsi - ŞƏRH

Azərbaycan tarixində xalqımızın üzləşdiyi ən faciəli hadisələrdən biri 1918-ci ilin mart ayında baş vermiş qırğınlardır. Hər il 31 mart tarixi ölkəmizdə Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü kimi qeyd olunur. Bu gün XX əsrin əvvəllərində azərbaycanlılara qarşı törədilmiş kütləvi qətliamların xatirəsini yad etmək və bu hadisələri gələcək nəsillərə çatdırmaq məqsədi daşıyır.

XX əsrin əvvəllərində Cənubi Qafqaz regionunda mürəkkəb siyasi vəziyyət mövcud idi. Birinci Dünya müharibəsinin təsiri, imperiyaların dağılması və bölgədə yaranmış hakimiyyət boşluğu müxtəlif siyasi qüvvələrin qarşıdurmasına səbəb olmuşdu. Bu şəraitdən istifadə edən erməni silahlı dəstələri və onları dəstəkləyən qüvvələr Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı genişmiqyaslı qırğınlar törətmişdilər.

1918-ci ilin mart-aprel aylarında Bakı, Şamaxı, Göyçay, Quba, Lənkəran, Qarabağ və digər bölgələrdə minlərlə dinc azərbaycanlı qətlə yetirilmiş, yaşayış məntəqələri dağıdılmışdır. Tarixi mənbələrə görə, həmin hadisələr zamanı on minlərlə insan həyatını itirmiş, yüzlərlə kənd viran edilmişdir.

1918-ci ilin mart hadisələri Azərbaycan xalqına böyük itkilər və faciələr yaşatdı. Minlərlə insan öz doğma yurdlarını tərk etmək məcburiyyətində qaldı, çoxlu sayda tarixi və dini abidələr məhv edildi. Bu hadisələr xalqımızın yaddaşında dərin iz buraxmış və uzun illər boyu böyük ağrı ilə xatırlanmışdır.

Uzun illər bu faciə haqqında həqiqətlər tam şəkildə dünya ictimaiyyətinə çatdırılmamışdır. Yalnız müstəqillik dövründə bu hadisələrə dövlət səviyyəsində hüquqi və siyasi qiymət verilmişdir. Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev 1998-ci ildə imzaladığı fərmanla 31 mart tarixini Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan etmişdir.

Ulu öndər çıxışlarında qeyd edirdi ki, 1918-ci ilin mart hadisələri azərbaycanlılara qarşı həyata keçirilmiş ən ağır faciələrdən biridir. Onun sözlərinə görə, bu hadisələrin araşdırılması və dünya ictimaiyyətinə çatdırılması hər bir azərbaycanlının borcudur.Ümummilli lider Heydər Əliyev bu faciənin unudulmamasının və tariximizin düzgün şəkildə öyrənilməsinin vacibliyini dəfələrlə vurğulamışdır.

Bu gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev də 31 Mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü ilə bağlı çıxışlarında bu hadisələrin tariximizin ən faciəli səhifələrindən biri olduğunu qeyd edir. Dövlət başçısı vurğulayır ki, azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımı faktları dünya ictimaiyyətinə daha geniş şəkildə çatdırılmalı və tarixi həqiqətlər beynəlxalq səviyyədə tanıdılmalıdır.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə son illərdə bu hadisələrin araşdırılması, arxiv materiallarının toplanması, tarixi həqiqətlərin üzə çıxarılması və onların beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması istiqamətində mühüm və məqsədyönlü işlər görülmüşdür. Bu çərçivədə müxtəlif elmi-tədqiqat layihələri həyata keçirilmiş, sənədlər toplanaraq sistemləşdirilmiş və bir sıra nəşrlər hazırlanmışdır. Eyni zamanda, Quba Soyqırımı Memorial Kompleksinin tikilməsi və təntənəli şəkildə istifadəyə verilməsi bu sahədə görülən işlərin ən mühüm nəticələrindən biri kimi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu kompleks yalnız tarixi yaddaşın qorunmasına xidmət etmir, həm də gələcək nəsillərin maarifləndirilməsi, həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə daha dolğun şəkildə çatdırılması baxımından mühüm rol oynayır.

31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü xalqımızın tarixində baş vermiş ağır faciələrin xatirəsini yaşadan mühüm bir gündür. Bu tarix bizə keçmişimizi unutmamağı, tarixi həqiqətləri qorumağı və gələcək nəsillərə çatdırmağı xatırladır.

Bu gün Azərbaycan dövləti və xalqı həmin faciə qurbanlarının xatirəsini ehtiramla yad edir və belə hadisələrin bir daha təkrar olunmaması üçün tarixdən dərs çıxarmağın vacibliyini vurğulayır. Bu faciələrin unudulmaması və dünyaya çatdırılması isə hər bir azərbaycanlının üzərinə düşən mühüm vəzifədir.

Sahib Şükürov

YAP Göyçay rayon təşkilatının sədri