Mərkəzi Asiyanın 5 ölkəsi ilə Əfqanıstan arasında ilk məsləhətləşmə dialoqu Kabildə keçirilib. Məqsəd regionda iqtisadi əməkdaşlığın, təhlükəsizliyin və nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsi üçün siyasi mexanizm yaratmaq idi. Əsas layihələr və ticarət dövriyyəsinin 10 milyard dollara çatdırılması müzakirə edildi.
Əfqanıstan Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, aprelin 5-də Əfqanıstan ilk dəfə Əfqanıstan-Mərkəzi Asiya Məsləhət Dialoquna ev sahibliyi edib. Ölkənin paytaxtı Kabildə keçirilən tədbirdə beş Mərkəzi Asiya ölkəsinin - Özbəkistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan və Türkmənistanın nümayəndələri iştirak etdilər. Bu, 2021-ci ildən bəri Kabildə bu formatda keçirilən ilk görüşdür. Əvvəllər Mərkəzi Asiya ölkələri Astanada, Daşkənddə və digər şəhərlərdə Taliban nümayəndələri ilə görüşlər keçiriblər.Dialoqda Özbəkistanı xarici işlər nazirinin müavini Bobur Usmanov, Əfqanıstandakı səfir Oybek Usmanov və Prezidentin Əfqanıstan üzrə xüsusi nümayəndəsi İsmətulla İrqaşev təmsil edirdi. Soldan sağa: Oybek Usmanov, Bobur Usmanov və İsmətulla İrqaşev. Şəkil: YouTube / Ariana News
Yerli nəşr olan Ariana News-a görə, Əfqanıstan Xarici İşlər Nazirliyinin təşəbbüsü ilə keçirilən dialoq "diplomatik koordinasiyanı gücləndirmək, iqtisadi əməkdaşlığı inkişaf etdirmək və regional inteqrasiyanı inkişaf etdirmək üçün çoxtərəfli siyasi mexanizm yaratmaq" məqsədi daşıyırdı.
"Məqsəd Əfqanıstan və Orta Asiya arasında siyasi dialoqu genişləndirmək, iqtisadi inteqrasiyanı stimullaşdırmaq və diplomatik əlaqələri gücləndirməkdir", - deyə Əfqanıstanın xarici işlər naziri Əmir Xan Müttəqi görüşü açaraq bildirib. "Bundan əlavə, ticarət, tranzit və regional inteqrasiya sahələrində əməkdaşlıq imkanları araşdırılacaq." O, Əfqanıstan və Orta Asiya arasında mövcud münasibətlərin ziddiyyətlər üzərində deyil, fürsət və əməkdaşlıq prinsipləri üzərində qurulduğunu vurğuladı. "Ortaq məqsədimiz rifah, sabitlik və inkişafa nail olmaq üçün regional məsələləri əlaqələndirilmiş şəkildə həll etməkdir", - deyə o əlavə edib.
Pakistanla bağlı olaraq, Əmir Xan Müttəqi bildirib ki, Əfqanıstan ikitərəfli məsələləri dialoq və diplomatiya yolu ilə həll etməyə hazırdır. O, vurğuladı ki, "Əfqanıstan qarşılıqlı hörmət və dialoqa əsaslanan dinc həll yolu axtarır, lakin biz ərazi bütövlüyümüzü qorumaq hüququmuzu özümüzdə saxlayırıq". O, həmçinin Əfqanıstanın xarici siyasətinin prinsiplərini müzakirə edərək, iqtisadi əməkdaşlığın və mehriban qonşuluq münasibətlərinin vacibliyini vurğuladı.
Müttəqi Əfqanıstanın son illərdəki nailiyyətləri arasında "sabit İslam idarəetmə sisteminin" yaradılmasını, narkotik becərilməsinin demək olar ki, tamamilə dayandırılmasını və korrupsiyaya qarşı mübarizəni misal gətirdi. O, həmçinin ölkənin Orta Asiya ilə ticarət yolu ilə xarici investisiyaların cəlb edilməsinə və iqtisadi artımın stimullaşdırılmasına yönəlmiş iqtisadi siyasətini müzakirə etdi.
Müttəqi ticarət statistikasını paylaşdı: 2025-ci ildə Əfqanıstanın Orta Asiya ilə ticarəti təxminən 2,7 milyard dollar təşkil edəcək ki, bu da onun sözlərinə görə, əvvəlki illərlə müqayisədə əhəmiyyətli artımdır. Məqsəd bu rəqəmi 3-4 il ərzində 10 milyard dollara çatdırmaqdır.
Qeyd ed’k ki? Əfqanıstanın Tacikistan, Özbəkistan və Türkmənistan da daxil olmaqla Orta Asiya ilə 2300 km-dən çox sərhədi var. Dialoqda narkotik qaçaqmalçılığı, qanunsuz miqrasiya və ekstremizm kimi sərhədyanı təhdidlərlə mübarizə aparmaq üçün birgə tədbirlər müzakirə edildi.
Ilham