Etimad, tərəfdaşlıq və ortaq gələcək - ŞƏRH

Prezident İlham Əliyevin aprelin 6-da Gürcüstana etdiyi dövlət səfəri və səfər çərçivəsində mətbuata verdiyi geniş bəyanat Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərinin strateji mahiyyətini, dinamik inkişaf trayektoriyasını və regional əhəmiyyətini bir daha aydın şəkildə ortaya qoydu. Prezident İlham Əliyevin çıxışında səsləndirdiyi fikirlər, vurğuladığı məqamlar və verdiyi mesajlar göstərdi ki, Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri artıq klassik tərəfdaşlıq çərçivəsindən çıxaraq strateji müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlmişdir və bu münasibətlər regionun gələcək inkişafının əsas dayaqlarından biri kimi çıxış edir.

Tarixi kontekstdə yanaşdıqda, Azərbaycan və Gürcüstan xalqları arasında əlaqələrin əsrlər boyu davam edən dostluq və qardaşlıq ənənələrinə söykəndiyini görürük. Prezident İlham Əliyevin də vurğuladığı kimi, bu tarixi bağlar müasir dövlətlərarası münasibətlər üçün möhkəm zəmin formalaşdırmışdır. Əsrlər boyu eyni coğrafiyada sülh və qarşılıqlı hörmət şəraitində yaşayan xalqlarımız bu gün müstəqil dövlətlər kimi eyni prinsiplərə sadiq qalaraq əməkdaşlıqlarını davam etdirirlər. Bu baxımdan, iki ölkə arasındakı münasibətlərin inkişafı təsadüfi deyil, tarixi zərurətin və qarşılıqlı maraqların məntiqi nəticəsidir.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi yer tutan məqamlardan biri də Gürcüstanın əldə etdiyi uğurların yüksək qiymətləndirilməsi oldu. O, Gürcüstanın dinamik iqtisadi inkişafını, ölkədə formalaşmış müsbət investisiya mühitini və siyasi sabitliyi xüsusi vurğuladı. Bu yanaşma, bir tərəfdən, dost ölkəyə verilən yüksək qiymətin göstəricisi, digər tərəfdən isə regionda sabitliyin və inkişafın qarşılıqlı şəkildə bir-birini tamamladığını göstərən mühüm siyasi mesajdır. Çünki müasir dünyada iqtisadi inkişafın əsas şərti kimi çıxış edən siyasi sabitlik Gürcüstanda mövcuddur və bu da ölkəni investorlar üçün cəlbedici məkana çevirir.

Azərbaycan investorlarının Gürcüstana artan marağı da bu reallığın bariz göstəricisidir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan tərəfindən Gürcüstan iqtisadiyyatına 3,7 milyard dollar həcmində sərmayə qoyulmuşdur ki, bu da iki ölkə arasında iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşdiyini sübut edir. Bu investisiyalar yalnız iqtisadi göstərici deyil, həm də qarşılıqlı etimadın, uzunmüddətli tərəfdaşlığın və strateji baxışın təzahürüdür. Üstəlik, gələcəkdə üçüncü ölkələrdə birgə investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi perspektivi iki ölkənin əməkdaşlığının coğrafiyasının daha da genişlənəcəyindən xəbər verir.

İkitərəfli ticarət əlaqələrinin inkişafı da diqqətəlayiqdir. 800 milyon dollardan artıq ticarət dövriyyəsi və artım dinamikası göstərir ki, Azərbaycan-Gürcüstan iqtisadi münasibətləri sabit və davamlı inkişaf xətti üzrə irəliləyir. Bu dinamika onu deməyə əsas verir ki, yaxın perspektivdə ticarət dövriyyəsinin 1 milyard dollara çatması real və mümkündür. Bu isə öz növbəsində iqtisadi əlaqələrin daha da şaxələndirilməsi və yeni əməkdaşlıq sahələrinin yaranması üçün geniş imkanlar açır.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi vurğulanan istiqamətlərdən biri də enerji əməkdaşlığı oldu. Azərbaycan uzun illərdir ki, regionun və Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır və bu prosesdə Gürcüstan əsas tranzit ölkə kimi çıxış edir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməri və Cənub Qaz Dəhlizi kimi qlobal əhəmiyyətli layihələr iki ölkənin əməkdaşlığının zirvəsini təşkil edir. Bu layihələr yalnız iqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır, çünki onlar regionda enerji marşrutlarının şaxələndirilməsinə və enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.

Enerji layihələri ilə yanaşı, nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq da strateji əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan və Gürcüstanın birgə səyləri nəticəsində formalaşan Orta Dəhliz bu gün Avrasiya məkanında mühüm nəqliyyat arteriyasına çevrilmişdir. Bu dəhliz vasitəsilə Şərq ilə Qərb arasında yük daşımalarının həcmi sürətlə artır və bu proses hər iki ölkənin iqtisadi potensialını daha da gücləndirir. Nəqliyyat infrastrukturunun genişləndirilməsi istiqamətində görülən işlər göstərir ki, Azərbaycan və Gürcüstan bu sahədə də uzunmüddətli strateji planlara malikdir.

Regional təhlükəsizlik məsələləri də Prezident İlham Əliyevin bəyanatında mühüm yer tutdu. O, qeyd etdi ki, bu gün Cənubi Qafqazda yeni reallıqlar formalaşır və region ölkələri bu imkanlardan maksimum istifadə etməlidir. Uzun illər münaqişələr və gərginliklərlə yadda qalan regionun bu gün sülh və əməkdaşlıq məkanına çevrilməsi istiqamətində atılan addımlar xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu prosesdə Gürcüstanın rolu da yüksək qiymətləndirildi ki, bu da regional əməkdaşlığın inklüziv xarakter daşıdığını göstərir.

Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh prosesinə toxunan Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, sülhün möhkəmləndirilməsi üçün yalnız sənədlərin imzalanması kifayət deyil, real əməkdaşlıq mexanizmləri formalaşdırılmalıdır. Bu baxımdan, ticarət əlaqələrinin inkişafı mühüm rol oynaya bilər. Gürcüstanın bu prosesdə tranzit və vasitəçi kimi oynadığı rol xüsusi qeyd olundu və bu, üçtərəfli əməkdaşlıq perspektivlərinin mövcudluğunu göstərir.

Beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstək də Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərinin mühüm komponentlərindən biridir. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, iki ölkə hər zaman bir-birinin suverenliyini, ərazi bütövlüyünü və sərhədlərinin toxunulmazlığını dəstəkləmişdir və bu siyasət gələcəkdə də davam etdiriləcəkdir. Bu prinsipial mövqe beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərinə sadiqliyin göstəricisi olmaqla yanaşı, iki ölkə arasında siyasi etimadın yüksək səviyyədə olduğunu təsdiqləyir.

Humanitar və mədəni əlaqələr də bu münasibətlərin ayrılmaz hissəsidir. Azərbaycan və Gürcüstan xalqları arasında mövcud olan tarixi dostluq münasibətləri bu gün də müxtəlif sahələrdə əməkdaşlıq vasitəsilə daha da möhkəmləndirilir. Təhsil, mədəniyyət və turizm sahələrində həyata keçirilən layihələr xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirir və bu da siyasi münasibətlərə müsbət təsir göstərir.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında səsləndirilən fikirlərdən belə nəticəyə gəlmək olar ki, Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri çoxşaxəli və dinamik xarakter daşıyır. Bu münasibətlər yalnız iki ölkənin milli maraqlarına xidmət etmir, eyni zamanda regionun sabitliyi və inkişafı üçün də mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qarşılıqlı hörmət, etimad və ortaq maraqlar üzərində qurulan bu əməkdaşlıq modeli digər ölkələr üçün də nümunə kimi çıxış edə bilər.

Yekunlaşdırsaq qeyd edə bilərik ki, Prezident İlham Əliyevin Gürcüstana dövlət səfəri və mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan diplomatiyasının uğurlu nümunəsi olmaqla yanaşı, regionda yeni əməkdaşlıq mərhələsinin başlanğıcını ifadə edir. Bu səfər göstərdi ki, Azərbaycan və Gürcüstan gələcəyə inamla baxan, strateji baxışa malik və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığı prioritet hesab edən ölkələrdir. Mövcud dinamika və əldə olunan nailiyyətlər deməyə əsas verir ki, Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri bundan sonra da yüksələn xətlə inkişaf edəcək və regionun sabitliyinə, təhlükəsizliyinə və rifahına mühüm töhfələr verəcəkdir.

Zahid Cəfərov

Hüquq elmləri doktoru, professor