Regionda yeni vəziyyət yaranır - ŞƏRH

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2026-cı il aprelin 6-da Gürcüstana gerçəkləşdirdiyi rəsmi səfər, həm ikitərəfli münasibətlərin dərinləşməsi, həm də Cənubi Qafqazın gələcək taleyi baxımından tarixi bir mərhələni simvolizə edir. Prezidentin mətbuata bəyanatında xüsusi vurğuladığı "Bu gün Cənubi Qafqazda tamamilə yeni vəziyyət yaranmaqdadır" tezisi regionun onilliklər ərzində mövcud olan status-kvonun geridə qaldığını və yeni bir geosiyasi reallığın formalaşdığını bəyan edən ən mühüm mesajdır. Bu yeni vəziyyət ilk növbədə münaqişə daxili amillərdən tamamilə təmizlənmiş, əməkdaşlıq və sülh meyilli bir mühit deməkdir. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etməsindən sonra bölgədə hərbi risklərin minimuma enməsi, iqtisadi potensialın reallaşdırılması üçün misilsiz bir imkan yaratmışdır. İndi Cənubi Qafqaz artıq qarşıdurma poliqonu deyil, qitələrarası əməkdaşlığın, logistikanın və enerji təhlükəsizliyinin strateji qovşağı kimi çıxış edir. Bu yeni dövrdə Bakı və Tbilisi arasındakı strateji tərəfdaşlıq regionun onurğa sütununu təşkil edir və hər iki dövlətin vahid mövqedən çıxış etməsi kənar qüvvələrin bölgəyə neqativ müdaxilə imkanlarını məhdudlaşdırır.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında qeyd olunan "yeni vəziyyət" həm də Zəngəzur dəhlizinin açılması, Orta Dəhlizin tam gücü ilə fəaliyyət göstərməsi və "Yaşıl enerji" layihələrinin regionun iqtisadiyyatını kökündən dəyişdirməsi kontekstində izah edilməlidir. Cənubi Qafqaz artıq yalnız xammal ixrac edən bir zona deyil, həm də yüksək texnoloji enerji layihələrinin və qlobal təchizat zəncirinin əsas həlqələrindən biridir. Bu reallıq region ölkələrini bir-birinə iqtisadi tellərlə daha sıx bağlayır. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən irimiqyaslı layihələr Gürcüstanın da tranzit potensialını artırır və hər iki ölkənin beynəlxalq nüfuzunu gücləndirir. Bu yeni geosiyasi konfiqurasiya Ermənistan üçün də bir seçim qarşısında durmaq mənasına gəlir. Prezidentin mesajları onu göstərir ki, bölgədə davamlı sülhün bərqərar olması üçün bütün ölkələr yeni reallıqları qəbul etməli, əsassız ərazi iddialarından əl çəkməli və birgə tərəqqiyə xidmət edən platformalarda iştirak etməlidir. "3+3" formatı və digər regional əməkdaşlıq təşəbbüsləri məhz bu yeni vəziyyətin təzahürüdür ki, bu da "regionun taleyini region xalqları həll etməlidir" prinsipinin praktiki tətbiqidir.

Səfər zamanı verilən bəyanatlar bir daha nümayiş etdirdi ki, Cənubi Qafqazın yeni mənzərəsi sabitlik və proqnozlaşdırılan inkişaf üzərində qurulur. Bakı və Tbilisi birgə addımları ilə sübut edir ki, mehriban qonşuluq münasibətləri qlobal iqtisadi və siyasi dividend gətirən ən etibarlı yoldur. Yeni yaranan vəziyyət həm də Qərbin və Şərqin bu bölgəyə baxışını dəyişmişdir; artıq Cənubi Qafqaz təhlükə mənbəyi kimi deyil, etibarlı tərəfdaş və inkişaf mərkəzi kimi qəbul olunur. Bu strateji transformasiya Azərbaycan prezidentinin uzaqgörən siyasətinin nəticəsidir və 2026-cı ildəki bu səfər yeni dövrün rəsmən möhkəmləndirilməsi addımıdır. Regional təhlükəsizliyin daxili imkanlar hesabına qorunması və iqtisadi rifahın bütün tərəflər üçün əlçatan olması "yeni Cənubi Qafqaz" fəlsəfəsinin əsas qayəsini təşkil edir. Bu baxımdan, aprel ayında Tbilisidə səslənən bəyanatlar sadəcə diplomatik protokol deyil, bölgənin gələcək yüzilliyini müəyyən edən bir yol xəritəsinin təqdimatı idi.

Pərviz Məcnunov

YAP Laçın rayon təşkilatının əməkdaşı