Akademik Zərifə Əliyevanın zəngin elmi irsi və parlaq xatirəsi

Azərbaycan tibb elminin inkişafında mühüm xidmətləri olan görkəmli alim, akademik Zərifə Əliyeva yalnız elmi fəaliyyəti ilə deyil, həm də yüksək mənəvi keyfiyyətləri, humanist baxışları və insanlara olan dərin qayğısı ilə yadda qalmış şəxsiyyətlərdən biridir. Onun həyat yolu zəhmət, fədakarlıq və elmə sədaqətin parlaq nümunəsi kimi bu gün də böyük hörmətlə anılır. Hər il 15 aprel tarixində qeyd olunan anım günü, bu böyük insanın xatirəsinin yad edilməsi ilə yanaşı, onun zəngin irsinin bir daha xatırlanmasına və gələcək nəsillərə çatdırılmasına xidmət edir.

Akademik Zərifə Əliyevanın oftalmologiya sahəsində yazdığı fundamental əsərlər Azərbaycan tibb elminin inkişafında xüsusi mərhələ yaratmışdır. Onun “Peşə oftalmologiyası” sahəsinə həsr etdiyi tədqiqatlar sənaye müəssisələrində çalışan insanların görmə sağlamlığının qorunması istiqamətində yeni elmi yanaşmalar formalaşdırmışdır. Xüsusilə kimya sənayesində çalışan işçilərdə göz patologiyalarının öyrənilməsi ilə bağlı yazdığı monoqrafiyalar bu sahədə ilk sistemli elmi əsərlərdən hesab olunur.

Onun mühüm əsərlərindən biri “Kimya sənayesində gözün peşə patologiyası” mövzusuna həsr olunmuş tədqiqatlarıdır ki, burada müxtəlif kimyəvi maddələrin görmə orqanına təsiri geniş şəkildə araşdırılmışdır. Bu əsər yalnız Azərbaycanda deyil, keçmiş sovet məkanında da oftalmologiya elminin inkişafına ciddi təsir göstərmişdir. Bundan əlavə, “Gözün peşə xəstəlikləri” adlı fundamental elmi işi oftalmologiya sahəsində çalışan mütəxəssislər üçün dəyərli mənbəyə çevrilmişdir.

Zərifə Əliyeva həmçinin “Oftalmologiyanın aktual problemləri” və “Terapevtik oftalmologiya məsələləri” kimi əsərlərində göz xəstəliklərinin müasir diaqnostika və müalicə üsullarını sistemləşdirərək elmi ictimaiyyətə təqdim etmişdir. Bu əsərlər təkcə nəzəri baxımdan deyil, həm də praktik əhəmiyyətinə görə həkimlər üçün mühüm vəsait olmuşdur. Onun yazdığı dərs vəsaitləri və monoqrafiyalar uzun illər tibb universitetlərində əsas tədris mənbələrindən biri kimi istifadə olunmuşdur.

Alimin elmi fəaliyyəti nəticəsində peşə ilə bağlı yaranan görmə pozuntularının erkən diaqnostikası və profilaktikası sahəsində mühüm nailiyyətlər əldə olunmuşdur. O, istehsalat şəraitində çalışan insanların mütəmadi tibbi müayinədən keçirilməsinin vacibliyini elmi əsaslarla sübut etmiş, bu sahədə praktiki tövsiyələr irəli sürmüşdür. Onun tədqiqatları sayəsində bir çox peşə xəstəliklərinin qarşısının alınması mümkün olmuşdur.

Zərifə Əliyeva həm də görkəmli pedaqoq idi. O, uzun illər ərzində gənc həkimlərin yetişdirilməsində böyük rol oynamış, öz bilik və təcrübəsini tələbələri ilə səxavətlə bölüşmüşdür. Onun tələbələri bu gün də onun qoyduğu elmi məktəbi davam etdirir, Azərbaycan tibb elminin inkişafına töhfə verirlər. Akademikin pedaqoji fəaliyyəti yalnız auditoriya ilə məhdudlaşmır, o, eyni zamanda insanlara münasibətdə yüksək etik dəyərlərin təbliğinə də xüsusi önəm verirdi.

Onun şəxsiyyətini səciyyələndirən əsas cəhətlərdən biri də sadəlik, səmimiyyət və insanlara qarşı həssaslıq idi. Zərifə Əliyeva hər zaman xəstələrinə xüsusi diqqətlə yanaşır, onların problemlərini yalnız tibbi deyil, həm də mənəvi baxımdan anlamağa çalışırdı. Bu xüsusiyyətlər onu yalnız alim kimi deyil, həm də böyük ürəyə sahib bir insan kimi sevdirirdi.

15 aprel onun anım günü, təkcə bir tarix deyil, həm də dərin ehtiram və minnətdarlıq günüdür. Bu gün Azərbaycan xalqı görkəmli alimin həyat və fəaliyyətini bir daha xatırlayır, onun elmə və insanlığa bəxş etdiyi töhfələri yüksək qiymətləndirir. Zərifə Əliyevanın irsi bu gün də yaşayır, onun ideyaları və elmi yanaşmaları müasir tibb elminin inkişafında öz aktuallığını qoruyur.

Belə şəxsiyyətlərin xatirəsi zaman keçdikcə daha da ucalır. Zərifə Əliyeva kimi alimlərin həyatı gənc nəsillər üçün örnəkdir. Onun əzmkarlığı, elmə bağlılığı və insanlara xidmət prinsipi hər bir gənc üçün ilham mənbəyidir. Bu baxımdan, onun anım günü yalnız keçmişi yad etmək deyil, həm də gələcəyə daha inamla baxmaq üçün bir fürsətdir.

Rövşən Əhmədov

YAP Ağcabədi rayon təşkilatının sədri