İsrail-Livan atəşkəsi - AKTUAL

Təl-Əvivin tələbi açıqlandı

Livan sərhədlərinə nəzarət etmək və Hizbullaha müqavimət göstərmək qabiliyyətini sübut etməlidir və bundan sonra atəşkəs uzadılacaq. İsrail və Livan rəsmi olaraq ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə on günlük atəşkəsə razılıq veriblər. Atəşkəs 17 aprel gecə yarısında başlayıb, lakin atəşkəsin təfərrüatları yeni məlum olub. Hazırkı atəşkəs ilk mərhələdir. İsrailin "The Jerusalem Post" qəzetinin məlumatına görə, Livan sərhədlərinə nəzarət etmək qabiliyyətini sübut edərsə, atəşkəs uzadılacaq.Əsas şərt yalnız Livan təhlükəsizlik qüvvələrinin silah gəzdirməsinə icazə verilməsidir. Bütün Hizbullah fəaliyyəti məhdudlaşdırılmalıdır. Beyrut yaraqlıların hücumlarını dayandırmaq üçün "əhəmiyyətli addımlar" atacağına söz verib. İsrail mülki və hərbi hədəflərə hücumları dayandırmağa razılıq verib. Lakin əhəmiyyətli bir xəbərdarlıq var: sənədə görə, İsrail özünümüdafiə hüququnu saxlayır. İsrail kəşfiyyatı yaraqlıların fəaliyyətini izləməyə davam edəcək.ABŞ administrasiyası son hakimə çevrilir. Vaşinqton sadəcə müşahidə etmir, həm də fəal iştirak edir. ABŞ Livana kömək etmək üçün beynəlxalq səylərə rəhbərlik edəcək. Lakin əsas məqsəd sərhəd təhlükəsizliyidir. Yüksək vəzifəli İsrail rəsmisi nəşrə bildirib ki, Ağ Ev Donald Trampın Hizbullahın tərksilah edilməsində şəxsən maraqlı olduğunu bildirib. Rəsmi əlavə edib ki, ABŞ bu prosesi dəstəkləmək üçün öz resurslarından istifadə etməyə hazırdır.Xatırladaq ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp atəşkəsin yeni mərhələsinin regionun sabitləşdirilməsi istiqamətində mühüm addım olacağına ümid etdiyini bildirib. Davamlı sülhə nail olmaq məqsədilə əlavə danışıqlar üçün gələn həftə ərzində Vaşinqtonda İsrail və Livan liderləri arasında mümkün görüş gözlənilir.

Bölgədə vəziyyət gərgindir

Livan mediası atəşkəs elan edildikdən yarım saat sonra İsrail tərəfindən atəşkəs pozuntuları və ölkənin cənub ərazilərinin atəşə tutulması barədə məlumat verir. İsrail və Livan arasında 10 günlük atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra bölgədəki vəziyyət gərgin olaraq qalır. Rəsmi olaraq atəşkəs elan olunsa da, Livan dövlət xəbər agentliyi NNA pozuntu barədə məlumat verir: İsrail artilleriyası atəşkəs elan edildikdən cəmi yarım saat sonra cənubi Livanı atəşə tutub. Bundan əlavə, sərhəd bölgələrində pulemyot atəşlərinin səsi qeydə alınıb. Reuters və Associated Press bu məlumatı yayıblar.İsrail hərbi rəsmiləri bölmələrinin hazırkı mövqelərində qaldığını təsdiqləyiblər. İsrail Müdafiə Qüvvələrinin sözçüsü Avichai Adraei, Livanın cənubundakı sakinləri növbəti xəbərdarlığa qədər Litani çayının cənubundakı ərazilərə qayıtmağa tələsməmək barədə xəbərdar edib. Bu qərar Hizbullahın davamlı fəaliyyəti ilə əlaqələndirilib. Eyni zamanda, Hizbullah cümə axşamı ayı ərzində hərbi əməliyyatları barədə məlumat verib. Onların hesabatında son hücumun yerli vaxtla saat 23:50-də - atəşkəsin rəsmi olaraq başlamasından cəmi on dəqiqə əvvəl baş verdiyi bildirilib.Gərginliyə baxmayaraq, Beyrutda kütləvi şənliklər artıq başlayıb. Yerli sakinlər atəşkəsi qəfil atəşfəşanlıqla qarşılayıblar. Hökumətin xəbərdarlıqlarına baxmayaraq, bir çox məcburi köçkün Beyrutun cənub ətraflarında və Livanın ətraf ərazilərindəki evlərinə qayıtmağa başlayıb.Xatırladaq ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp atəşkəsin yeni mərhələsinin regionun sabitləşdirilməsi istiqamətində mühüm addım olacağına ümid etdiyini bildirib. Davamlı sülhə nail olmaq məqsədilə əlavə danışıqlar aparmaq üçün gələn həftə ərzində Vaşinqtonda İsrail və Livan liderləri arasında mümkün görüşün keçirilməsi gözlənilir.Bu arada, İran Parlamentinin sədri Məhəmməd Bağır Qalibaf Pakistan vasitəçiləri ilə danışıqlar zamanı Tehran və Vaşinqton arasında hər hansı bir hərtərəfli atəşkəs razılaşmasının Livan məsələsini əhatə etməli olduğunu vurğulayıb. O, Livanın iştirakının regionda sülhün və sabitliyin qorunması üçün vacib olduğunu bildirib.

V.VƏLİLİ