Ortaq maraqlar fonunda genişlənən Azərbaycan–Çexiya münasibətləri - ŞƏRH

27 aprel tarixində Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babişin Azərbaycana həyata keçirdiyi rəsmi səfər iki ölkə arasındakı münasibətlərin inkişafında mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər. Səfər çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə keçirilən görüş və səsləndirilən bəyanatlar Bakı ilə Praqa arasında əməkdaşlığın yeni və daha yüksək səviyyəyə çatdığını nümayiş etdirdi. Bu təmaslar yalnız mövcud əlaqələrin müzakirəsi ilə kifayətlənməyərək, uzun müddət ərzində formalaşmış tərəfdaşlığın davamlı inkişafının göstəricisi oldu.

Tarixi baxımdan Azərbaycan və Çexiya münasibətləri möhkəm əsaslara söykənir. Çexiya Azərbaycanın müstəqilliyini 1992-ci ilin yanvarında tanımış, bir il sonra isə rəsmi diplomatik əlaqələr qurulmuşdur. Sonrakı illərdə səfirliklərin açılması, qarşılıqlı səfərlərin artması və müxtəlif əməkdaşlıq mexanizmlərinin yaradılması bu münasibətlərin davamlı və sistemli inkişafına şərait yaratmışdır. 2015-ci ildə imzalanmış Strateji tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə isə əlaqələrin məzmununu daha da zənginləşdirərək siyasi dialoqu yeni mərhələyə çıxarmışdır.

İkitərəfli münasibətlərin möhkəmlənməsində yüksək səviyyəli səfərlərin xüsusi rolu olub. Həm Azərbaycan, həm də Çexiya rəhbərlərinin qarşılıqlı səfərləri siyasi dialoqun sabit və davamlı xarakter aldığını göstərir. Bununla yanaşı, parlamentlərarası əməkdaşlıq, hökumətlərarası komissiyalar və müxtəlif sahələr üzrə əlaqələrin inkişafı münasibətləri daha da gücləndirib. 2011-ci ildə yaradılan birgə hökumətlərarası komissiya iqtisadi və texniki əməkdaşlığın koordinasiyasında mühüm platforma rolunu oynayır.

Son səfər də məhz bu möhkəm təməl üzərində baş tutaraq tərəflər arasında əlaqələrin strateji xarakter daşıdığını bir daha təsdiqlədi. Aparılan müzakirələr və əldə olunan razılaşmalar göstərdi ki, əməkdaşlıq artıq geniş spektri əhatə edir və siyasi dialoqdan əlavə iqtisadiyyat, enerji, sənaye və təhlükəsizlik kimi sahələri də özündə birləşdirir. Bu baxımdan tərəflər arasında fəal siyasi dialoqun mövcudluğu xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

İqtisadi əməkdaşlıq münasibətlərin əsas istiqamətlərindən biridir. Çexiya Azərbaycanın Avropada önəmli ticarət tərəfdaşları sırasında yer alır. Eyni zamanda, Azərbaycan Çexiya üçün mühüm enerji təminatçılarından biri kimi çıxış edir. Ticarət dövriyyəsində enerji məhsullarının üstünlük təşkil etməsinə baxmayaraq, tərəflər iqtisadi əlaqələrin daha balanslı şəkildə inkişaf etdirilməsində maraqlıdır. Bu da qeyri-neft sektorunda əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni imkanlar yaradır.

Son illərdə əməkdaşlığın yeni sahələr üzrə genişlənməsi də diqqət çəkir. Xüsusilə müdafiə sənayesi və təhlükəsizlik istiqamətində əlaqələrin inkişafı müşahidə olunur. 2026-cı ildə hərbi əməkdaşlıq planının imzalanması və birgə layihələrin müzakirəsi bu sahədə tərəfdaşlığın dərinləşdiyini göstərir. Çexiyanın sənaye və texnoloji imkanları ilə Azərbaycanın regional mövqeyinin uyğunlaşdırılması isə qarşılıqlı faydalı perspektivlər yaradır.

Çexiya Baş nazirinin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasındakı münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirdi. Əməkdaşlıq artıq yalnız mövcud layihələrlə məhdudlaşmır, eyni zamanda yeni istiqamətləri əhatə edərək daha geniş siyasi və iqtisadi məzmun qazanır. Qarşılıqlı etimad və siyasi iradə isə bu münasibətlərin gələcək inkişafının əsas dayağı olaraq qalır.

Elvin Əliyev

YAP Babək rayon təşkilatı sədrinin müavini