Enerji diplomatiyasının mərkəzində İtaliya faktoru - ŞƏRH

2026-cı il mayın 4-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə İtaliya Respublikası Nazirlər Şurasının sədri Ciorgia Meloni arasında Bakıda keçirilən görüş və verilən bəyanatlar iki ölkə arasında əməkdaşlığın mahiyyətini bir daha aydın şəkildə ortaya qoydu. Bu səfər təkcə diplomatik münasibətlərin davamı deyil, həm də enerji və geosiyasi tərəfdaşlığın yeni mərhələsinin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər.

Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi vurğulanan məqam İtaliya bazarının Azərbaycan üçün həm neft, həm də qaz ixracında birinci dərəcəli əhəmiyyətə malik olması idi. Bu vurğu təsadüfi deyil. Çünki uzun illərdir ki, İtaliya Azərbaycanın enerji resurslarının Avropaya çıxışında əsas ünvanlardan biri kimi çıxış edir. Azərbaycan nefti və qazı üçün İtaliya ən böyük ixrac bazarlarından biridir, sabit və etibarlı tərəfdaşdır. İtaliya həm də Avropaya enerji axınının əsas qovşaqlarından biridir. Bu reallıq Azərbaycanın enerji siyasətinin düzgün qurulduğunu və uzunmüddətli strateji yanaşmaya əsaslandığını bir daha təsdiqləyir.

Azərbaycan ilə İtaliya arasında enerji əməkdaşlığının əsas sütunlarından biri Cənub Qaz Dəhlizi hesab olunur. Bu nəhəng layihə vasitəsilə Azərbaycan qazı Avropaya, xüsusilə də İtaliya bazarına çatdırılır. Bu əməkdaşlıq Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir, alternativ enerji mənbələrinin şaxələndirilməsini təmin edir və Azərbaycanın qlobal enerji bazarındakı mövqeyini gücləndirir. Məhz bu səbəbdən İtaliya ilə tərəfdaşlıq Azərbaycanın xarici iqtisadi siyasətində prioritet istiqamətlərdən biri kimi çıxış edir.

Ciorgia Meloninin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasında siyasi dialoqun yüksək səviyyədə olduğunu nümayiş etdirdi. Görüş zamanı tərəflər yalnız enerji sahəsini deyil, eyni zamanda nəqliyyat və logistika, sənaye və investisiya, regional təhlükəsizlik kimi məsələləri də geniş şəkildə müzakirə etdilər. Bu isə onu göstərir ki, Azərbaycan–İtaliya münasibətləri artıq dar çərçivəli əməkdaşlıq deyil, çoxşaxəli strateji tərəfdaşlıq modelinə çevrilib.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyi də xüsusi qeyd olundu. Bu gün dünya enerji bazarında sabitlik və etibarlılıq ən mühüm amillərdən biridir. Azərbaycan isə uzunmüddətli müqavilələrə sadiqliyi, sabit enerji təchizatı və siyasi etibarlılığı ilə seçilən ölkələrdəndir. İtaliya kimi böyük iqtisadiyyatın Azərbaycanla əməkdaşlığa xüsusi önəm verməsi də məhz bu etimadın göstəricisidir.

Görüş zamanı regional məsələlər də diqqət mərkəzində oldu. Azərbaycanın sülh gündəliyi və Cənubi Qafqazda sabitliyin təmin olunması istiqamətində atdığı addımlar İtaliya tərəfindən dəstəkləndi. Bu isə əməkdaşlığın yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi və təhlükəsizlik aspektlərini əhatə etdiyini göstərir.

Ciorgia Meloninin Bakıya səfəri və Prezident İlham Əliyevin verdiyi bəyanat bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan–İtaliya münasibətləri yeni mərhələyə qədəm qoyub. Ən önəmlisi isə odur ki, bu münasibətlər qarşılıqlı maraqlara və etimada əsaslanır. Məhz bu amillər Azərbaycan ilə İtaliya arasında tərəfdaşlığın uzunmüddətli və dayanıqlı olacağını təmin edir.

Sevinc Xəlilova

YAP Samux rayon təşkilatının sədr müavini