Azərbaycan Respublikası ilə İtaliya Respublikası arasında ikitərəfli münasibətlər tarixi köklərə, qarşılıqlı maraqlara və müasir dövrdə strateji əməkdaşlığa əsaslanan dinamik inkişaf yolu keçmişdir. Bu münasibətlər həm siyasi, həm iqtisadi, həm də mədəni-humanitar sahələrdə davamlı şəkildə genişlənməkdədir.
Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra İtaliya ilə diplomatik əlaqələrin qurulması mühüm addım oldu. 1992-ci ildə İtaliya Respublikası Azərbaycanın müstəqilliyini tanımış və həmin ildəcə diplomatik münasibətlər rəsmən təsis edilmişdir. Bu dövrdən etibarən iki ölkə arasında siyasi dialoq tədricən inkişaf etməyə başlamış, qarşılıqlı səfərlər və beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlıq genişlənmişdir.
2000-ci illərdən etibarən Azərbaycan-İtaliya münasibətləri yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. Xüsusilə yüksək səviyyəli dövlət və hökumət nümayəndələrinin qarşılıqlı səfərləri əlaqələrin dərinləşməsində mühüm rol oynamışdır. Bu səfərlər çərçivəsində müxtəlif sahələri əhatə edən əməkdaşlıq sazişləri imzalanmış, hüquqi baza möhkəmləndirilmişdir. İtaliya Azərbaycanın Avropada əsas tərəfdaşlarından birinə çevrilmişdir.
İqtisadi sahədə əməkdaşlıq Azərbaycan-İtaliya münasibətlərinin əsas sütunlarından biridir. İtaliya uzun illərdir ki, Azərbaycanın ən böyük ticarət tərəfdaşlarından biri olaraq qalır. Xüsusilə enerji sahəsində əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan qazının Avropaya nəqlində mühüm rol oynayan Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi çərçivəsində İtaliya əsas son məntəqələrdən biridir. Bu layihə Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasına, eyni zamanda Azərbaycanın enerji resurslarının şaxələndirilmiş bazarlara çıxarılmasına xidmət edir.
Enerji sahəsində əməkdaşlıqda İtaliyanın aparıcı şirkətləri də fəal iştirak edir. Azərbaycanın neft-qaz sektorunda İtaliya şirkətləri ilə uğurlu əməkdaşlıq həyata keçirilir. Bununla yanaşı, qeyri-neft sektorunda da əməkdaşlıq genişlənməkdədir. İnfrastruktur, tikinti, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat və sənaye sahələrində birgə layihələr həyata keçirilir.
Siyasi sahədə Azərbaycan və İtaliya arasında qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibətlər mövcuddur. İki ölkə beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də bir-birini dəstəkləyir. Parlamentlərarası əməkdaşlıq da inkişaf etmişdir və bu, qanunvericilik təcrübəsinin mübadiləsinə imkan yaradır.
Mədəni-humanitar sahədə əlaqələr də diqqətəlayiqdir. Azərbaycan mədəniyyəti İtaliyada, İtaliya mədəniyyəti isə Azərbaycanda müxtəlif tədbirlər, sərgilər, konsertlər və festivallar vasitəsilə təbliğ olunur. Təhsil sahəsində əməkdaşlıq çərçivəsində tələbə mübadiləsi proqramları həyata keçirilir, Azərbaycanlı tələbələr İtaliyanın nüfuzlu universitetlərində təhsil alırlar.
Son illərdə Azərbaycan və İtaliya arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətləri daha da möhkəmlənmişdir. İki ölkə arasında imzalanmış strateji tərəfdaşlığa dair sənədlər əməkdaşlığın yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Bu münasibətlər qarşılıqlı hörmət, bərabərlik və ortaq maraqlar prinsiplərinə əsaslanır.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan Respublikası ilə İtaliya Respublikası arasında münasibətlər keçmişdən bu günə qədər davamlı inkişaf yolu keçərək geniş və çoxşaxəli əməkdaşlıq səviyyəsinə çatmışdır. Mövcud potensial və qarşılıqlı maraqlar bu əlaqələrin gələcəkdə daha da dərinləşəcəyini və yeni sahələri əhatə edəcəyini göstərir.
Əmir Babayev
YAP Şərur rayonn təşkilatının sədri