Azərbaycan və İtaliya arasında ikitərəfli münasibətlər - ŞƏRH

Azərbaycan və İtaliya arasındakı əlaqələr bu gün sadəcə iki dövlətin tərəfdaşlığı deyil, həm də Avropanın bütöv bir regionla qurduğu ən etibarlı körpülərdən biridir. İki ölkə arasındakı münasibətlər illər ərzində sınaqlardan keçərək bu gün ən yüksək səviyyəyə – strateji tərəfdaşlıq mərhələsinə yüksəlib. Bu əlaqələrin təməlində qarşılıqlı etimad, iqtisadi maraqlar və mədəni yaxınlıq dayanır.

İqtisadi müstəvidə İtaliya Azərbaycanın Avropa İttifaqı məkanında ən böyük ticarət tərəfdaşıdır. Bu tərəfdaşlığın mərkəzində isə şübhəsiz ki, enerji sektoru dayanır. Azərbaycanın təbii qazını Avropaya çatdıran Cənub Qaz Dəhlizi və onun son nöqtəsi olan Trans-Adriatik Boru Kəməri (TAP) İtaliyanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında həlledici rol oynayır. Lakin bu əməkdaşlıq təkcə neft və qazla məhdudlaşmır; hazırda tərəflər Xəzər dənizinin potensialından istifadə edərək Avropaya "yaşıl enerji" nəql etmək kimi böyük layihələr üzərində işləyirlər. Bu da münasibətlərin gələcəyə və ekoloji hədəflərə yönəldiyini göstərir.

Digər tərəfdən, İtaliya şirkətləri Azərbaycan iqtisadiyyatının qeyri-neft sektorunda, xüsusən kənd təsərrüfatı, sənaye və dizayn sahələrində fəal iştirak edirlər. Xüsusilə vurğulamaq lazımdır ki, Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinin bərpasında, Şuşa və Ağdam kimi şəhərlərin yenidən qurulmasında, infrastruktur layihələrində və mədəni irsin bərpasında İtaliya şirkətləri ilk sıralarda yer alır. Bu, İtaliyanın Azərbaycana təkcə iqtisadi tərəfdaş kimi deyil, həm də çətin anlarda regional sülhü dəstəkləyən mənəvi bir dost kimi yanaşdığının sübutudur.

Siyasi müstəvidə İtaliya hər zaman Cənubi Qafqazda balanslı, obyektiv və sülh tərəfdarı olan bir mövqe nümayiş etdirib. Bu yanaşma Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasındakı dialoqun daha sağlam mühitdə inkişaf etməsinə kömək edir. İki ölkə rəhbərinin mütəmadi görüşləri və imzalanan strateji sənədlər bu əlaqələrin hüquqi bazasını daha da möhkəmləndirir.

Münasibətlərin ən gözəl tərəflərindən biri də onun humanitar və elmi sahəyə köçürülməsidir. Bakıda fəaliyyət göstərən İtaliya-Azərbaycan Universiteti iki xalqın gənclərini, elmini və mədəniyyətini birləşdirən ortaq bir gələcək layihəsidir. Eyni zamanda, Heydər Əliyev Fondunun İtaliyanın tarixi və mədəni abidələrinin bərpasında göstərdiyi dəstək xalqlar arasında mənəvi bağları daha da gücləndirir.

Yekun olaraq qeyd edə bilərik ki, Azərbaycan-İtaliya münasibətləri müasir beynəlxalq əlaqələrin ən uğurlu modellərindən biridir. Bu əlaqələr həm Azərbaycanın iqtisadiyyatının şaxələnməsinə, həm də İtaliyanın strateji resurslara çıxışına xidmət etməklə hər iki tərəf üçün böyük qazanclar gətirir və gələcəyə doğru inamla irəliləyir.

Kərimli Elvin

Yap Ordubad rayon təşkilatının əməkdaşı