Köhnə dostluğun yeni zirvəsi - ŞƏRH

Dünya siyasətində bəzi tərəfdaşlıqlar var ki, onlar sadəcə sənədlərlə deyil, real işlərlə özünü təsdiqləyir. Azərbaycan və İtaliya arasındakı əlaqələr məhz belə bir nümunədir. 2026-cı il mayın 4-də İtaliya Respublikası Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloninin Bakıya səfəri bu münasibətlərin artıq yeni, daha yüksək bir mərhələyə qədəm qoyduğunun bariz göstəricisi oldu. Prezident İlham Əliyev öz bəyanatında xüsusi bir məqamı vurğuladı: Ölkələrimiz arasında strateji tərəfdaşlığa dair iki mühüm bəyannamə imzalanmışdır.2014-cü il: Bu, əlaqələrin gələcəyi üçün atılan ilk böyük təməl idi.

2020-ci il: Bu bəyannamə isə tərəfdaşlığımızı "çoxşaxəli" statusuna qaldırdı. Bu sənədlər sadəcə kağız parçası deyil, iki ölkənin bir-birinə olan etimadının rəsmi möhürüdür. Prezidentin qeyd etdiyi kimi, bu sənədlər bu gün real həyatda öz əksini tapır.Azərbaycan və İtaliya arasındakı əməkdaşlığın ən güclü sütunu energetikadır. Hazırda Azərbaycan İtaliyanın həm neft, həm də qaz təchizatında ikinci yerdə qərarlaşıb. Ötən ilin rəqəmləri hər şeyi deyir: Azərbaycanın ixrac etdiyi 25 milyard kubmetr qazın 9,5 milyard kubmetri məhz İtaliya bazarına yönəldilib. Bu, təkcə ticarət deyil, həm də İtaliyanın və bütövlükdə Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verilən strateji dəstəkdir. Görüşdə TAP (Trans-Adriatik Boru Kəməri) layihəsinin genişləndirilməsi məsələsi də diqqət mərkəzində oldu ki, bu da gələcəkdə daha çox qazın İtaliyaya çatdırılması deməkdir.

İtaliya Azərbaycanın bir nömrəli ticarət tərəfdaşıdır. Ötən il ölkələrimiz arasındakı ticarət dövriyyəsi 12 milyard dollara yaxın olub. Lakin bu əməkdaşlıq təkcə Bakı ilə məhdudlaşmır. İşğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda İtaliya şirkətləri ən fəal iştirakçılardır. İstər yeni şəhərlərin dizaynı, istərsə də infrastruktur və muzeylərin qurulmasında italyan mütəxəssislərin imzası var. Bu, İtaliyanın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və apardığı bərpa işlərinə olan böyük dəstəyinin ifadəsidir.

2026-cı il görüşünün ən maraqlı məqamlarından biri hərbi-texniki və aerokosmik sahədə əməkdaşlıq planları oldu. Prezident İlham Əliyev və xanım Meloni müdafiə sənayesi, dəniz təhlükəsizliyi və qabaqcıl texnologiyalar sahəsində birgə layihələrin icrasını müzakirə etdilər. Bu o deməkdir ki, Azərbaycan və İtaliya artıq təkcə enerji tərəfdaşı deyil, həm də təhlükəsizlik sahəsində strateji müttəfiqlərə çevrilirlər.

Dostluğun ən gözəl tərəfi isə insani bağlardır. Bakıda fəaliyyət göstərən İtaliya-Azərbaycan Universiteti bu bağların ən bariz nümunəsidir. Artıq orada 500-dən çox tələbə təhsil alır. Prezidentin qeyd etdiyi kimi, bu gənclər gələcəkdə hər iki ölkənin mütəxəssisi və bir-birimizin "səfirləri" olacaqlar.

Ciorcia Meloninin bu səfəri və 13 illik fasilədən sonra İtaliya Baş nazirinin Bakıya gəlişi münasibətlərimizdəki "keyfiyyət sıçrayışını" təsdiqlədi. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bu xarici siyasət kursu göstərir ki, Azərbaycan Avropa üçün əvəzolunmaz və etibarlı tərəfdaşdır. 2014 və 2020-ci il bəyannamələrinin ruhuna uyğun olaraq, bu tərəfdaşlıq hər iki xalqın rifahına və regionun sabitliyinə xidmət etməyə davam edəcək.

Asim Quliyev

YAP Şahbuz rayon təşkilatının əməkdaşı