Azərbaycan–İtaliya strateji tərəfdaşlığı: siyasi və enerji əlaqələrinin yeni mərhələsi - ŞƏRH

İlham Əliyev və Giorgia Meloni arasında keçirilən görüş iki ölkə münasibətlərinin dərin və çoxşaxəli xarakter daşıdığını bir daha nümayiş etdirdi. Azərbaycan ilə İtaliya arasında əlaqələr artıq uzun illərdir ki, strateji tərəfdaşlıq səviyyəsində inkişaf edir. 2014 və 2020-ci illərdə imzalanmış sənədlər bu münasibətlərin hüquqi və siyasi əsasını təşkil edir və bu gün də praktik müstəvidə öz təsdiqini tapır.

Bu səfərin xüsusi əhəmiyyət kəsb edən məqamlarından biri İtaliya Baş nazirinin regiondakı balanslı diplomatik yanaşması oldu. Onun əvvəlcə Ermənistan səfər edib daha sonra Azərbaycana gəlməsi, regionda əməkdaşlıq və qarşılıqlı hörmət prinsipinin ön plana çıxdığını göstərir. Bu addım Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasının və etibarlı tərəfdaş kimi qəbul edilməsinin göstəricisidir.

İki ölkə arasında siyasi münasibətlər ən yüksək səviyyədə qurulub. Dövlət başçıları və hökumət rəhbərləri arasında mütəmadi görüşlər, beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı dəstək bu əlaqələrin davamlılığını təmin edir. Siyasi dialoq paralel olaraq iqtisadi əməkdaşlıqla möhkəmlənir.

Enerji sahəsi Azərbaycan–İtaliya əlaqələrinin əsas sütunlarından biridir. Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır və İtaliya bu sahədə əsas tərəfdaşlardan biridir. Azərbaycan qazının Avropaya çatdırılmasında mühüm rol oynayan Trans Adriatic Pipeline (TAP) layihəsi bu əməkdaşlığın konkret nümunəsidir. Bu layihə vasitəsilə Azərbaycan qazı birbaşa İtaliya bazarına çatdırılır.

Son illərdə Azərbaycan tərəfindən ixrac edilən təbii qazın əhəmiyyətli hissəsi məhz İtaliyaya yönəlib. Statistik göstəricilər də bunu təsdiq edir: 25 milyard kubmetr qaz ixracının təxminən 9,5 milyardı İtaliya bazarına göndərilib. Bu isə İtaliyanın Azərbaycanın enerji siyasətində xüsusi yer tutduğunu göstərir.

Görüş zamanı enerji əməkdaşlığının genişləndirilməsi məsələsi də müzakirə edilib. Xüsusilə TAP layihəsinin genişləndirilməsi və ötürmə qabiliyyətinin artırılması gələcək üçün prioritet istiqamət kimi müəyyən olunub. Bu addımlar Avropanın enerji təhlükəsizliyinə də müsbət təsir göstərəcək.

Eyni zamanda neft sektorunda da Azərbaycan İtaliya üçün mühüm təchizatçılardan biridir. Bu sahədə uzunmüddətli müqavilələr və etibarlı tərəfdaşlıq münasibətləri mövcuddur. Enerji əməkdaşlığı təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Bütün bu faktorlar göstərir ki, Azərbaycan–İtaliya əlaqələri yalnız ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində deyil, həm də regional və qlobal miqyasda mühüm rol oynayır. Bu əməkdaşlıq modeli qarşılıqlı fayda, etimad və uzunmüddətli strateji baxış üzərində qurulub.

Rövşən Qasımov,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının məsləhətçisi