Azərbaycanın Avropa siyasi məkanında mövqeyini daha geniş anlamaq üçün təkcə 4 may tarixində keçirilən videobağlantıya deyil, ondan əvvəlki illərdə baş verən proseslərə diqqət yetirmək lazımdır. Son onillikdə Cənubi Qafqazda baş verən hadisələr, münaqişələrin gedişi, sülh təşəbbüsləri və Avropa İttifaqı ilə münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın beynəlxalq siyasətdə mövqeyini gücləndirdi. Bu fon üzərində İlham Əliyevin çıxışı daha geniş mənada regionun gələcək siyasi nizamını müəyyənləşdirən bir addım kimi görünür.
Azərbaycanın Avropa ilə münasibətləri enerji əməkdaşlığı ilə başlayaraq strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldi. Xüsusilə “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsi Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynadı və Azərbaycanın Avropa üçün etibarlı tərəfdaş olduğunu sübut etdi. Bununla yanaşı, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizləri ölkəni Avropa ilə Asiya arasında körpüyə çevirdi. Bu layihələr Azərbaycanın Avropa siyasi məkanında nüfuzunu artırmaqla yanaşı, regionun geosiyasi əhəmiyyətini də yüksəltdi.
Avropa Siyasi Birliyi isə Azərbaycanın bu mövqeyini daha da möhkəmləndirən platforma oldu. Bu birlik Avropa İttifaqına üzv olmayan dövlətlərə də siyasi dialoq imkanı yaradır və regional sabitlik üçün mühüm vasitədir. Azərbaycanın bu platformada fəal iştirakı, ölkənin Avropa ilə siyasi inteqrasiyasını gücləndirməklə yanaşı, Cənubi Qafqazda sülh və əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açır.
Ermənistanın 2028-ci ildə zirvə görüşünün Azərbaycanda keçirilməsini dəstəkləməsi, illərlə davam edən gərginlikdən sonra yeni bir siyasi yanaşmanın formalaşdığını göstərir. Bu, təkcə iki ölkə arasında münasibətlərin yumşalması deyil, həm də Avropa İttifaqının regionda sabitlik təşəbbüslərinə verdiyi dəstəyin nəticəsi kimi dəyərləndirilə bilər. Azərbaycanın ev sahibliyi edəcəyi zirvə görüşü, ölkənin beynəlxalq nüfuzunu artıracaq, Avropa ilə siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələrin genişlənməsinə təkan verəcək.
Bu hadisəni yalnız bir tarixi günlə məhdudlaşdırmaq olmaz. Əslində, 4 may çıxışı Azərbaycanın uzunmüddətli strategiyasının bir hissəsidir. Bu strategiya ölkənin regional liderlik mövqeyini möhkəmləndirmək, Avropa ilə əməkdaşlığı dərinləşdirmək və Cənubi Qafqazda sülhün bərqərar olmasına töhfə vermək məqsədi daşıyır. Zirvə görüşünün Bakıda keçirilməsi, Azərbaycanın Avropa siyasi məkanında daha güclü təmsil olunmasına, yeni diplomatik imkanların açılmasına və regionun strateji əhəmiyyətinin artmasına xidmət edəcək.
Səbinə Əliyeva
YAP Ordubad rayon təşkilatının məsləhətçisi