Azərbaycanın sülh strategiyası Prezident İlham Əliyevin çıxışında bir daha öz əksini tapdı

Prezident İlham Əliyevin Ermənistanın paytaxtı İrəvanda keçirilən “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısında videobağlantı vasitəsilə etdiyi çıxış həm regional, həm də beynəlxalq siyasi gündəmdə diqqətlə izlənilən mühüm hadisə oldu. Dövlət başçısının çıxışı təkcə diplomatik bəyanat kimi deyil, postmünaqişə dövründə Cənubi Qafqazda formalaşan yeni siyasi reallığın, Azərbaycanın sülh strategiyasının və müstəqil xarici siyasət kursunun aydın təqdimatı kimi qiymətləndirilə bilər. Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın artıq öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam şəkildə təmin etdiyini vurğulayaraq regionda yeni mərhələnin başlandığını diqqətə çatdırdı. Dövlət başçısı bildirdi ki, Azərbaycan müharibədən sonra revanşist ritorika və qarşıdurma siyasəti deyil, əməkdaşlıq, iqtisadi inteqrasiya, nəqliyyat bağlantıları və qarşılıqlı etimad üzərində qurulan yeni gündəlik irəli sürür. Bu yanaşma qalib dövlətin öz siyasi üstünlüyünü regionun inkişaf modelinə çevirmək bacarığını nümayiş etdirir. Uzun illər qarşıdurma şəraitində yaşamış Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması istiqamətində əldə olunan nəticələr də çıxışın əsas məqamlarından biri idi. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, artıq tərəflər arasında sülhün real nəticələri müşahidə olunur. Azərbaycanın ərazisi vasitəsilə Ermənistana 28 min ton yük daşınması, eləcə də 12 min ton neft məhsulunun – benzin və dizelin ixrac olunması regionda iqtisadi əlaqələrin bərpasının göstəricisidir. Uzun illər blokada və qarşıdurma fonunda mövcud olmuş münasibətlərin iqtisadi əməkdaşlıq mərhələsinə keçməsi sülh prosesinin praktik müstəvidə irəlilədiyini göstərir. Dövlət başçısı çıxışında qeyd etdi ki, Azərbaycan sülh müqaviləsinin imzalanmasını və regionda davamlı sabitliyin təmin olunmasını strateji prioritet hesab edir. Bu baxımdan qarşılıqlı şəkildə dövlət sərhədlərinin tanınması, suverenliyə hörmət və beynəlxalq hüquq prinsiplərinə əməl olunması əsas şərt kimi təqdim edildi. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, artıq Cənubi Qafqaz münaqişə məkanı deyil, əməkdaşlıq platformasına çevrilmək potensialına malikdir.
Çıxış zamanı diqqət çəkən mühüm məqamlardan biri də Ermənistanın 2028-ci ildə “Avropa Siyasi Birliyi” Zirvə toplantısının Azərbaycanda keçirilməsini dəstəkləməsi ilə bağlı fikir oldu. Eyni zamanda Bakı və İrəvanda qarşılıqlı əsasda gələcək zirvə görüşlərinin təşkili ilə bağlı razılaşmalar regionda etimad mühitinin formalaşdığını göstərən mühüm siyasi mesaj kimi qiymətləndirilir. Bu, tərəflər arasında dialoqun davamlı xarakter aldığını və siyasi münasibətlərin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Prezident İlham Əliyev çıxışında regional nəqliyyat və logistika layihələrinin əhəmiyyətinə də toxundu. Xüsusilə Azərbaycanın Naxçıvanla birbaşa bağlantısının təmin olunmasının Orta Dəhliz layihəsinin mühüm elementi olduğu vurğulandı. Bu proses yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütövlükdə region üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradır və Cənubi Qafqazın qlobal nəqliyyat marşrutlarındakı rolunu gücləndirir. Dövlət başçısının çıxışında Avropa institutlarına ünvanlanan mesajlar da xüsusi diqqət çəkdi. Prezident İlham Əliyev Avropa Parlamenti və AŞPA-nın son illərdə Azərbaycana münasibətdə nümayiş etdirdiyi selektiv və qərəzli yanaşmaları tənqid etdi. Xüsusilə Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü təmin etməsindən sonra qəbul edilən birtərəfli qətnamələrin regionda sülhə xidmət etmədiyi vurğulandı. Prezident qeyd etdi ki, vasitəçilik missiyası həyata keçirmək istəyən beynəlxalq qurumlar obyektiv, balanslı və beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqe nümayiş etdirməlidirlər. Əks halda bu cür yanaşmalar tərəflər arasında etimadı zəiflətməklə sülh prosesinə mənfi təsir göstərə bilər.
Son illərdə Avropa Parlamenti tərəfindən Azərbaycana qarşı qəbul olunmuş çoxsaylı qətnamələrin qeyd edilməsi də təsadüfi deyildi. Dövlət başçısının mesajı ondan ibarət idi ki, beynəlxalq münasibətlər sistemində ikili standartlar və selektiv yanaşmalar regionda davamlı sülhün qurulmasına mane olur. Azərbaycan isə bütün təzyiqlərə baxmayaraq, müstəqil və prinsipial siyasət yürütməyə davam edir.
Prezident İlham Əliyevin “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirvə toplantısındakı çıxışı Azərbaycanın müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində necə mövqe tutduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Azərbaycan bu gün yalnız hərbi-siyasi qələbə əldə etmiş dövlət kimi deyil, eyni zamanda sülh təşəbbüsləri ilə çıxış edən, regional əməkdaşlığı təşviq edən və milli maraqlarını qətiyyətlə qoruyan ölkə kimi çıxış edir.
Bütün bunlar göstərir ki, Cənubi Qafqazda artıq yeni geosiyasi reallıq formalaşıb. Bu reallığın əsas müəllifi olan Azərbaycan regionun gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirən əsas aktorlardan birinə çevrilib. Prezident İlham Əliyevin çıxışı isə həm regional dövlətlərə, həm də beynəlxalq siyasi mərkəzlərə ünvanlanmış aydın mesaj idi: Azərbaycan sülhə sadiqdir, lakin bu sülh yalnız qarşılıqlı hörmət, beynəlxalq hüquq və suverenlik prinsipləri əsasında mümkün ola bilər.

Namiq Əhmədov

YAP Xəzər rayon təşkilatının sədri