İrəvan sammitində səslənən mesajlar - ŞƏRH

Mayın 4-də İrəvan şəhərində keçirilən “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısı regionun siyasi gündəliyində mühüm hadisə kimi yadda qaldı. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tədbirə videobağlantı formatında qoşularaq geniş və məzmunlu çıxış etdi. Bu çıxış təkcə Azərbaycanın mövqeyini ifadə etməklə kifayətlənmədi, eyni zamanda regionda formalaşmaqda olan yeni reallıqları və sülh prosesinin konkret nəticələrini ortaya qoydu.

Prezident çıxışına təşəkkürlə başlayaraq “Avropa Siyasi Birliyi” platformasının əhəmiyyətini vurğuladı və gələcək Zirvə görüşlərindən birinin Azərbaycanda keçirilməsi ilə bağlı rəsmi dəvətini səsləndirdi. Bildirildi ki, 2028-ci ilin mayında keçiriləcək növbəti toplantıya ev sahibliyi etmək üçün Azərbaycanın namizədliyi artıq dəstəklənib. Bu, ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun artmasının göstəricisidir.

Çıxışın əsas hissəsi Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh prosesinin real nəticələrinə həsr olundu. Prezident qeyd etdi ki, tərəflər artıq bir müddətdir sülh şəraitində yaşayır və bu yeni mərhələyə uyğunlaşma prosesi gedir. Xüsusilə ötən ilin avqustunda Vaşinqtonda əldə olunmuş razılaşmalar və imzalanmış Birgə Bəyannamə regionda sabitliyin möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

İqtisadi və nəqliyyat sahəsində əldə olunan konkret nəticələr çıxışda xüsusi yer tutdu. Azərbaycan 1990-cı illərdən tətbiq etdiyi tranzit məhdudiyyətlərini birtərəfli qaydada aradan qaldırmış, bunun nəticəsində Ermənistan ərazisinə Azərbaycan üzərindən artıq 28 min ton yük daşınmışdır. Eyni zamanda, ilk dəfə olaraq Azərbaycanın neft məhsulları – benzin və dizel Ermənistana ixrac olunmağa başlanmış və artıq 12 min ton məhsul tədarük edilmişdir. Bu faktlar sülhün yalnız siyasi deyil, iqtisadi müstəvidə də real nəticələr verdiyini göstərir.

Bundan əlavə, regionda nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi istiqamətində mühüm layihələr həyata keçirilir. “Trampın Beynəlxalq Sülh və Rifah Marşrutu”nun reallaşması Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirəcək və eyni zamanda Orta Dəhlizin mühüm tərkib hissəsinə çevriləcəkdir. Bu layihə regionda iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsinə xidmət edir.

Prezident çıxışında İkinci Qarabağ müharibəsi-ndən sonra yaranmış reallıqlara da toxundu və Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü tam bərpa etdiyini vurğuladı. Qeyd edildi ki, ölkəmiz BMT Təhlükəsizlik Şurasının illərlə icra olunmayan qətnamələrini özü həyata keçirmişdir. Bununla yanaşı, bəzi Avropa institutlarının, xüsusilə parlament strukturlarının Azərbaycana qarşı qərəzli yanaşmaları tənqid edildi, ikili standartların qəbuledilməz olduğu bildirildi.

Prezident, xüsusilə Avropa Parlamenti və Avropa Şurası Parlament Assambleyası tərəfindən nümayiş etdirilən mövqelərə toxunaraq qeyd etdi ki, bu qurumlar sülh prosesinə dəstək vermək əvəzinə, bəzən əsassız və qərəzli qərarlarla çıxış edirlər. Bu isə regionda formalaşan müsbət dinamikanın kölgələnməsinə səbəb olur.

Çıxışın sonunda Prezident Nikol Paşinyan-ı Zirvə görüşünün keçirilməsi münasibətilə təbrik etdi və Azərbaycanın sülh gündəliyinə sadiqliyini bir daha bəyan etdi. Bu, ölkəmizin regionda uzunmüddətli sabitlik və əməkdaşlıq niyyətinin açıq ifadəsidir.

Sammitdə çıxış edən digər beynəlxalq liderlər də Azərbaycan ilə Ermənistan arasında əldə olunan irəliləyişləri müsbət qiymətləndirdilər. Antonio Koşta bu razılaşmanı “sülh hekayəsi” adlandırdı. Volodimir Zelenski hər iki ölkəyə davamlı sülh arzuladı. Kanadanın Baş naziri Mark Karni isə tərəqqini alqışladığını bildirdi.

Prezident İlham Əliyevin İrəvan sammitindəki çıxışı Azərbaycanın sülh siyasətinin konkret nəticələrə əsaslandığını nümayiş etdirdi. Bu çıxış regionda yeni əməkdaşlıq mərhələsinin başlanğıcını ifadə edir və gələcək münasibətlərin daha sabit, qarşılıqlı hörmət və fayda prinsipləri üzərində qurulacağına ümid yaradır.

Ayaz Novruzov

YAP Culfa rayon Camaldın kənd ərazi partiya təşkilatının sədri