Azərbaycan və İtaliya arasında çoxşaxəli əməkdaşlıq: siyasi dialoqdan iqtisadi tərəfdaşlığa - ŞƏRH

Azərbaycan ilə İtaliya arasında münasibətlər son illərdə sürətli inkişaf mərhələsinə qədəm qoyaraq siyasi, iqtisadi və humanitar sahələrdə strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlib. Prezident İlham Əliyev ilə İtaliya Respublikasının Nazirlər Şurasının sədri Ciorgia Meloni arasında keçirilən görüşlər və verilən bəyanatlar bir daha göstərir ki, Bakı ilə Roma arasında əməkdaşlıq təkcə qarşılıqlı maraqlara deyil, həm də uzunmüddətli etimada əsaslanır. Bu münasibətlər artıq regional çərçivəni aşaraq Avropa ilə Cənubi Qafqaz arasında mühüm tərəfdaşlıq modelinə çevrilməkdədir.

Azərbaycan və İtaliya arasında siyasi dialoq yüksək səviyyədə davam edir. Dövlət rəhbərlərinin qarşılıqlı səfərləri, beynəlxalq platformalarda davamlı təmaslar və imzalanan strateji sənədlər əlaqələrin dayanıqlı xarakter aldığını nümayiş etdirir. Xüsusilə son illərdə imzalanmış strateji tərəfdaşlıq haqqında bəyannamələr əməkdaşlığın institusional əsaslarını möhkəmləndirib. Bu sənədlər iki ölkənin enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi inkişaf, nəqliyyat və regional sabitlik məsələlərində ortaq mövqedən çıxış etdiyini göstərir.
İkitərəfli münasibətlərdə enerji sektoru xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan dövlətlərdən biri kimi çıxış edir və İtaliya bu əməkdaşlıqda əsas tərəfdaşlardan hesab olunur. Xəzər qazını Avropaya çatdıran Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi iki ölkə arasında strateji bağları daha da gücləndirib. Bu marşrut vasitəsilə İtaliya bazarına çatdırılan Azərbaycan qazı Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Enerji əməkdaşlığının genişləndirilməsi ilə bağlı aparılan danışıqlar isə gələcək illərdə tərəfdaşlığın daha böyük miqyas alacağını göstərir.
Ticarət əlaqələri də Azərbaycan–İtaliya münasibətlərinin əsas sütunlarından biridir. İtaliya uzun müddətdir Azərbaycanın ən iri ticarət tərəfdaşları sırasında yer alır. İki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin yüksək səviyyədə olması iqtisadi münasibətlərin intensiv inkişafını əks etdirir. Azərbaycanın enerji resursları, sənaye məhsulları və digər ixrac imkanları İtaliya bazarında böyük maraq doğurur. Eyni zamanda, İtaliya şirkətləri Azərbaycanda müxtəlif sahələrdə uğurla fəaliyyət göstərərək iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsinə töhfə verir.
Azərbaycanın investisiya siyasətində də İtaliya mühüm tərəfdaş kimi diqqət çəkir. Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun İtaliya iqtisadiyyatına yatırdığı sərmayələr tərəflər arasında qarşılıqlı etimadın göstəricisidir. Bu investisiyalar xüsusilə infrastruktur və maliyyə sektorunda əməkdaşlığın inkişafına xidmət edir. Gələcəkdə yeni investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi isə iqtisadi münasibətlərin daha da dərinləşməsinə imkan yaradacaq.
Son dövrlərdə əməkdaşlığın diqqət çəkən istiqamətlərindən biri də sənaye və müdafiə sahəsidir. Birgə istehsal layihələri, texnologiya transferi və innovativ həllərin tətbiqi bu istiqamətdə yeni imkanlar açır. Azərbaycanın iqtisadi potensialı ilə İtaliyanın qabaqcıl texnoloji təcrübəsinin birləşdirilməsi sənaye sahəsində müasir yanaşmaların formalaşmasına şərait yaradır. Bu əməkdaşlıq yalnız iqtisadi fayda deyil, həm də yeni texnologiyaların ölkəyə cəlb olunması baxımından əhəmiyyətlidir.
İtaliya şirkətləri Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində, xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpa və quruculuq işlərində fəal iştirak edirlər. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən layihələrdə xarici tərəfdaşların iştirakı Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq siyasətinin uğurlu nəticəsi kimi qiymətləndirilir. İtaliya şirkətlərinin bu bölgələrdə yol, infrastruktur, tikinti və digər layihələrə cəlb olunması münasibətlərin iqtisadi çərçivədən çıxaraq strateji xarakter aldığını göstərir.
Humanitar və təhsil sahəsində əməkdaşlıq da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İtaliya-Azərbaycan Universitetinin yaradılması iki ölkə arasında elm və təhsil əlaqələrinin inkişafında yeni mərhələ hesab olunur. Bu ali təhsil müəssisəsi gənclərin beynəlxalq standartlara uyğun təhsil almasına, müasir bilik və bacarıqlara yiyələnməsinə geniş imkan yaradır. Universitet çərçivəsində həyata keçirilən proqramlar tələbələrin həm akademik, həm də mədəni mübadilə baxımından inkişafına mühüm töhfə verir. Bu əməkdaşlıq gələcəkdə iki xalq arasında dostluq münasibətlərinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edəcək.
Azərbaycan ilə İtaliya arasında münasibətlər bu gün çoxşaxəli və strateji xarakter daşıyan əməkdaşlıq modelinə çevrilib. Siyasi dialoq, enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi tərəfdaşlıq, sənaye əməkdaşlığı və humanitar əlaqələr bu münasibətlərin əsas istiqamətlərini təşkil edir. Qarşılıqlı etimada əsaslanan bu tərəfdaşlıq gələcək illərdə daha da genişlənərək həm regional, həm də beynəlxalq səviyyədə mühüm rol oynamağa davam edəcəkdir.

İsa Məmmədov
YAP Babək rayon təşkilatının sədri