Bakı–Roma münasibətləri yeni iqtisadi və siyasi imkanlar yaradır - ŞƏRH

Azərbaycan ilə İtaliya arasında formalaşmış strateji tərəfdaşlıq münasibətləri son illərdə həm siyasi, həm iqtisadi, həm də enerji sahəsində mühüm inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Ciorgia Meloninin Azərbaycana rəsmi səfəri və səfər çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə keçirdiyi görüşlər iki ölkə arasında əməkdaşlığın yeni mərhələyə yüksəldiyini bir daha nümayiş etdirdi. Keçirilən həm təkbətək, həm də geniş tərkibli görüşlərdə regional təhlükəsizlik, enerji əməkdaşlığı, iqtisadi münasibətlər, nəqliyyat-logistika layihələri və gələcək strateji hədəflər ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparıldı. Görüşlərin yekununda verilən birgə bəyanatlar isə münasibətlərin yüksək siyasi etimada əsaslandığını açıq şəkildə ortaya qoydu.

Azərbaycan ilə İtaliya arasında münasibətlərin əsası qarşılıqlı hörmətə, etibarlı tərəfdaşlığa və ortaq maraqlara söykənir. Xüsusilə son onillikdə iki ölkə arasında imzalanmış strateji tərəfdaşlıq sənədləri əməkdaşlığın institusional əsaslarını daha da möhkəmləndirib. Bu sənədlər yalnız mövcud əlaqələrin inkişafına deyil, eyni zamanda gələcəkdə yeni layihələrin həyata keçirilməsinə də geniş imkanlar yaradıb. Azərbaycan və İtaliya arasındakı siyasi dialoq bu gün Avropa ilə Cənubi Qafqaz arasında mühüm əməkdaşlıq nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilir.
İqtisadi sahədə əlaqələrin dinamik inkişafı xüsusi diqqət çəkir. İki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin ildən-ilə artması iqtisadi əməkdaşlığın real nəticələrini nümayiş etdirir. İtaliya Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biri olmaqla yanaşı, Avropa məkanında ölkəmizin ən böyük iqtisadi tərəfdaşlarından hesab olunur. Enerji sektoru isə bu münasibətlərin əsas sütunlarından biri kimi çıxış edir. Azərbaycan uzun illərdir ki, Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında etibarlı tərəfdaş kimi mühüm rol oynayır. Bu baxımdan İtaliya Azərbaycan qazının Avropaya çatdırılmasında strateji əhəmiyyətə malik ölkələrdən biridir.
Xüsusilə Trans Adriatik Boru Kəməri (TAP) layihəsi Azərbaycan ilə İtaliya arasında enerji əməkdaşlığının ən mühüm uğurlarından hesab olunur. Bu layihə vasitəsilə Azərbaycan təbii qazı Avropa bazarına çatdırılır və qitənin enerji təhlükəsizliyinin şaxələndirilməsinə mühüm töhfə verir. Hazırda TAP-ın genişləndirilməsi istiqamətində aparılan müzakirələr gələcəkdə İtaliyaya ixrac edilən qazın həcminin daha da artırılacağını göstərir. Bu isə yalnız iqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun İtaliyaya yatırdığı investisiyalar, eləcə də çoxsaylı İtaliya şirkətlərinin ölkəmizdə fəaliyyət göstərməsi iqtisadi münasibətlərin qarşılıqlı maraqlar əsasında inkişaf etdiyini sübut edir. İtaliya şirkətləri Azərbaycanda sənaye, tikinti, infrastruktur və digər sahələrdə uğurla fəaliyyət göstərərək ölkəmizin iqtisadi inkişafına töhfə verirlər. Eyni zamanda işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında həyata keçirilən bərpa və yenidənqurma layihələrində də İtaliya şirkətlərinin iştirakı diqqət çəkir. Bu iştirak Azərbaycanın postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi böyük quruculuq prosesinə beynəlxalq dəstəyin göstəricisi kimi qiymətləndirilir.
İki ölkə arasında əməkdaşlıq artıq yalnız enerji və iqtisadiyyatla məhdudlaşmır. Son dövrlərdə müdafiə sənayesi, təhlükəsizlik texnologiyaları, nəqliyyat-logistika və humanitar sahələrdə də yeni əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunur. Azərbaycanın maliyyə və strateji imkanları ilə İtaliyanın yüksək texnoloji potensialının birləşdirilməsi gələcəkdə müdafiə sənayesi və hərbi-texniki sahədə mühüm layihələrin həyata keçirilməsinə şərait yarada bilər. Bu istiqamətdə əməkdaşlığın inkişafı regional təhlükəsizlik baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Ciorgia Meloni də çıxışında Azərbaycan ilə münasibətlərin yüksək səviyyədə inkişaf etdiyini vurğulayaraq, bu səfərin strateji tərəfdaşlığın növbəti mühüm mərhələsi olduğunu qeyd etdi. O, mürəkkəb beynəlxalq proseslərin yaşandığı bir dövrdə Azərbaycan ilə İtaliya arasında formalaşmış qarşılıqlı etimad münasibətlərinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını bildirdi. Baş nazir regional və qlobal təhlükəsizlik məsələlərində Azərbaycanı mühüm tərəfdaş kimi dəyərləndirərək enerji təhlükəsizliyi sahəsində ölkəmizin rolunu yüksək qiymətləndirdi.
Səfər çərçivəsində humanitar və diplomatik əməkdaşlıq məsələləri də diqqət mərkəzində oldu. İtaliya tərəfi müxtəlif regional böhranlar zamanı Azərbaycanın göstərdiyi humanitar və diplomatik dəstəyi xüsusi vurğuladı. Bu isə bir daha göstərir ki, Azərbaycan yalnız enerji sahəsində deyil, beynəlxalq humanitar əməkdaşlıq müstəvisində də etibarlı tərəfdaş kimi çıxış edir.
Azərbaycan–İtaliya münasibətləri bu gün özünün ən yüksək inkişaf mərhələlərindən birini yaşayır. Mövcud siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq, enerji tərəfdaşlığı və qarşılıqlı etimad gələcəkdə əlaqələrin daha da genişlənəcəyinə möhkəm zəmin yaradır. İki dost ölkə arasında formalaşmış strateji tərəfdaşlıq həm regionun inkişafına, həm də Avropanın enerji və təhlükəsizlik arxitekturasına mühüm töhfələr verməyə davam edəcək.

Elvin Əliyev
YAP Babək rayon təşkilatı sədrinin müavini