Sarsılmaz Azərbaycan İtaliya dostluğu - ŞƏRH

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərarası əməkdaşlığın keyfiyyəti təkcə iqtisadi mənfəətlərlə deyil, həm də siyasi sadiqlik və strateji hədəflərin üst-üstə düşməsi ilə ölçülür. Bu baxımdan, Azərbaycan Respublikası ilə İtaliya Respublikası arasındakı əlaqələr Cənubi Qafqaz və Aralıq dənizi hövzəsi arasında qurulmuş ən möhkəm körpülərdən biri hesab olunur. Uzun illərdir davam edən və zamanın sınağından keçərək strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksələn bu münasibətlər, bu gün həm Bakı, həm də Roma üçün regional sabitliyin və iqtisadi rifahın əsas sütununa çevrilmişdir.
​ İki ölkə arasındakı siyasi dialoqun yüksək səviyyədə olması təkcə diplomatik protokollarda deyil, həm də qlobal enerji təhlükəsizliyi və ərazi bütövlüyü kimi həssas məsələlərdə nümayiş etdirilən vahid mövqedə özünü büruzə verir. İtaliya Azərbaycanın Avropa İttifaqı məkanında ən yaxın dostu və ən böyük ticarət tərəfdaşı olmaqla yanaşı, həm də regionun yeni geosiyasi reallıqlarını dərindən dərk edən və dəstəkləyən strateji müttəfiqdir. Bu tərəfdaşlıq enerji xətlərindən mədəniyyət ocaqlarına, bərpa olunan quruculuq işlərindən təhsil layihələrinə qədər geniş bir spektri əhatə edərək, Avrasiya məkanında nümunəvi bir əməkdaşlıq modeli formalaşdırır.
Bu möhkəm siyasi təməl üzərində ucalan Azərbaycan-İtaliya münasibətlərinin mərkəzində hər iki tərəfin milli maraqlarının tam uzlaşması dayanır. Siyasi müstəvidə tərəflər arasındakı dialoq təkcə ikitərəfli formatla məhdudlaşmır, həm də beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində bir-birini dəstəkləyən prinsipial mövqelərlə xarakterizə olunur. İtaliya Azərbaycanın Avropanın enerji xəritəsindəki əvəzsiz rolunu hər zaman yüksək qiymətləndirmiş, ölkəmiz isə öz növbəsində İtaliyanı texnoloji və mədəni inkişafın mərkəzi kimi qəbul edərək, bir çox strateji layihələrin icrasında məhz italyan təcrübəsinə üstünlük vermişdir. Bu qarşılıqlı etimadın ən bariz nümunəsi kimi, Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirdiyi irimiqyaslı bərpa-quruculuq işlərində İtaliya şirkətlərinin "ağıllı şəhər" və enerji infrastrukturu layihələrində ön sıralarda yer almasını göstərmək olar.
​ İqtisadi əməkdaşlığın lokomotivini isə şübhəsiz ki, enerji sektoru təşkil edir. Cənub Qaz Dəhlizinin və onun mühüm tərkib hissəsi olan Trans-Adriatik Boru Kəmərinin (TAP) uğurla istismara verilməsi ilə bu münasibətlər keyfiyyətcə yeni bir mərhələyə qədəm qoymuşdur. Bu kəmər vasitəsilə Azərbaycan qazının birbaşa İtaliya bazarına çatdırılması təkcə ticari gəlir mənbəyi deyil, həm də İtaliyanın sənaye potensialının qorunması və enerji diversifikasiyasının təmin olunması baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır. Lakin tərəfdaşlığın əhatə dairəsi təkcə neft və qazla məhdudlaşmır; bu gün iki ölkə arasında kənd təsərrüfatı, toxuculuq sanayesi, yaşıl enerji və yüksək texnologiyalar sahəsində də yeni əməkdaşlıq imkanları araşdırılır. Bakıda təməli qoyulan İtaliya-Azərbaycan Universiteti isə bu çoxşaxəli əlaqələrin gələcəkdə daha da dərinləşməsi üçün güclü kadr və elmi potensial hazırlayan intellektual bir baza rolunu oynayır.
Azərbaycan və İtaliya arasındakı münasibətlər sadəcə iki dövlətin paytaxtları arasında qurulmuş diplomatik əlaqələr deyil, eyni zamanda ortaq dəyərlərə və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan bir dostluq nümunəsidir. Bu günə qədər qazanılmış uğurlar göstərir ki, siyasi iradə və iqtisadi potensial düzgün istiqamətləndirildikdə, hətta müxtəlif coğrafiyalarda yerləşən ölkələr belə qlobal miqyasda nümunəvi tərəfdaşlıq yarada bilər. Azərbaycanın enerji resursları ilə İtaliyanın sənaye və texnoloji gücünün birləşməsi hər iki tərəf üçün uzunmüddətli və dayanıqlı inkişaf vəd edir.
​ Gələcəyə baxdıqda, bu əlaqələrin təkcə mövcud layihələrlə məhdudlaşmayacağı, həm də yaşıl enerji keçidi, rəqəmsallaşma və humanitar sahələrdə yeni zirvələrə çatacağı şübhə doğurmur. Bakıda yüksələn İtaliya-Azərbaycan Universiteti və azad edilmiş torpaqlarda birlikdə atılan hər bir addım bu dostluğun gələcək nəsillərə ötürülən ən qiymətli mirasıdır. Beləliklə, Azərbaycan və İtaliya arasındakı strateji tərəfdaşlıq həm Cənubi Qafqazın, həm də Avropanın rifahına xidmət edən sarsılmaz bir körpü kimi öz əhəmiyyətini qorumağa və daha da möhkəmlənməyə davam edəcəkdir.
Türkanə Kərimova
YAP Babək rayon təşkilatının əməkdaşı