Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən siyasi proseslər fonunda Azərbaycanın tutduğu mövqe və həyata keçirdiyi diplomatik xətt ölkəmizin regional və qlobal miqyasda artan nüfuzunu bir daha nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il 4 may tarixində “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısında videobağlantı formatında etdiyi çıxış da məhz bu baxımdan mühüm siyasi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının çıxışı yalnız Azərbaycanın mövqeyini ifadə etmədi, eyni zamanda regionda formalaşan yeni siyasi reallıqları və sülh prosesinin gələcək istiqamətlərini də aydın şəkildə ortaya qoydu.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması istiqamətində atılan addımlardan geniş bəhs etdi. Dövlət başçısı vurğuladı ki, Ermənistan tərəfinin “Avropa Siyasi Birliyi”nin növbəti Zirvə görüşlərindən birinin 2028-ci ildə Azərbaycanda keçirilməsinə dəstək verməsi iki ölkə arasında yaranmaqda olan qarşılıqlı etimad mühitinin mühüm göstəricisidir. Bu məqam Azərbaycanın regionda sabitlik və əməkdaşlıq təşəbbüslərinin artıq beynəlxalq səviyyədə qəbul olunduğunu göstərir.
Prezident qeyd etdi ki, António Costa-nın Azərbaycana səfəri zamanı Zirvə toplantısında iştirak məsələsi ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb və onun videobağlantı vasitəsilə tədbirə qoşulması razılaşdırılıb. Eyni zamanda dövlət başçısı xatırlatdı ki, ötən il Tirana şəhərində keçirilən görüşlər zamanı António Costa və Ursula von der Leyen tərəfindən Ermənistanda keçiriləcək Zirvə görüşü ilə bağlı Azərbaycanın mövqeyi öyrənilmiş və Bakı bu təşəbbüsə müsbət yanaşmışdı. Bunun qarşılığında isə gələcək toplantılardan birinin Azərbaycanda keçirilməsi təklifi irəli sürülərək qəbul olunub. Bu yanaşma Azərbaycanın balanslı və konstruktiv diplomatiyasının göstəricisi kimi dəyərləndirilə bilər.
Prezident İlham Əliyev çıxışında sülh prosesinin artıq praktik nəticələr verməyə başladığını da xüsusi vurğuladı. Bildirildi ki, əldə olunmuş razılaşmalar nəticəsində Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Ermənistana on minlərlə ton yük daşınıb. Bu isə regionda iqtisadi və logistika əlaqələrinin tədricən bərpa olunduğunu göstərən mühüm amildir.
Dövlət başçısı diqqətə çatdırdı ki, ötən ilin avqust ayında Ağ Ev-də Azərbaycan və Ermənistan liderləri tərəfindən Birgə Bəyannamə imzalanıb və həmin sənədə Donald Trump şahid qismində imza atıb. Bununla yanaşı, iki ölkənin xarici işlər nazirləri tərəfindən sülh sazişinin mətninin paraflanması prosesin ciddi siyasi mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, Azərbaycan regionda davamlı sülhün təmin olunması naminə uzun illər ərzində Ermənistana tətbiq etdiyi tranzit məhdudiyyətlərini birtərəfli qaydada aradan qaldırıb. Bu addım həm humanitar, həm də iqtisadi münasibətlərin inkişafına zəmin yaradıb.
Çıxış zamanı Azərbaycanın ilk dəfə Ermənistana neft məhsulları ixrac etməyə başladığı da bildirildi. Benzin və dizel məhsullarının tədarükü iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin formalaşmağa başladığını göstərən mühüm nümunə kimi təqdim olundu. Bu isə regionda yeni əməkdaşlıq mərhələsinin başlanmasının real göstəricilərindən biri hesab olunur.
Prezident İlham Əliyev bəzi Avropa institutlarının Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinə yanaşmasında müşahidə olunan qərəzli mövqelərə də toxundu. Dövlət başçısı xüsusilə Avropa Parlamenti və Avropa Şurası Parlament Assambleyasının fəaliyyətində ikili standartların özünü açıq şəkildə göstərdiyini qeyd etdi. Bildirildi ki, Azərbaycan uzun illər ərzində Avropa Şurası çərçivəsində fəal əməkdaşlıq aparsa da, 2023-cü ildə Qarabağda separatizmin aradan qaldırılmasından sonra ölkəmizə qarşı qeyri-obyektiv münasibət sərgilənib.
Prezident vurğuladı ki, Azərbaycanın həyata keçirdiyi tədbirlər əslində BMT Təhlükəsizlik Şurasının illərlə icra edilməyən qətnamələrinin yerinə yetirilməsi idi. Buna baxmayaraq, bəzi beynəlxalq qurumların ölkəmizə qarşı əsassız ittihamlar irəli sürməsi qəbuledilməzdir. Dövlət başçısı Avropa Parlamentinin Azərbaycana qarşı ardıcıl şəkildə qərəzli qətnamələr qəbul etdiyini qeyd edərək bunun sülh prosesinə xidmət etmədiyini bildirdi.
Çıxışda həmçinin Milli Məclisin Avropa Parlamenti ilə əməkdaşlığın dayandırılması barədə qəbul etdiyi qərara da toxunuldu. Qeyd edildi ki, bu addım Avropa institutlarının qeyri-obyektiv münasibətinə verilən siyasi cavabdır və Azərbaycanın milli maraqlarını qorumaq prinsipinə əsaslanır.
Prezident İlham Əliyev çıxışının sonunda bir daha bəyan etdi ki, Azərbaycan regionda davamlı sülhün və sabitliyin təmin olunmasına sadiqdir. Dövlət başçısı Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanı Zirvə görüşünün Ermənistanda keçirilməsi münasibətilə təbrik edərək vurğuladı ki, qarşılıqlı siyasi iradə və konstruktiv dialoq davamlı sülhün əldə olunmasını mümkün edir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi siyasət regionda yeni əməkdaşlıq mühitinin formalaşmasına və uzunmüddətli sabitliyin təmin olunmasına xidmət edir.
Elvin Əliyev
YAP Babək rayon təşkilatı sədrinin müavini