Milli dövlətçilik tariximizin şərəf səhifəsi: Şərqin ilk demokratik respublikası - ŞƏRH

Azərbaycanın çoxəsrlik dövlətçilik tarixində 1918-ci il mayın 28-i xüsusi və müstəsna bir məqama malikdir. Məhz həmin gün xalqımız özünün azadlıq və müstəqillik mübarizəsini məntiqi sonluğa çatdıraraq Şərqdə, eləcə də müsəlman aləmində ilk demokratik respublikanın – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin əsasını qoydu. Bu tarixi addım təkcə milli kimliyimizin deyil, eyni zamanda bəşəri demokratik dəyərlərin İslam dünyasında ilk dəfə rəsmən tanınmasının təntənəsi idi.
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tarixi missiyasını yüksək qiymətləndirərək vurğulamışdır: “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması tarixi hadisə idi. Çünki ilk dəfə olaraq müsəlman aləmində demokratik respublika yaradılmışdı. Biz haqlı olaraq fəxr edirik ki, məhz Azərbaycan xalqı müsəlman aləmində ilk demokratik respublikanın yaradılmasının müəllifi olmuşdur.” Bu fikirlər Azərbaycan xalqının hələ ötən əsrin əvvəllərində mütərəqqi ideyalara, azadlıq prinsiplərinə və parlamentarizm ənənələrinə nə dərəcədə hazır olduğunu və bu dəyərlərə sahib çıxdığını bir daha sübut edir.
Məlumdur ki, bu müstəqillik asan başa gəlməmişdi. XX əsrin əvvəllərində dünyada baş verən qlobal geosiyasi dəyişikliklər, xüsusən də Rusiya imperiyasının süqutu regionda yeni bir reallıq yaratdı. Dövlətimizin başçısının qeyd etdiyi kimi: “Bizim müstəqillik təcrübəmiz XX əsrin əvvəlində də olmuşdur. O vaxt Rusiya imperiyasının dağılması nəticəsində Azərbaycan müstəqillik əldə etdi, Azərbaycan Demokratik Respublikası yaradıldı.” Yaranmış tarixi fürsətdən maksimum istifadə edən Azərbaycanın ziyalı oğulları, böyük siyasi xadimləri xalqın iradəsini ifadə edərək İstiqlal Bəyannaməsini imzaladılar.
Çətin siyasi şərait, daxili və xarici təzyiqlər, həmçinin resursların məhdudluğuna baxmayaraq, Cümhuriyyət hökuməti qısa müddətdə misilsiz islahatlara imza atdı. Prezident İlham Əliyevin Müstəqillik Günü ilə əlaqədar vurğuladığı kimi, “Xalq Cümhuriyyətinin ömrü uzun olmasa da, 23 ay ərzində çox böyük işlər görə bilmişdir.” Doğrudan da, cəmi 23 ay fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, Cümhuriyyət dövründə milli ordu yaradıldı, Azərbaycan dili dövlət dili elan olundu, ilk milli pul nişanları dövriyyəyə buraxıldı və Bakı Dövlət Universiteti qurularaq təhsilin inkişafına mühüm təkan verildi. Ən əsası isə, bir çox Qərb ölkələrindən daha əvvəl qadınlara seçki hüququnun verilməsi respublikanın demokratik mahiyyətinin ən parlaq göstəricisi idi.
Müasir müstəqil Azərbaycan Respublikası məhz Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tarixi və mənəvi varisidir. 1920-ci ildə süquta uğrayan müstəqilliyimiz, XX əsrin sonlarında – 1991-ci ildə yenidən bərpa olunarkən Cümhuriyyətin üçrəngli bayrağı, gerbi və himni milli dövlətçiliyimizin rəmzləri olaraq qəbul edildi. Bu tarixi irs hər bir azərbaycanlı üçün qürur mənbəyi və gələcək uğurlarımızın ən möhkəm təməlidir.
Nicat Ələkbərov
YAP Şahbuz rayon təşkilatının sədr müavini