28 May – Müstəqillik Günü

Tarixdə elə günlər vardır ki, həmin günlər yalnız təqvimdə qeyd olunan bir tarix deyil, bütöv bir xalqın taleyini, milli ruhunu və gələcəyə baxışını müəyyən edən dönüş nöqtəsinə çevrilir. Azərbaycan xalqı üçün 28 May məhz belə müqəddəs və böyük məna daşıyan tarixdir. 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması ilə xalqımız əsrlər boyu davam edən dövlətçilik ənənələrini yenidən bərpa etdi və bütün Şərq aləmində ilk demokratik parlamentli respublikanı qurdu. Bu hadisə yalnız Azərbaycanın deyil, bütövlükdə Şərqin siyasi tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı hesab olunur.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması xalqımızın milli azadlıq iradəsinin, yüksək siyasi düşüncəsinin və dövlət qurmaq bacarığının parlaq sübutu idi. Çox mürəkkəb siyasi vəziyyətdə, müharibələrin, imperiyaların dağılması prosesinin və regional qarşıdurmaların içərisində Azərbaycan ziyalıları xalqın gələcəyini düşünərək tarixi məsuliyyəti öz üzərlərinə götürdülər. Məhz onların uzaqgörənliyi və vətən sevgisi nəticəsində Azərbaycan tarixində yeni dövlətçilik səhifəsi açıldı.

1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qısa müddət mövcud olsa da, həyata keçirdiyi islahatlarla müasir dövlətçilik anlayışının əsasını formalaşdırdı. İlk növbədə demokratik idarəetmə sistemi quruldu. Parlament yaradıldı və burada müxtəlif millətlərin nümayəndələri təmsil olunurdu. Bu, o dövr üçün çox böyük siyasi yenilik idi. Çünki bir çox dövlətlərdə milli və dini ayrı-seçkilik hökm sürdüyü halda, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tolerantlıq və bərabərlik prinsiplərini əsas götürürdü.

Cümhuriyyətin ən mühüm nailiyyətlərindən biri insan hüquq və azadlıqlarına verilən yüksək dəyər idi. Xüsusilə qadınlara seçki hüququnun verilməsi tariximizin ən mühüm demokratik addımlarından biri hesab olunur. Maraqlıdır ki, həmin dövrdə bir çox inkişaf etmiş Avropa dövlətlərində qadınların səsvermə hüququ yox idi. Azərbaycan isə Şərqdə ilk dəfə qadınlara seçmək və seçilmək hüququ verdi. Bu fakt Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin nə qədər müasir düşüncəyə sahib olduğunu və dünya demokratiyasına uyğun addımlar atdığını göstərir.

Dövlət quruculuğu istiqamətində də mühüm addımlar atıldı. Milli ordu yaradıldı, Azərbaycan dili dövlət dili elan olundu, dövlət atributları qəbul edildi. Bayraq, gerb və himn milli dövlətçilik düşüncəsinin əsas simvollarına çevrildi. Üçrəngli bayrağımızın hər rəngi xüsusi məna daşıyırdı: mavi türkçülüyü, qırmızı müasirliyi və inkişafı, yaşıl isə İslam mədəniyyətinə bağlılığı ifadə edirdi. Bu bayraq xalqımızın milli kimliyini və ideallarını özündə birləşdirən müqəddəs rəmzə çevrildi.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qarşısında çox ciddi problemlər var idi. Həm daxili çətinliklər, həm iqtisadi böhran, həm də xarici təzyiqlər yeni yaranmış dövlət üçün böyük təhlükələr yaradırdı. Buna baxmayaraq Cümhuriyyət rəhbərləri xalqın maraqlarını qorumağa çalışır, dövlətin möhkəmləndirilməsi üçün mühüm addımlar atırdılar. Təəssüf ki, 1920-ci ildə bolşevik işğalı nəticəsində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin fəaliyyəti dayandırıldı. Lakin xalqın qəlbində yaşayan azadlıq arzusu heç vaxt məhv olmadı.

Sovet dövründə Azərbaycan formal olaraq ittifaq tərkibində olsa da, milli dövlətçilik ideyası daim xalqın yaddaşında yaşayırdı. Azərbaycan ziyalıları, şairləri, yazıçıları və vətənpərvər insanları milli ruhun qorunması üçün böyük mübarizə aparırdılar. XX əsrin sonlarında SSRİ-nin zəifləməsi ilə Azərbaycan xalqı yenidən ayağa qalxdı və müstəqilliyini bərpa etmək uğrunda mübarizəyə başladı. 1991-ci ildə Azərbaycan yenidən öz dövlət müstəqilliyini elan etdi və bununla da 1918-ci ildə əsası qoyulan dövlətçilik ənənələri bərpa olundu.

Bu gün müstəqil Azərbaycan güclü dövlət kimi inkişaf edir. Ölkəmiz beynəlxalq arenada öz mövqeyini daha da möhkəmləndirib. Azərbaycanın iqtisadi inkişafı, siyasi sabitliyi, hərbi gücü və beynəlxalq layihələrdə iştirakı dövlətimizin müstəqil siyasət həyata keçirdiyini göstərir. Əldə olunan bütün uğurların təməlində isə məhz müstəqillik dayanır. Çünki müstəqil dövlət olmaq xalqın öz taleyini özü müəyyən etməsi deməkdir.

Müstəqillik sadəcə siyasi anlayış deyil. O, xalqın mənəvi gücü, milli qüruru və gələcəyə olan inamıdır. İnsan yalnız azad olduqda öz potensialını tam şəkildə ortaya qoya bilir. Dövlət də yalnız müstəqil olduqda milli maraqlarını qoruyaraq inkişaf edə bilir. Bu səbəbdən müstəqillik hər bir xalq üçün ən böyük sərvət hesab olunur.

28 May bayramı həm də gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda formalaşması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Gənclər öz tarixini bilməli, dövlətçilik ənənələrini öyrənməli və müstəqilliyin hansı çətinliklər hesabına əldə olunduğunu dərk etməlidirlər. Çünki tarixini bilməyən xalq gələcəyini düzgün qura bilməz. Məhz buna görə də 28 May təkcə keçmişə hörmət günü deyil, həm də gələcəyə məsuliyyət hissi aşılayan bir tarixdir.

Azərbaycan xalqı tarix boyu bir çox çətinliklərlə qarşılaşıb. Müharibələr, işğallar, siyasi təzyiqlər və faciələr xalqımızı sınağa çəksə də, Azərbaycan xalqı heç vaxt öz milli kimliyindən və dövlətçilik düşüncəsindən imtina etməyib. Bu gün Azərbaycanın güclü dövlətə çevrilməsi xalqımızın iradəsinin və birliyinin nəticəsidir.

Mənim fikrimcə, 28 May – Müstəqillik Günü yalnız rəsmi tədbirlərlə qeyd olunmalı bir gün deyil. Bu tarix hər bir insanın daxilində milli qürur hissi oyatmalıdır. İnsan öz dövlətinin tarixini bilməli, onun uğurları ilə fəxr etməli və gələcəyi üçün məsuliyyət hiss etməlidir. Dövlətin gücü yalnız rəhbərliklə deyil, həm də vətəndaşların dövlətinə olan sevgisi və bağlılığı ilə ölçülür.

Müstəqillik qorunması vacib olan ən böyük dəyərlərdən biridir. Tarix göstərir ki, azadlıq asan əldə olunmur və onu qorumaq daha böyük məsuliyyət tələb edir. Bu səbəbdən hər bir Azərbaycan vətəndaşı öz sahəsində çalışaraq dövlətimizin inkişafına töhfə verməlidir. Elmli, savadlı, vətənpərvər gənclər Azərbaycanın gələcəyinin əsas təminatıdır.

Nəticə olaraq demək olar ki, 28 May – Müstəqillik Günü Azərbaycan xalqının tarixində ən şərəfli və qürurverici günlərdən biridir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması xalqımızın azadlıq idealının və dövlətçilik ənənələrinin ən böyük təcəssümüdür. Bu tarix sübut edir ki, Azərbaycan xalqı azad yaşamağa, öz dövlətinə sahib olmağa və gələcəyini özü müəyyən etməyə layiq xalqdır.

Bu gün biz müstəqil Azərbaycanın vətəndaşları olaraq keçmişimizi unutmamalı, dövlətimizi daha da gücləndirməli və gələcək nəsillərə qüdrətli Azərbaycan miras qoymalıyıq. Çünki müstəqillik yalnız keçmişin xatirəsi deyil, həm də gələcəyimizin təminatıdır. Azərbaycan xalqının azadlıq ruhu və dövlətçilik iradəsi daim yaşayacaq və gələcək nəsillər tərəfindən qorunacaqdır.

Təranə Əlivərdiyeva

YAP Yasamal rayon təşkilatının gənc fəalı